Adhyaya 85
Bhumi KhandaAdhyaya 8576 Verses

Adhyaya 85

The Glory of Guru-Tīrtha: The Guru as Supreme Pilgrimage (Prelude: Cyavana and the Parable Cycle)

အধ্যာယ ၈၅ တွင် ယခင်တီရ္ထသင်ခန်းစာများ (bhāryā-tīrtha၊ pitṛ-tīrtha၊ mātṛ-tīrtha) မှ ဆက်လက်တိုးတက်ကာ “Guru-tīrtha” ၏ဂုဏ်သိက္ခာကို ထင်ရှားစေသည်။ သီသျာအတွက် ဂုရုသည် အမြင့်ဆုံးဘုရားဖူးရာနေရာဖြစ်ပြီး ဂုရု၏ကရုဏာကြောင့် ဓမ္မဖလကို မျက်မြင်ရရှိနိုင်ကြောင်း ဗိဿနုဘုရား၏အုပ်သင့်တော်မူချက်ဖြင့် ဆိုထားသည်။ ဂုရုကို နေ၊ လ နှင့် မီးအိမ်တို့ကဲ့သို့ အဝိဇ္ဇာအမှောင်ကို အစဉ်မပြတ် ဖယ်ရှားပေးသော အလင်းအဖြစ် ဥပမာပြုထားသည်။ ထို့နောက် ဥပမာဇာတ်လမ်းဆက်တစ်ခု ပေါ်လာသည်။ ရှိ Cyavana သည် အမှန်တရားပညာကို ရှာဖွေရန် မြစ်ကြီးများနှင့် လိင်္ဂသန့်ရှင်းရာနေရာများသို့ ဘုရားဖူးခရီးရှည် ထွက်ခွာပြီး အထူးသဖြင့် Narmadā/Amarakaṇṭaka နှင့် Oṁkāra ကို သွားရောက်သည်။ ဗန်ညန်ပင်အောက်တွင် နားနေစဉ် တောင့်တင်းသော ကြက်တူရွေးမိသားစုကို တွေ့ကာ ဖခင် Kuṃjala နှင့် သား Ujjvala တို့၏ စကားဝိုင်းက မိဘကိုလေးစားသည့် ဘက္တိကို မျက်နှာပြင်အဖြစ် ထားပြီး Plakṣadvīpa ဇာတ်လမ်း၊ ထပ်ခါထပ်ခါ မုဆိုးမဖြစ်ရသည့် ဝမ်းနည်းဖွယ်အစဉ်နှင့် ဖျက်ဆီးမှုဖြစ်စေသော svayaṃvara အဖြစ်အပျက်တို့ကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဤအধ্যာယသည် ပြင်ပဘုရားဖူးခြင်းကို ဂုရုကြောင့်သာ အတွင်းပိုင်း “ကူးဖြတ်ခြင်း” အဖြစ် ပြည့်စုံနိုင်ကြောင်း ချိတ်ဆက်ပြသသည်။

Shlokas

Verse 1

वेन उवाच । भगवन्देवदेवेश प्रसादाच्च मम त्वया । भार्यातीर्थं समाख्यातं पितृतीर्थमनुत्तमम्

ဝေနာက ပြော၏– အို ဘဂဝန်၊ အို ဒေဝတို့၏ ဒေဝအရှင်! သင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် မိမိအား ဘာရျာ-တီရ္ထနှင့် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ပိတೃ-တီရ္ထကို ရှင်းလင်းပြောကြားပေးခဲ့ပါသည်။

Verse 2

मातृतीर्थं हृषीकेश बहुपुण्यप्रदायकम् । प्रसादसुमुखो भूत्वा गुरुतीर्थं वदस्व मे

အို ဟೃṣīkēśa၊ မာတೃ-တီရ္ထသည် ကုသိုလ်အကျိုးအမြတ် များစွာပေးသော သန့်ရှင်းရာဖြတ်ကူးတော်မူရာ ဖြစ်၏။ ကျေးဇူးတော်ဖြင့် မျက်နှာသာပေးကာ ဂုရု-တီရ္ထအကြောင်းကို ကျွန်ုပ်အား မိန့်ကြားပါ။

Verse 3

श्रीभगवानुवाच । कथयिष्याम्यहं राजन्गुरुतीर्थमनुत्तमम् । सर्वपापहरं प्रोक्तं शिष्याणां गतिदायकम्

သီရိဘဂဝန် မိန့်တော်မူသည်– အို မင်းကြီး၊ အထူးမြတ်ဆုံး ဂုရု-တီရ္ထကို ငါဖော်ပြမည်။ ၎င်းသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားတတ်သည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ ရှိရှ်ယတို့၏ ဝိညာဉ်ရေးရာ ဂတိကို ပေးတတ်၏။

Verse 4

शिष्याणां परमं पुण्यं धर्मरूपं सनातनम् । परं तीर्थं परं ज्ञानं प्रत्यक्षफलदायकम्

ရှိရှ်ယတို့အတွက် ဤသည်မှာ အမြင့်မြတ်ဆုံး ကုသိုလ်—သနာတန ဓမ္မ၏ ရုပ်သဘော ဖြစ်၏။ ၎င်းသည် အမြင့်ဆုံး တီရ္ထ၊ အမြင့်ဆုံး ဉာဏ်ပညာ ဖြစ်ပြီး၊ မျက်မြင်တကာ ချက်ချင်း အကျိုးပေးတတ်၏။

Verse 5

यस्यप्रसादाद्राजेंद्र इहैव फलमश्नुते । परलोके सुखं भुंक्ते यशः कीर्तिमवाप्नुयात्

အို မင်းကြီး၊ ထိုသူ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် လူသည် ဤလောက၌ပင် အကျိုးကို ခံစားရ၏။ နောက်လောက၌လည်း သုခကို ခံစားကာ ယశနှင့် ကီရ္တိကို ရရှိတတ်၏။

