
Yayāti Episode: Indra’s Anxiety, the Messenger Motif, and a Discourse on Time (Kāla) and Karma
အဓ್ಯಾಯ ၈၁ တွင် စုကර්မ၏ မေးခွန်းဖြင့် စတင်သည်—ကောင်းမှုနှင့် သတ္တိကြောင့် ထင်ရှားသော နဟုෂ၏ သား ရာဇာ ယယာတိကို ဒေဝရာဇ အိန္ဒြာက အဘယ်ကြောင့် စိုးရိမ်ကြောက်ရွံ့သနည်း။ အိန္ဒြာသည် အပ်ဆရာ မေနကာကို သံတမန်အဖြစ် စေလွှတ်၍ ရာဇာကို ခေါ်စေကာ ကာမကညာနှင့် ဆက်နွယ်သည့် အမိန့်ကိုလည်း ပေးသည်။ ထို့ကြောင့် နန်းတော်ဆန်ဆန် ဒရာမာတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာပြီး အရှုဗိန္ဒုမတီ ဟူသော မိန်းမတစ်ဦးက သစ္စာနှင့် ဓမ္မတရားအပေါ် အခြေခံ၍ ရာဇာကို ချည်နှောင်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကထာသည် သင်ခန်းစာဆန်သော အတွေးအခေါ်သို့ ပြောင်းလဲပြီး ကာလ (အချိန်) နှင့် ကမ္မ (ကံ) တို့က ကိုယ်ရှိသတ္တဝါတို့၏ ဘဝကို အုပ်စိုးကာ ကံကြမ္မာ၊ ဒုက္ခ၊ မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်း၏ အခြေအနေများကို သတ်မှတ်ကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ ကံဖလ၏ မလွဲမသွေ ဖြစ်ပေါ်မှု၊ လူ့အကြံအစည်၏ ကန့်သတ်ချက်၊ လုပ်ရပ်သည် အရိပ်ကဲ့သို့ လိုက်ပါနေမှုတို့ကို အထူးအလေးပေးထားသည်။ အတိတ်ကံများ ပေါက်ဖွားလာသည့် စိုးရိမ်မှုအတွင်း ယယာတိသည် အတွင်းသို့ ပြန်လှည့်၍ ကံကြမ္မာကို ဆင်ခြင်ကာ နောက်ဆုံးတွင် ဟရီ/ဗိෂ္ဏု (မဓုဆူဒန) ထံ သ refuge ယူပြီး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် ပန်ကြားဆုတောင်းသည်။
Verse 1
सुकर्मोवाच । यथेंद्रोसौ महाप्राज्ञः सदा भीतो महात्मनः । ययातेर्विक्रमं दृष्ट्वा दानपुण्यादिकं बहु
သုကမ္မာက ဆိုသည်။ “ယယာတိ၏ သတ္တိဗလနှင့် ဒါနပုဏ္ဏကဲ့သို့သော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ အလွန်များစွာကို မြင်ပြီးနောက်၊ မဟာပညာရှိ အိန္ဒြာသည် မဟာသတ္တဝါ ရာဇာကို အမြဲတမ်း အဘယ်ကြောင့် ကြောက်ရွံ့နေသနည်း?”