Verse 6

प्रसादाद्यस्य राजेंद्र गुरोश्चैव महात्मनः । प्रत्यक्षं दृश्यते शिष्यैस्त्रैलोक्यं सचराचरम्

အို မင်းကြီး၊ ထို မဟာအတ္တမ ဂုရု၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ရှိရှ်ယတို့သည် လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာ အားလုံးပါဝင်သည့် တြိလောကကို မျက်မြင်တကာ မြင်တွေ့ရ၏။

Verse 7

व्यवहारं च लोकानामाचारं नृपनंदन । विज्ञानं विंदते शिष्यो मोक्षं चैव प्रयाति च

အို မင်းသားရေ၊ လူတို့၏ လောကရေးရာဆက်ဆံပုံနှင့် သင့်လျော်သော အကျင့်အကြံကို သင်ယူသည်; ရှိရှျသည် အမှန်တရားဗိဇ္ဇာကို ရရှိပြီး မောက္ခသို့လည်း ချဉ်းကပ်သွားသည်။

Verse 8

सर्वेषामेव लोकानां यथा सूर्यः प्रकाशकः । गुरुः प्रकाशकस्तद्वच्छिष्याणां गतिरुत्तमा

နေမင်းက လောကအားလုံးကို အလင်းပေးသကဲ့သို့၊ ဂုရုသည်လည်း အလင်းပေးသူဖြစ်သည်; ရှိရှျတို့အတွက် သူသည် အမြင့်ဆုံး အားကိုးရာနှင့် အကောင်းဆုံး လမ်းဖြစ်၏။

Verse 9

रात्रावेव प्रकाशेच्च सोमो राजा नृपोत्तम । तेजसा साधयेत्सर्वमधिकारं चराचरम्

အို မင်းတော်အမြတ်, စိုးမရာဇာဖြစ်သော လမင်းသည် ညအခါတွင် အထူးတောက်ပသည်; သူ၏ တေဇောဖြင့် လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာ အားလုံးပေါ် အာဏာနှင့် သြဇာကို ထူထောင်စေသည်။

Verse 10

गृहेप्रकाशयेद्दीपः समूहं नृपसत्तम । तेजसा नाशयेत्सर्वमंधकारघनाविलम्

အို မင်းတော်အမြတ်, မီးအိမ်သည် အိမ်တစ်လုံးလုံးကို ထွန်းလင်းစေသင့်သည်; ၎င်း၏ တောက်ပမှုဖြင့် ထူထဲ၍ မွဲမှိုင်းသော အမှောင်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးစေသင့်သည်။

Verse 11

अज्ञानतमसा व्याप्तं शिष्यं द्योतयते गुरुः । शिष्यप्रकाशौद्द्योतैरुपदेशैर्महामते

အို မဟာမတိ, အဗိဇ္ဇာ၏ အမှောင်ထုဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသော ရှိရှျကို ဂုရုသည် ထွန်းလင်းပေးသည်; ရှိရှျ၏ အတွင်းအလင်းကို မီးထွန်းစေသော ဥပဒေသများဖြင့် ဖြစ်၏။

Verse 12

दिवाप्रकाशकः सूर्यः शशीरात्रौ प्रकाशकः । गृहप्रकाशको दीपस्तमोनाशकरः सदा

နေမင်းသည် နေ့ခင်းကို ထွန်းလင်းပေးသူ၊ လမင်းသည် ညကို ထွန်းလင်းပေးသူ ဖြစ်၏။ မီးအိမ်သည် အိမ်ကို လင်းစေ၍ အမှောင်ကို အစဉ် ဖျက်ဆီး၏။

Verse 13

रात्रौ दिवा गृहस्यांते गुरुः शिष्यं सदैव हि । अज्ञानाख्यं तमस्तस्य गुरुः सर्वं प्रणाशयेत्

ညနှင့်နေ့၊ မိမိအိမ်၏ အတွင်းဆုံးအဆုံးတိုင်အောင်ပင် ဂုရုသည် သစ္စာရှိစွာ တပည့်ကို အမြဲစောင့်ရှောက်ရမည်။ တပည့်၏ ‘အဝိဇ္ဇာ’ ဟူသော အမှောင်ကို ဂုရုသည် အကုန်အစင် ဖျက်ဆီးပေးရမည်။

Verse 14

तस्माद्गुरुः परं तीर्थं शिष्याणामवनीपते । एवं ज्ञात्वा ततः शिष्यः सर्वदा तं प्रपूजयेत्

ထို့ကြောင့် အရှင်မင်းမြတ်၊ တပည့်တို့အတွက် ဂုရုသည် အမြင့်ဆုံးသော တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာ) ဖြစ်၏။ ဤသို့ သိပြီးနောက် တပည့်သည် ဂုရုကို အစဉ် ပူဇော်ကာ ဂုဏ်ပြုရမည်။

Verse 15

गुरुं पुण्यमयं ज्ञात्वा त्रिविधेनापि कर्मणा । इत्यर्थे श्रूयते विप्र इतिहासः पुरातनः

ဂုရုကို ပုဏ္ဏမယ (သန့်စင်စေသော ကုသိုလ်ပြည့်ဝ) ဟု သိပြီး၊ ကမ္မသုံးမျိုးဖြင့်ပင် ဂုရုကို ဂုဏ်ပြုရမည်—ဤဟာ အဓိပ္ပါယ်ဖြစ်၏။ ဤအကြောင်း၌ အို ဗြာဟ္မဏ၊ ရှေးဟောင်း အီတိဟာသတစ်ပုဒ် ကြားရသည်။

Verse 16

सर्वपापहरः प्रोक्तश्च्यवनस्य महात्मनः । भार्गवस्य कुले जातश्च्यवनो मुनिसत्तमः

မဟာအတ္တမုနိ ချျဝနကို အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးသူဟု ဆိုကြသည်။ မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ချျဝနသည် ဘೃဂုဝంశ (ဘာရ္ဂဝ ကုလ) တွင် မွေးဖွားခဲ့၏။

Verse 17

तस्य चिंता समुत्पन्ना एकदा तु नृपोत्तम । कदाहं ज्ञानसंपन्नो भविष्यामि महीतले

တစ်ခါတုန်းက၊ အို မင်းမြတ်ကြီး၊ သူ၏စိတ်၌ စိုးရိမ်ပူပန်မှု ပေါ်ထွန်းလာ၍— “ဤမြေပြင်ပေါ်တွင် ငါသည် မည်သည့်အခါမှ စစ်မှန်သော ဉာဏ်ပညာနှင့် ပြည့်စုံမည်နည်း” ဟု တွေးတောလေ၏။

Verse 18

दिवारात्रौप्रचिंतेत्स ज्ञानार्थी मुनिसत्तमः । एवं तु चिंतमानस्य मतिरासीन्महात्मनः

ထိုမုနိမြတ်သည် စစ်မှန်သော ဉာဏ်ပညာကို ရှာဖွေသူဖြစ်၍ နေ့ညမပြတ် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း စဉ်းစားတော်မူ၏။ ထိုသို့ ဆက်လက်တရားသဘောတော်ကို တွေးတောနေစဉ် မဟာတမ၏စိတ်၌ ထင်ရှားသော ဆုံးဖြတ်ချက် ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 19

तीर्थयात्रां प्रयास्यामि अभीष्टफलदायिनीम् । गृहक्षेत्रादिसंत्यज्य भार्यां पुत्रं धनं ततः

“အလိုရှိသော အကျိုးဖလကို ပေးတော်မူသော တီရ္ထယာထရာ—ဘုရားသန့်မြတ်ရာသို့ ဘုရားဖူးခရီးကို ငါထွက်မည်။ အိမ်၊ လယ်မြေ စသည့်အရာတို့ကို စွန့်ပြီးနောက် မယား၊ သားနှင့် ဥစ္စာဓနကိုပါ စွန့်မည်”

Verse 20

तीर्थयात्राप्रसंगेन अटते मेदिनीं तदा । लोमानुलोमयात्रां स गंगायाः कृतवान्नृप

ထို့နောက် တီရ္ထယာထရာဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် သူသည် ကမ္ဘာမြေပေါ်၌ လှည့်လည်သွားလာလေ၏။ အို မင်းကြီး၊ ဂင်္ဂါမြစ်တစ်လျှောက် စီးဆင်းရာနှင့် ဆန့်ကျင်ရာ နှစ်ဖက်လုံးသို့ ဘုရားဖူးယာထရာကို ပြုလုပ်ခဲ့၏။

Verse 21

स तद्वन्नर्मदायाश्च सरस्वत्या मुनीश्वरः । गोदावर्यादिसर्वासां नदीनां सागरस्य च

ထိုနည်းတူပင်၊ အို မုနိမြတ်၊ နရ္မဒါမြစ်နှင့် သရသ္ဝတီမြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ဂోదာဝရီမှအစပြုသော မြစ်အပေါင်းတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် သမုဒ္ဒရာကိုပါ ထည့်သွင်း၍ ဆိုလေ၏။

Verse 22

अन्येषां सर्वतीर्थानां क्षेत्राणां च नृपोत्तम । देवानां पुण्यलिगानां यात्राव्याजेन सोऽभ्रमत्

အို မင်းမြတ်ကြီး၊ ဘုရားဖူးသွားမည်ဟု အကြောင်းပြကာ သူသည် အခြားသော တီရ္ထများနှင့် သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರများအားလုံးကို လှည့်လည်သွားရင်း၊ ဒေဝတাদের၏ ကုသိုလ်ပြုလင်္ဂသင်္ကေတများကို ဖူးမြင်ခဲ့သည်။

Verse 23

भ्रममाणस्य तस्यापि तीर्थेषु परमेषु च । भ्रममाणः समायातः क्षेत्राणामुत्तमं तदा । कायश्च निर्मलो जातः सूर्यतेजः समप्रभः

အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထများတွင်ပင် လှည့်လည်နေစဉ် သူသည် ဆက်လက်ပင် လှည့်လည်သွားလာ၍ နောက်ဆုံးတွင် က్షેત્રများအနက် အထူးမြတ်ဆုံးနေရာသို့ ရောက်လာ하였다။ ထိုအခါ သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် သန့်စင်၍ နေမင်း၏တေဇနှင့်တူသော အလင်းရောင်ဖြင့် တောက်ပလာသည်။

Verse 24

च्यवनः काशते दीप्त्या पूतात्मानेन कर्मणा

ချျဝနသည် ဓမ္မတရားနှင့်ညီသော ကုသိုလ်ကံများကြောင့် အတွင်းစိတ်သန့်စင်ကာ အလင်းရောင်ဖြင့် တောက်ပလင်းလက်နေသည်။

Verse 25

नर्मदा दक्षिणे कूले नाम्ना अमरकंटकम् । ददर्श सुमहालिगं सर्वेषां गतिदायकम्

နర్మဒါမြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်းတွင် အမရကဏ္ဍက ဟုခေါ်သောနေရာ၌ သူသည် အလွန်မဟာလင်္ဂတော်ကို ဖူးမြင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုလင်္ဂတော်သည် အားလုံးအတွက် အမြင့်ဆုံးဂတိကို ပေးအပ်တော်မူ၏။