Verse 2
मेनकां प्रेषयामास अप्सरां दूतकर्मणि । गच्छ भद्रे महाभागे ममादेशं वदस्व हि
သူသည် အပ်ဆရာ မေနကာကို သံတမန်တာဝန်ဖြင့် စေလွှတ်ကာ “သွားပါ၊ ကောင်းမြတ်သူ၊ ကံကောင်းသူ၊ ငါ၏ အမိန့်ကို တိတိကျကျ ပြောကြားပါ” ဟု ဆို하였다။
Verse 3
कामकन्यामितो गत्वा देवराजवचो वद । येनकेनाप्युपायेन राजानं त्वमिहानय
“ဒီနေရာမှ ကာမကညာထံ သွား၍ ဒေဝရာဇာ၏ စကားကို ပြောကြားပါ။ မည်သည့်နည်းလမ်းမဆို အသုံးပြု၍ ထိုရာဇာကို ဒီသို့ ခေါ်လာပါ” ဟု ဆို하였다။
Verse 4
एवं श्रुत्वा गता सा च मेनका तत्र प्रेषिता । समाचष्ट तु तत्सर्वं देवराजस्य भाषितम्
ထိုသို့ ကြားနာပြီးနောက်၊ ထိုနေရာသို့ စေလွှတ်ခံရသော မေနကာသည် ထွက်ခွာသွားကာ ဒေဝရာဇာ အိန္ဒြာ၏ ပြောကြားချက်အားလုံးကို အပြည့်အစုံ ပြန်လည်တင်ပြ하였다။
Verse 5
एवमुक्ता गता सा च मेनका तत्प्रचोदिता । गतायां मेनकायां तु रतिपुत्री मनस्विनी
ထိုသို့ အမိန့်ရပြီး၊ သူမ၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့် မေနကာသည် ထွက်ခွာသွား하였다။ မေနကာ ထွက်သွားပြီးနောက်တွင် စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာသော ရတီ၏ သမီးသည် ထိုနေရာ၌ ကျန်ရစ်하였다။
Verse 6
राजानं धर्मसंकेतं प्रत्युवाच यशस्विनी । राजंस्त्वयाहमानीता सत्यवाक्येन वै पुरा
ဂုဏ်သတင်းထင်ရှားသော မိန်းမသည် ဓမ္မ၏ သင်္ကေတဖြစ်သော မင်းကြီးအား ပြန်လည်ဆိုသည်– “အို မင်းကြီး၊ အတိတ်က သင်၏ သစ္စာရှိသော စကားတော်ကြောင့်ပင် ကျွန်မကို ဤနေရာသို့ ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်။”
Verse 7
स्वकरश्चांतरे दत्तो भवनं च समाहृता । यद्यद्वदाम्यहं राजंस्तत्तत्कार्यं हि वै त्वया
ကျွန်မသည် ကိုယ်ပိုင်လက်ကို သင်၏လက်ထဲသို့ အပ်နှံပြီး၊ အိမ်ထောင်ရေးအရာအားလုံးလည်း ပြင်ဆင်ပြီးပြီ။ အို မင်းကြီး၊ ကျွန်မပြောသမျှကို သင်က မဖြစ်မနေ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 8
तदेवं हि त्वया वीर न कृतं भाषितं मम । त्वामेवं तु परित्यक्ष्ये यास्यामि पितृमंदिरम्
အို သူရဲကောင်း၊ သင်သည် ကျွန်မတောင်းဆို၍ ပြောထားသမျှကို မဆောင်ရွက်ခဲ့။ ထို့ကြောင့် ကျွန်မသည် သင့်ကို ဤအခြေအနေအတိုင်း စွန့်ခွာ၍ အဖေ၏အိမ်သို့ သွားမည်။
Verse 9
राजोवाच । यथोक्तं हि त्वया भद्रे तत्ते कर्त्ता न संशयः । असाध्यं तु परित्यज्य साध्यं देवि वदस्व मे