Verse 26

नत्वा स्तुत्वा तु संपूज्य सिद्धनाथं महेश्वरम् । ज्वालेश्वरं ततो दृष्ट्वा दृष्ट्वा चाप्यमरेश्वरम्

သူသည် ဦးချ၍ ချီးမွမ်းကာ နည်းလမ်းတကျ ပူဇော်ပြီး စိဒ္ဓနာထ အဖြစ် မဟေရှဝရကို အာရాధနာပြု하였다။ ထို့နောက် ဇွာလေရှဝရကို ဖူးမြင်ပြီး အမရေရှဝရကိုလည်း ဖူးမြင်하였다။

Verse 27

ब्रह्मेशं कपिलेशं च मार्कंडेश्वरमुत्तमम् । एवं यात्रां ततः कृत्वा ओंकारं समुपागतः

ဤသို့ ဘြဟ္မေရှ၊ ကပိလေရှ နှင့် အထူးမြတ်သော မာရကဏ္ဍေရှဝရ ကို ဖူးမြင်ပူဇော်ပြီးနောက်၊ သူသည် တီर्थယာတရာကို ပြီးစီးကာ အိုံကာရ သို့ ရောက်လာ하였다။

Verse 28

वटच्छायां समाश्रित्य शीतलां श्रमनाशिनीम् । सुखेन संस्थितो विप्रश्च्यवनो भृगुनंदनः

ပင်ညောင်၏ အေးမြသော အရိပ်အောက်ကို အားကိုးကာ—ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို ဖယ်ရှားပေးသော—ဘೃဂု၏ သားတော် ဘြာဟ္မဏ စျဝန သည် အဆင်ပြေစွာ ထိုင်၍ အနားယူ하였다။

Verse 29

तत्र स्वनं स शुश्राव समुक्तं पक्षिणा तदा । दिव्यभाषा समायुक्तं ज्ञानविज्ञानसंयुतम्

အဲဒီနေရာတွင် သူသည် အသံတစ်ခုကို ကြားရပြီး၊ ထိုအခါ ငှက်တစ်ကောင်က ပြောဆိုလိုက်သည်။ ထိုစကားသည် ဒိဗ္ဗဘာသာဖြင့် ပြည့်စုံ၍ ဉာဏ်နှင့် ဝိညာဏ်—အတွေ့အကြုံပါသော သိမြင်မှု—နှင့် ယှဉ်တွဲနေ하였다။

Verse 30

शुकश्च एकस्तत्रास्ते बहुकालप्रजीवकः । कुंजलोनाम धर्मात्मा चतुःपुत्रः सभार्यकः

အဲဒီနေရာတွင် ကြာရှည်အသက်ရှင်၍ နှစ်ပေါင်းများစွာ တည်တံ့နေသော ကြက်တူရွေးတစ်ကောင်သာ နေထိုင်하였다။ ၎င်း၏အမည်မှာ ကုဉ္ဇလ ဖြစ်ပြီး—ဓမ္မစိတ်ရှိသူ—သားလေးယောက်နှင့် ဇနီးနှင့်အတူ နေထိုင်하였다။

Verse 31

आसंस्तस्य हि पुत्राश्च चत्वारः पितृनंदनाः । तेषां नामानि राजेंद्र कथयिष्ये तवाग्रतः

အမှန်တကယ် ၎င်းတွင် ဖခင်ကို ပျော်ရွှင်စေသော သားလေးယောက် ရှိ하였다။ အို မင်းကြီး၊ ယခု ငါသည် သင်၏ရှေ့တွင် သူတို့၏ အမည်များကို ပြောကြားမည်။

Verse 32

ज्येष्ठस्तु उज्ज्वलो नाम द्वितीयस्तु समुज्ज्वलः । तृतीयो विज्वलोनाम चतुर्थश्च कपिंजलः

အကြီးဆုံးသား၏အမည်မှာ ဥဇ္ဇဝလ ဖြစ်၍၊ ဒုတိယမှာ သမုဇ္ဇဝလ၊ တတိယမှာ ဝိဇ္ဇဝလ၊ စတုတ္ထမှာ ကပိဉ္ဇလ ဖြစ်သည်။

Verse 33

एवं पुत्रास्तु चत्वारः कुंजलस्य महामते । शुकस्य तस्य पुण्यस्य पितृमातृपरायणाः

ဤသို့ပင်၊ မဟာမတိ အရှင်၊ ကုဉ္ဇလ၌ သားလေးယောက်ရှိ၏—ပုဏ္ဏဝန် သုက၏သားများဖြစ်၍—မိဘကို အလွန်ကောင်းစွာ အားထားကာ ရိုသေသက်ဝင်ကြသည်။

Verse 34

भ्रमंति गिरिकुंजेषु द्वीपेषु च समाहिताः । भोजनार्थं तु संक्षुब्धाः क्षुधया परिपीडिताः

သူတို့သည် တောင်တန်းအတွင်းရှိ တောကွင်းများနှင့် ကျွန်းများကို စိတ်တည်ငြိမ်စွာ လှည့်လည်ကြ၏။ အစာအဟာရရှာဖွေရန် အလွန်လှုပ်ရှားကာ ဆာလောင်မှုကြောင့် ပင်ပန်းနာကျင်ကြသည်။

Verse 35

स्वोदरस्थां क्षुधां सौम्य फलैरमृतसन्निभैः । अमृतस्वादुतोयेन शमयंति नृपोत्तम

အို သဘောနူးညံ့သူ၊ အို မင်းမြတ်အထွဋ်အမြတ်၊ သူတို့သည် ကိုယ်ဝမ်းအတွင်း ဆာလောင်မှုကို အမృతနှင့်တူသော သစ်သီးများနှင့် အမృతအရသာရှိသော ချိုမြိန်ရေဖြင့် သက်သာစေကြသည်။