မင်းကြီးက ဆိုသည်– “အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမ၊ သင်ပြောသကဲ့သို့ ထိုအရာကို သင်ဆောင်ရွက်နိုင်သည်မှာ သံသယမရှိ။ သို့သော် မဖြစ်နိုင်သည့်အရာကို ချန်ထား၍၊ အို ဒေဝီ၊ ဖြစ်နိုင်သည့်အရာကို ကျွန်ုပ်အား ပြောပါ။”
Verse 10
अश्रुबिंदुमत्युवाच । एतदर्थे महीकांत भवानिह मया वृतः । सर्वलक्षणसंपन्नः सर्वधर्मसमन्वितः
အရှုဘိန္ဒုမတီက ဆိုသည်– “အို မြေကြီး၏ချစ်ခင်ရသော အရှင်၊ ဤအကြောင်းအရာအတွက်ပင် ကျွန်မသည် ဤနေရာတွင် သင့်ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ သင်သည် မင်္ဂလာလက္ခဏာ အစုံအလင်နှင့် ပြည့်စုံ၍ ဓမ္မနှင့် ဂုဏ်သတ္တိ အားလုံးနှင့်လည်း ယှဉ်တွဲနေသည်။”
Verse 11
सर्वं साध्यमिति ज्ञात्वा सर्वधर्तारमेव च । कर्त्तारं सर्वधर्माणां स्रष्टारं पुण्यकर्मणाम्
အရာအားလုံးသည် ထိုဘုရား၏ အားဖြင့် ပြည့်စုံနိုင်ကြောင်း၊ ထိုဘုရားတစ်ပါးတည်းသာ အလုံးစုံကို ထိန်းတင်သူဖြစ်ကြောင်း သိမြင်၍—ဓမ္မအားလုံး၏ ပြုလုပ်သူ၊ ကုသိုလ်ကံတို့၏ ဖန်ဆင်းရှင်ဟု သိ၏။
Verse 12
त्रैलोक्यसाधकं ज्ञात्वा त्रैलोक्येऽप्रतिमं च वै । विष्णुभक्तमहं जाने वैष्णवानां महावरम्
သူသည် သုံးလောက၏ ရည်မှန်းချက်များကို ပြည့်စုံစေသူ၊ သုံးလောကတွင် အမှန်တကယ် မတူညီမယှဉ်နိုင်သူဟု သိမြင်၍၊ ငါသည် သူကို ဗိဿဏုဘုရား၏ ဘက္တ—ဝိုင်ရှ္ဏဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံး မဟာဝရ—ဟု သိမှတ်၏။
Verse 13
इत्याशया मया भर्त्ता भवानंगीकृतः पुरा । यस्य विष्णुप्रसादोऽस्ति स सर्वत्र परिव्रजेत्
ဤရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ငါသည် အတိတ်ကတည်းက သင်ကို မိမိ၏ ခင်ပွန်းအဖြစ် လက်ခံခဲ့သည်။ ဗိဿဏု၏ ကရုဏာရရှိသူသည် နေရာတိုင်းသို့ လွတ်လပ်စွာ လှည့်လည်နိုင်၏။
Verse 14
दुर्लभं नास्ति राजेंद्र त्रैलोक्ये सचराचरे । सर्वेष्वेव सुलोकेषु विद्यते तव सुव्रत
အို မင်းတို့၏ မင်းကြီး၊ သုံးလောက၌—လှုပ်ရှားသူနှင့် မလှုပ်ရှားသူ အလုံးစုံအတွင်း—အမှန်တကယ် မရနိုင်သောအရာ မရှိပါ။ အို သုဝရတ၊ ကောင်းမြတ်သော သင်၏ သစ္စာဝန်ခံမှုသည် ကောင်းကင်လောကတိုင်း၌ ရှိနေ၏။
Verse 15
विष्णोश्चैव प्रसादेन गगने गतिरुत्तमा । मर्त्यलोकं समासाद्य त्वयैव वसुधाधिप
ဗိဿဏု၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်သာ မိုးကောင်းကင်၌ သင်၏ သွားလာမှုသည် အထွတ်အထိပ်ဖြစ်လာ၏။ မရ္တလောကသို့ ရောက်လာပြီးနောက်၊ အို မြေကြီး၏ အရှင်၊ ဤအမှုကို သင်ပင် အမှန်တကယ် ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။