Verse 36

फलं पक्वं रसालं तु आहारार्थं सुपुत्रकाः । दत्वा फलानि दंपत्योर्निक्षिपंति प्रयत्नतः

“ချစ်သားတို့၊ အစာအဟာရအတွက် မှည့်၍ရည်ရွှမ်းသော သစ်သီးများကို ပေးပြီးနောက်၊ ထိုသစ်သီးများကို ဇနီးမောင်နှံအတွက် ပူဇော်အနေနှင့် ကြိုးစား၍ သေချာစွာ ထားကြသည်။”

Verse 37

मातुरर्थे महाभागा भक्तिभावसमन्विताः । तुष्टा आहारमुत्पाद्य भक्षयंति पठंति च

မိခင်အတွက်ဟူ၍ မဟာဘဂါတို့သည် ဘက္တိစိတ်ဖြင့်ပြည့်ဝကာ ပျော်ရွှင်စွာ အစာကို စီစဉ်ထုတ်ပေးကြသည်။ သူတို့သည် စားသောက်ကြပြီး သာသနာတော်စာကိုလည်း ရွတ်ဖတ်ကြသည်။

Verse 38

तत्र क्रीडारताः सर्वे विलसंति रमंति च । संध्याकालं समाज्ञाय पितुरंतिकमुत्तमम्

အဲဒီနေရာမှာ အားလုံးက ကစားပျော်ရွှင်၍ ရယ်မောသဘောကျနေကြသည်။ သို့သော် စန္ဓျာအချိန်ရောက်ပြီဟု သိလာသောအခါ အထူးမြတ်သော ဖခင်၏အနီးသို့ သွားရောက်ကြသည်။

Verse 39

आयांति भक्ष्यमादाय गुर्वर्थं तु प्रयत्नतः । पश्यतस्तस्य विप्रस्य च्यवनस्य महात्मनः

သူတို့သည် ဆရာအတွက်ဟူ၍ ကြိုးစားအားထုတ်ကာ အစာကို ယူဆောင်လာကြသည်။ ထိုအခါ မဟာအတ္တမ ပုရောဟိတ်ဗြာဟ္မဏ ချျဝနက သူတို့ကို ကြည့်ရှုနေသည်။

Verse 40

आगतास्त्वंडजाः सर्वे पितुर्नीडं सुशोभनम् । पितरं मातरं चोभौ प्रणेमुस्ते महामते

ဥမှပေါက်သော ကလေးငှက်တို့အားလုံးသည် ဖခင်၏ လှပသော အုံသို့ ပြန်လာကြသည်။ အို မဟာမတိ၊ သူတို့သည် ဖခင်နှင့် မိခင် နှစ်ပါးလုံးကို ဦးချကန်တော့ကြသည်။

Verse 41

ताभ्यां भक्ष्यं समासाद्य उपतस्थुस्तयोः पुरः । सर्वे संभाषिताः पित्रा मानितास्ते सुतोत्तमाः

သူတို့သည် နှစ်ပါးထံမှ အစာကို ရယူပြီးနောက် သူတို့၏ရှေ့တွင် လာရောက်ရပ်တည်ကြသည်။ ဖခင်က ထိုအကောင်းဆုံးသော သားတို့ကို စကားပြော၍ ဂုဏ်ပြုချီးမြှောက်သည်။

Verse 42

मात्रा च कृपया राजन्वचनैः प्रीतिसंमितैः । पक्षवातेन शीतेन मातापित्रोश्च ते तदा

အို မင်းကြီး၊ သင်၏ မိခင်သည် ကရုဏာဖြင့် ချစ်ခြင်းပါသော စကားများကို တိုင်းတာ၍ ပြောဆိုကာ၊ လက်ဖြင့် ပန်ကာကဲ့သို့ အေးမြသော လေညင်းအဖြစ် ထိုအခါ သင့်ကို ပန်ကာခတ်ပေး၏။ ထိုအချိန်၌ သင်၏ မိဘနှစ်ပါးလည်း ထိုသို့ပင် ပြုကြ၏။

Verse 43

तेषामाप्यायनं तौ द्वौ चक्राते पक्षिणौ नृप । आशीर्भिरभिनंद्यैव द्वाभ्यामपि सुपुत्रकान्

အို မင်းကြီး၊ ထိုငှက်နှစ်ကောင်သည် သူတို့ကို ပြုစုမွေးမြူကြ၏။ ထို့ပြင် မင်္ဂလာအာशीर्वာဒများဖြင့် ချီးမွမ်းအပ်နှံကာ၊ သားကောင်းနှစ်ယောက်အပေါ် နှစ်ဦးစလုံး ဝမ်းမြောက်ကြ၏။

Verse 44

तैश्च दत्तं सुसंपुष्टमाहारममृतोपमम् । तावेव हि सुसंप्रीतिं चक्राते द्विजसत्तम

သူတို့ပေးအပ်သော အာဟာရသည် အလွန်ပင် အားဖြည့်ကောင်းမွန်၍ အမృతတူ၏။ အို ဒွိဇသတ္တမ၊ ထိုအာဟာရကြောင့်ပင် သူတို့နှစ်ဦး၏ စိတ်၌ အလွန်ဝမ်းမြောက်ပီတိ ဖြစ်ပေါ်စေ၏။

Verse 45

पिबतो निर्मलं तोयं तीर्थकोटिसमुद्भवम् । स्वस्थानं तु समाश्रित्य सुखसंतुष्टमानसौ

တီရ္ထအကုဋိများမှ ပေါ်ထွက်လာသော အညစ်အကြေးကင်းသန့်ရေကို သောက်ပြီးနောက်၊ သူတို့သည် ကိုယ်ပိုင်နေရာသို့ ပြန်လည်အာရုံစိုက်၍ ပြန်သွားကြ၏။ စိတ်နှလုံးတို့သည် သာယာငြိမ်းချမ်း၍ ကျေနပ်ပြည့်ဝနေ၏။