Verse 16
जरापलितहीनास्तु मृत्युहीना जनाः कृताः । गृहद्वारेषु सर्वेषु मर्त्यानां च नरर्षभ
အို လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူ၊ လူများကို အိုမင်းခြင်းနှင့် ဆံဖြူခြင်းကင်းစေကာ မရဏမှလည်း လွတ်ကင်းစေ하였다။ မရဏလောကရှိ လူတို့၏ အိမ်တံခါးဝတိုင်း၌လည်း ထိုအခြေအနေသည် တည်ရှိနေ하였다။
Verse 17
कल्पद्रुमा अनेकाश्च त्वयैव परिकल्पिताः । येषां गृहेषु मर्त्यानां मुनयः कामधेनवः
အမှန်တကယ် သင်သည် ကလ္ပဒြုမ သစ်ပင်များစွာကို ကိုယ်တိုင် ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။ မုနိတို့ နေထိုင်ရာ အိမ်ရှိသော မရဏလောကသားများအတွက် မုနိတို့သည် အမှန်တကယ် ကာမဓေနု—ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော နွား—ဖြစ်ကြသည်။
Verse 18
त्वयैव प्रेषिता राजन्स्थिरीभूताः सदा कृताः । सुखिनः सर्वकामैश्च मानवाश्च त्वया कृताः
အို မင်းကြီး၊ သူတို့ကို ပို့ဆောင်စေသူမှာ သင်တစ်ဦးတည်းပင် ဖြစ်သည်။ သင်ကြောင့်ပင် သူတို့သည် အမြဲတမ်း တည်ငြိမ်ခိုင်မာလာကြသည်။ ထို့အပြင် သင်ကြောင့်ပင် လူသားတို့သည် ပျော်ရွှင်ချမ်းသာ၍ လိုအင်ဆန္ဒအရာအားလုံးနှင့် ပြည့်စုံလာကြသည်။
Verse 19
गृहैकमध्ये साहस्रं कुलीनानां प्रदृश्यते । एवं वंशविवृद्धिश्च मानवानां त्वया कृता
အိမ်တစ်အိမ်အတွင်း၌ပင် မျိုးရိုးမြင့် သားစဉ်မြေးဆက် တစ်ထောင်တိုင်အောင် မြင်ရသည်။ ထိုသို့ လူသားတို့၏ မျိုးဆက်တိုးပွားခြင်းကို သင်ကပင် ဖြစ်စေခဲ့သည်။
Verse 20
यमस्यापि विरोधेन इंद्रस्य च नरोत्तम । व्याधिपापविहीनस्तु मर्त्यलोकस्त्वया कृतः
အို လူတို့အနက် အကောင်းဆုံးသူ၊ ယမနှင့် အိန္ဒြာတို့၏ ဆန့်ကျင်မှုရှိသော်လည်း သင်သည် မရဏလောကကို ရောဂါနှင့် အပြစ်ကင်းစေ하였다။
Verse 21
स्वतेजसाहंकारेण स्वर्गरूपं तु भूतलम् । दर्शितं हि महाराज त्वत्समो नास्ति भूपतिः
အို မဟာရာဇာ၊ သင်၏ကိုယ်ပိုင်တေဇောဓာတ်နှင့် ရာဇဂုဏ်မာန၏ အင်အားကြောင့် မြေပြင်ကိုပင် ကောင်းကင်ဘုံကဲ့သို့ ထင်ရှားစေခဲ့သည်။ အမှန်တကယ်ပင် အို မဟာဘုရင်၊ သင်နှင့်တူသော အုပ်ချုပ်ရှင် မရှိပါ။
Verse 22
नरो नैव प्रसूतो हि नोत्पत्स्यति भवादृशः । भवंतमित्यहं जाने सर्वधर्मप्रभाकरम्
အမှန်တကယ် သင်ကဲ့သို့သော လူသားသည် ယခင်က မမွေးဖူးသကဲ့သို့ နောင်လည်း မမွေးပေါ်လာမည်မဟုတ်။ ကျွန်ုပ်သည် သင့်ကို ဓမ္မအားလုံးကို ထွန်းလင်းပေးသော အလင်းရောင်ဟု သိမြင်ပါသည်။
Verse 23
तस्मान्मया कृतो भर्ता वदस्वैवं ममाग्रतः । नर्ममुक्त्वा नृपेंद्र त्वं वद सत्यं ममाग्रतः
ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် သင့်ကို ကျွန်ုပ်၏ ခင်ပွန်းအဖြစ် ရွေးချယ်ထားသည်—ကျွန်ုပ်ရှေ့တွင် ထိုသို့ပင် ထင်ရှားစွာ ပြောပါ။ အို မင်းကြီး၊ ဟာသကို ချန်ထား၍ ကျွန်ုပ်ရှေ့တွင် အမှန်တရားကို ပြောပါ။
Verse 24
यदि ते सत्यमस्तीह धर्ममस्ति नराधिप । देवलोकेषु मे नास्ति गगने गतिरुत्तमा
အို လူသားတို့၏ အရှင်၊ ဤနေရာ၌ သင့်အတွင်း အမှန်တရားနှင့် ဓမ္မရှိသည်ဟု တကယ်ဖြစ်ပါက ကျွန်ုပ်အတွက် ကောင်းကင်၌—ဒေဝလောကများအတွင်းတောင်—ဤထက် မြင့်မြတ်သော လမ်းကြောင်း မရှိပါ။
Verse 25
सत्यं त्यक्त्वा यदा च त्वं नैव स्वर्गं गमिष्यसि । तदा कूटं तव वचो भविष्यति न संशयः
သင်သည် အမှန်တရားကို စွန့်လွှတ်သောအခါ သင်သည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ မရောက်နိုင်သည်မှာ သေချာသည်။ ထိုအခါ သင့်စကားသည် ကောက်ကွေ့၍ လှည့်ဖျားသော စကားဖြစ်လာမည်—သံသယမရှိ။
Verse 26
पूर्वंकृतं हि यच्छ्रेयो भस्मीभूतं भविष्यति । राजोवाच । सत्यमुक्तं त्वया भद्रे साध्यासाध्यं न चास्ति मे
အမှန်တကယ်ပင် ယခင်က ပြုခဲ့သော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့သည် နောက်တွင် ပြာဖြစ်သွားလိမ့်မည်။ မင်းကြီးက မိန့်တော်မူသည်—“အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမမြတ်၊ သင်ပြောသည်မှာ မှန်၏; ကျွန်ုပ်အတွက် မဖြစ်နိုင်သောအရာ မရှိ”။
Verse 27
सर्वंसाध्यं सुलोकं मे सुप्रसादाज्जगत्पते । स्वर्गं देवि यतो नैमि तत्र मे कारणं शृणु
အို ကမ္ဘာလောက၏ အရှင်၊ သင်၏ မြတ်သောကရုဏာတော်ကြောင့် ကျွန်ုပ်အတွက် အရာအားလုံး စွမ်းဆောင်နိုင်လာပြီး ကံကြမ္မာလမ်းကြောင်းသည် မင်္ဂလာရှိသော လောကသို့ ရောက်လေပြီ။ အို ဒေဝီ၊ ကျွန်ုပ်သည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားမည်ဖြစ်သဖြင့် ထိုအကြောင်းရင်းကို ကျွန်ုပ်ထံမှ နားထောင်ပါ။
Verse 28
आगंतुं तु न दास्यंति लोके मर्त्ये च देवताः । ततो मे मानवाः सर्वे प्रजाः सर्वा वरानने
သို့သော် ဒေဝတာတို့သည် သူတို့ကို မရဏလောကဖြစ်သော လူ့လောကသို့ လာခွင့်မပြုကြလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် အို မျက်နှာလှသော မိန်းမမြတ်၊ ကျွန်ုပ်၏ လူသားအားလုံး—ပြည်သူပြည်သားအားလုံး—သည် ထိုအကျိုးသက်ရောက်မှုကို ခံရလိမ့်မည်။
Verse 29