Verse 46

चक्राते च कथां दिव्यां सुपुण्यां पापनाशिनीम् । विष्णुरुवाच । पित्रा तु कुंजलेनापि पृष्ट उज्ज्वल आत्मजः

ထို့နောက် သူတို့သည် ဒိဗ္ဗကထာတစ်ပုဒ်ကို ပြောကြား၏—အလွန်ပုဏ္ဏမယ၊ အပြစ်ပျက်စေသော ကထာ။ ဗိဿဏု မိန့်တော်မူသည်– အဖ ကုဉ္ဇလ မေးမြန်းသော်လည်း တောက်ပသော သား အုဇ္ဇဝလ သည် ပြန်လည်ဖြေကြား၏။

Verse 47

क्वगतोऽस्यद्य पुत्र त्वं किमपूर्वं त्वया पुनः । तत्र दृष्टं श्रुतं पुण्यं तन्मे कथय नंदन

သားရေ၊ ဒီနေ့ မင်းဘယ်ကို သွားခဲ့သလဲ။ ပြန်ပြီးတော့ မင်းတွေ့ကြုံခဲ့တဲ့ အသစ်အဆန်းက ဘာလဲ။ အဲဒီမှာ မင်းမြင်ခဲ့၊ ကြားခဲ့တဲ့ ကုသိုလ်ပွားစေသော အရာတွေကို ငါ့ကို ပြောပြပါ၊ ချစ်သားရေ။

Verse 48

कुंजलस्य पितुर्वाक्यं समाकर्ण्य स उज्ज्वलः । पितरं प्रत्युवाचाथ भक्त्या नमितकंधरः

ကுஉဉ္ဇလ၏ ဖခင်စကားကို ကြားသော် သူသည် တောက်ပလင်းလက်လာ၏။ ထို့နောက် ဘက္တိဖြင့် လည်ပင်းကို ငုံ့ကာ မိမိဖခင်အား ပြန်လည်ဖြေကြားလေ၏။

Verse 49

प्रणाममकरोन्मूर्ध्ना कथां चक्रे मनोहराम् । उज्ज्वल उवाच । प्लक्षद्वीपं महाभाग नित्यमेव व्रजाम्यहम्

သူသည် ခေါင်းကို ငုံ့၍ ပရဏာမ ပြုကာ စိတ်နှစ်သက်ဖွယ် ကထာကို စတင်ပြောလေ၏။ ဥဇ္ဇဝလက “အို မဟာဘဂ္ဂ၊ ငါသည် နေ့စဉ် ပလက္ခဒွီပသို့ သွား၏” ဟု ဆို၏။

Verse 50

महता उद्यमेनापि आहारार्थं महामते । प्लक्षेद्वीपे महाराज संति देशा अनेकशः

အို မဟာမတေ၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက် ကြီးမားစွာ ကြိုးပမ်းသော်လည်း—အို မဟာရာဇာ—ပလက္ခဒွီပတွင် နေရာဒေသများ အမျိုးမျိုး များစွာ ရှိ၏။

Verse 51

पर्वताः सरिदुद्यान वनानि च सरांसि च । ग्रामाश्च पत्तनाश्चान्ये सुप्रजाभिः प्रमोदिताः

တောင်တန်းများ၊ မြစ်များ၊ ဥယျာဉ်များ၊ တောများနှင့် ရေကန်များ; ထို့ပြင် ရွာများနှင့် အခြားမြို့များသည်လည်း သီလကောင်း၍ စည်ပင်သော ပြည်သူများကြောင့် ပျော်ရွှင်လန်းဆန်းနေကြ၏။

Verse 52

सदा सुखेन संतुष्टा लोका हृष्टा वसंति ते । दानपुण्यजपोपेताः श्रद्धाभावसमन्विताः

ထိုလူတို့သည် အမြဲတမ်း သက်သာချမ်းသာနှင့် ပျော်ရွှင်မှု၌ ကျေနပ်နေ၍ ဝမ်းမြောက်စွာ နေထိုင်ကြသည်။ ဒါန၊ ပုဏ္ဏကောင်းမှုနှင့် မန္တရားရွတ်ဆိုခြင်း (ဇပ) ပါဝင်ကာ သဒ္ဓါနှင့် ဘက္တိစိတ်ဖြင့် ပြည့်ဝကြသည်။

Verse 53

प्लक्षद्वीपे महाराज आसीत्पुण्यमतिः सदा । दिवोदासस्तु धर्मात्मा तत्सुतासीदनूपमा

အို မဟာရာဇာ၊ ပလက္ခဒွီပ၌ ပုဏ္ဏမတိ ဟူသောသူတစ်ဦး အမြဲနေထိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဓမ္မအာတ္မာ ဒိဗိုဒာသ၌ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော သမီးတော်တစ်ပါး ရှိ하였다။

Verse 54

गुणरूपसमायुक्ता सुशीला चारुमंगला । दिव्यादेवीति विख्याता रूपेणाप्रतिमा भुवि

သူမသည် ဂုဏ်သတ္တိနှင့် အလှအပ ပြည့်စုံ၍ သီလကောင်းကင့်ကာ မင်္ဂလာတင့်တယ်လှသည်။ “ဒိဗျာဒေဝီ” ဟူ၍ ထင်ရှားကျော်ကြားပြီး ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် အလှအပအားဖြင့် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သူ မရှိ။

Verse 55

पित्रा विलोकिता सा तु रूपतारुण्यमंगला । प्रथमे वयसि सा च वर्त्तते चारुमंगला

အဖေက သူမကို ကြည့်မြင်ရာတွင် သူမသည် အလှအပ၊ လူငယ်တင့်တယ်မှုနှင့် မင်္ဂလာတရားတို့ဖြင့် တင့်တယ်လှသည်။ အသက်အရွယ် ပထမပွင့်လန်းချိန်၌လည်း သူမသည် မင်္ဂလာတင့်တယ်စွာ တောက်ပလှပနေဆဲဖြစ်သည်။

Verse 56

स तां दृष्ट्वा दिवोदासो दिव्यां देवीं सुतां तदा । कस्मै प्रदीयते कन्या सुवराय महात्मने

ထိုအခါ ဒိဗိုဒာသသည် တောက်ပသည့် ဒိဗျကညာ သမီးတော်ကို မြင်ပြီး မေးမြန်းသည်— “ဤကညာကို မည်သူထံ ပေးအပ်မည်နည်း၊ မဟာအာတ္မာ ဆုဝရ ထံသို့လော?”

Verse 57

इति चिंतापरो भूत्वा समालोक्य नरोत्तमः । रूपदेशस्य राजानं समालोक्य महीपतिः

ဤသို့ စိတ်တွင်အတွေးနက်နက်ဖြင့် နရုတ္တမသည် ပတ်ဝန်းကျင်ကို လှည့်ကြည့်လေ၏။ ထို့နောက် ရူပဒေသ၏ မင်းကို မြင်သိပြီး မဟီပတိ မင်းကြီးသည် ထိုသူကို မျက်စိတည်ကြည့်လေ၏။

Verse 58

चित्रसेनं महात्मानं समाहूय नरोत्तमः । कन्यां ददौ महात्मासौ चित्रसेनाय धीमते

မဟာသတ္တိရှိသော စိတ္တရစေနကို ခေါ်ယူ၍ နရုတ္တမ—ကိုယ်တိုင်လည်း မြင့်မြတ်သူ—သည် မိမိသမီးကို ဉာဏ်ပညာရှိ စိတ္တရစေနအား မင်္ဂလာအဖြစ် ပေးအပ်လေ၏။

Verse 59

तस्या विवाहकाले तु संप्राप्ते समये नृप । मृतोसौ चित्रसेनस्तु कालधर्मेण वै किल

အရှင်မင်းကြီး၊ သူမ၏ မင်္ဂလာအချိန် သတ်မှတ်ကာလ ရောက်လာသောအခါ စိတ္တရစေနသည် ကာလဓမ္မ၏ မလွဲမရှောင် စည်းကမ်းအတိုင်း အမှန်တကယ် ကွယ်လွန်ပြီးသား ဖြစ်လေ၏။

Verse 60

दिवोदासस्तु धर्मात्मा चिंतयामास भूपतिः । सुब्राह्मणान्समाहूय पप्रच्छ नृपनंदनः

ဓမ္မစိတ်ရှိသော မင်းကြီး ဒိဝိုဒာသသည် စဉ်းစားတော်မူလေ၏။ ထို့နောက် သီလနှင့် ပညာပြည့်ဝသော ဗြာဟ္မဏများကို ခေါ်ယူကာ မင်းသားသည် မေးမြန်းလေ၏။

Verse 61

अस्या विवाहकाले तु चित्रसेनो दिवं गतः । अस्यास्तु कीदृशं कर्म भविष्यति वदंतु मे

သူမ၏ မင်္ဂလာကာလတွင် စိတ္တရစေနသည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ထွက်ခွာသွားလေ၏။ ထို့ကြောင့် သူမအပေါ် မည်သို့သော ကံနှင့် ကံအကျိုး ဖြစ်လာမည်နည်း—ကျွန်ုပ်အား ပြောကြပါ။

Verse 62

ब्राह्मणा ऊचुः । विवाहो दृश्यते राजन्कन्यायास्तु विधानतः । पतिर्मृत्युं प्रयात्यस्या नोचेत्संगं करोति च

ဗြာဟ္မဏတို့က ဆိုကြသည်– “အို မင်းကြီး၊ သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိအတိုင်း မိန်းကလေး၏ မင်္ဂလာပွဲကို ပြုလုပ်ရသည်မှာ အမှန်တကယ် ဓမ္မဖြစ်၏။ မဟုတ်လျှင် ခင်ပွန်းသည် သူမနှင့် သံယောဇဉ်(သဟဝါသ) မပြုလျှင် သေမင်းကို တွေ့ရမည်”။

Verse 63

महाधिव्याधिना ग्रस्तस्त्यागं कृत्वा प्रयाति च । प्रव्राजितो भवेद्राजन्धर्मशास्त्रेषु दृश्यते

အလွန်ပြင်းထန်၍ ကုမရနိုင်သကဲ့သို့သော ရောဂါကြီးဖြင့် ခံစားနေရသူသည် လောကီဘဝကို စွန့်လွှတ်ကာ (ပရဝ္ရာဇ္ယာယူ၍) လှည့်လည်သံဃာအဖြစ် ထွက်ခွာနိုင်သည်။ အို မင်းကြီး၊ ဤအရာကို ဓမ္မသတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရသည်။

Verse 64

अनुद्वाहितायाः कन्याया उद्वाहः क्रियते बुधैः । न स्याद्रजस्वला यावदन्यः पतिर्विधीयते

ပညာရှိတို့သည် မင်္ဂလာမပြုရသေးသော မိန်းကလေး၏ အိမ်ထောင်ရေးကို စီစဉ်ပေးကြသည်။ သူမအတွက် ခင်ပွန်းကို ဓမ္မဝိဓိအတိုင်း မသတ်မှတ်ရသေးသရွေ့ ရာသီလာခြင်း(ယောဝန်ရောက်ခြင်း) မဖြစ်စေရ။

Verse 65

विवाहं तु विधानेन पिता कुर्यान्न संशयः । एवं राजन्समादिष्टं धर्मशास्त्रं बुधैर्जनैः

ဖခင်သည် သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိပွဲတော်အတိုင်း မင်္ဂလာကို စီမံပြုလုပ်ရမည်—သံသယမရှိ။ အို မင်းကြီး၊ ဤဓမ္မသတ်တမ်းကို ပညာရှိတို့က ဤသို့ သတ်မှတ်၍ အမိန့်ပြုထားသည်။

Verse 66

विवाहः क्रियतामस्या इत्यूचुस्ते द्विजोत्तमाः । दिवोदासस्तु धर्मात्मा द्विजवाक्यप्रणोदितः

ထို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်တို့က “သူမ၏ မင်္ဂလာကို ပြုလုပ်ကြစို့” ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့နောက် ဓမ္မစိတ်ရှိသော ဒိဝိုဒာသသည် ဗြာဟ္မဏတို့၏ စကားကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရ၍ (သဘောတူ) လုပ်ဆောင်လေ၏။

Verse 67

विवाहार्थं महाराज उद्यमं कृतवान्नृप । पुनर्दत्ता तु दानेन दिव्यादेवी द्विजोत्तम

အို မဟာရာဇာ၊ မင်္ဂလာအတွက် မင်းကြီးသည် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခဲ့၏။ အို ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်၊ ထို ဒိဗ္ဗဒေဝီကို ဒါနအဖြစ် ထပ်မံ ပူဇော်အပ်နှံခဲ့သည်။

Verse 68

रूपसेनाय पुण्याय तस्मै राज्ञे महात्मने । मृत्युधर्मं गतो राजा विवाहे तु महीपतिः

ပုဏ္ဏဝန် ရူပစေန မဟာတ္မာ မင်းကြီးထံသို့—သို့ရာတွင် မင်္ဂလာအခါတည်းက မြေကြီး၏အရှင် မင်းကြီးသည် မရဏဓမ္မသို့ ရောက်လေ၏။

Verse 69

यदा यदा महाभाग दिव्यादेव्याश्च भूपतिः । भर्ता च म्रियते काले प्राप्ते लग्नस्य सर्वदा

အို မဟာဘဂ္ဂ၊ ဒိဗ္ဗဒေဝီ၏ ခင်ပွန်းဖြစ်သော မင်းကြီးသည် မည်သည့်အခါမဆို ကွယ်လွန်သော်၊ လဂ္နာ သတ်မှတ်ချိန် ရောက်လာသည့်အခါတိုင်း အမြဲတမ်း ထိုသို့ ဖြစ်ပေါ်လေ၏။

Verse 70

एकविंशतिभर्तारः काले काले मृताः पितः । ततो राजा महादुःखी संजातः ख्यातविक्रमः

ကာလကာလအလိုက် သူမ၏ ခင်ပွန်း ၂၁ ယောက်သည် တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက် ကွယ်လွန်ကြ၏။ ထို့နောက် ဗီရိယဖြင့် နာမည်ကြီးသော မင်းကြီးသည် မဟာဒုက္ခဖြင့် လွှမ်းမိုးလေ၏။

Verse 71

समालोच्य समाहूय समामंत्र्य स मंत्रिभिः । स्वयंवरे महाबुद्धिं चकार पृथिवीपतिः

စဉ်းစားသုံးသပ်၍ ခေါ်ယူကာ မန္တ្រីများနှင့် တိုင်ပင်ပြီးနောက် မြေကြီး၏အရှင် မင်းကြီးသည် စွယံဝရ အကြောင်း၌ မဟာဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်လေ၏။

Verse 72

प्लक्षद्वीपस्य राजानः समाहूता महात्मना । स्वयंवरार्थमाहूतास्तथा ते धर्मतत्पराः

ပလက္ခဒွီပ၏ ဘုရင်များကို ထိုမဟာအတ္မာက ခေါ်ယူခဲ့သည်။ စွယံဝရ အခမ်းအနားအတွက် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ပြီး၊ သူတို့လည်း ဓမ္မကို အလေးထားသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 73

तस्यास्तु रूपसंमुग्धा राजानो मृत्युनोदिताः । संग्रामं चक्रिरे मूढास्ते मृताः समरांगणे

သူမ၏ အလှအပကြောင့် မူးမောသွားသော ဘုရင်များသည် မရဏ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် မိုက်မဲစွာ စစ်ပွဲကို စတင်ကြပြီး၊ စစ်မြေပြင်၌ ကျဆုံးသွားကြသည်။

Verse 74

एवं तात क्षयो जातः क्षत्रियाणां महात्मनाम् । दिव्यादेवी सुदुःखार्ता गता सा वनकंदरम्

ဤသို့ပင်၊ ချစ်လှစွာသောသူရေ၊ မဟာအတ္မာ က္ଷတ္တရိယများ၏ ပျက်စီးခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဒိဗ္ဗဒေဝီသည် အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းကြေကွဲ၍ တောအတွင်း ဂူသို့ သွားလေ၏။

Verse 75

रुरोद करुणं बाला दिव्यादेवी मनस्विनी । एवं तात मया दृष्टमपूर्वं तत्र वै तदा

ငယ်ရွယ်သော်လည်း စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာသော ဒိဗ္ဗဒေဝီသည် ကရုဏာဖြင့် ငိုကြွေးလေ၏။ “ဤသို့ပင် ချစ်လှစွာသောသူရေ၊ ထိုအခါ အဲဒီနေရာ၌ မကြုံဖူးသေးသော အရာတစ်ခုကို ငါမြင်ခဲ့သည်။”

Verse 76

तन्मे सुविस्तरं तात तस्याः कथय कारणम्

ချစ်လှစွာသော အဖေ၊ သူမ၏ အကြောင်းအရာ၏ အကြောင်းရင်းကို ကျွန်ုပ်အား အသေးစိတ် ပြောပြပါ။