मृत्युयुक्ता भविष्यंति मया हीना न संशयः । गंतुं स्वर्गं न वाञ्छामि सत्यमुक्तं वरानने
ကျွန်ုပ်မရှိလျှင် သူတို့သည် မရဏနှင့်ချည်နှောင်ခံရမည်မှာ သေချာသည်—သံသယမရှိ။ ကျွန်ုပ်သည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားလိုခြင်းမရှိ; အို မျက်နှာလှသော မိန်းမမြတ်၊ ကျွန်ုပ်သည် အမှန်ကို ပြောခဲ့သည်။
Verse 30
देव्युवाच । लोकान्दृष्ट्वा महाराज आगमिष्यसि वै पुनः । पूरयस्व ममाद्यत्वं जातां श्रद्धां महातुलाम्
ဒေဝီက မိန့်တော်မူသည်—“အို မဟာမင်းကြီး၊ လောကများကို မြင်ပြီးနောက် သင်သည် အမှန်တကယ် ပြန်လာမည်။ ယနေ့ ကျွန်ုပ်၏ ဆန္ဒကို ဖြည့်ဆည်းပါ; ကျွန်ုပ်အတွင်း၌ အလွန်ကြီးမားသော သဒ္ဓါ ပေါ်ထွန်းလာပြီ”။
Verse 31
राजोवाच । सर्वमेवं करिष्यामि यत्त्वयोक्तं न संशयः । समालोक्य महातेजा ययातिर्नहुषात्मजः
မင်းကြီးက “သင်ပြောသကဲ့သို့ပင် အရာအားလုံးကို ကျွန်ုပ်လုပ်ဆောင်မည်၊ သံသယမရှိ” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုအရာအားလုံးကို ကြည့်မြင်ပြီးနောက် တေဇောတောက်ပသော ယယာတိ—နဟုෂ၏သား—သည် ထပ်မံ မိန့်/ပြုလေ၏။
Verse 32
एवमुक्त्वा प्रियां राजा चिंतयामास वै तदा । अंतर्जलचरो मत्स्यः सोपि जाले न बध्यते
ချစ်သူမိဖုရားအား ထိုသို့ မိန့်ပြီးနောက် မင်းကြီးသည် ထိုခဏ၌ စိတ်တွင် ဆင်ခြင်လေ၏—“ရေထဲတွင် နေထိုင်လှုပ်ရှားသော ငါးပင်လျှင် အမြဲတမ်း ကွန်ယက်တွင် မဖမ်းမိတတ်။”
Verse 33
मरुत्समानवेगोपि मृगः प्राप्नोति बंधनम् । योजनानां सहस्रस्थमामिषं वीक्षते खगः
လေကဲ့သို့ မြန်သော သမင်ပင်လျှင် ချည်နှောင်ခြင်းသို့ ကျရောက်တတ်၏။ သို့ရာတွင် ငှက်သည် ယောဇနာတစ်ထောင်အကွာရှိ သားကောင်ကိုပင် မြင်နိုင်၏။
Verse 34
सकंठलग्नपाशं च न पश्येद्दैवमोहितः । कालः समविषमकृत्कालः सन्मानहानिदः
ကံကြမ္မာ၏ မောဟကြောင့် မိမိလည်ပင်းတွင် ကပ်နေသော ကြိုးဖမ်းကိုပင် မမြင်နိုင်။ ကာလ—ညီမျှခြင်းနှင့် မညီမျှခြင်းတို့ကို လှည့်ပြောင်းစေသော—ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အလေးအနက်ကို လုယူတတ်၏။
Verse 35
परिभावकरः कालो यत्रकुत्रापि तिष्ठतः । नरं करोति दातारं याचितारं च वै पुनः
အရှက်ရစေပြီး အလှည့်အပြောင်းကို ဖြစ်စေသော ကာလသည် မည်သည့်နေရာတွင်ရှိနေစေကာမူ လူကို ထပ်ခါထပ်ခါ ပေးသူလည်း ဖြစ်စေ၊ တောင်းသူလည်း ဖြစ်စေတတ်၏။
Verse 36
भूतानि स्थावरादीनि दिवि वा यदि वा भुवि । सर्वं कलयते कालः कालो ह्येक इदं जगत्
မရွေ့မလျားသော သတ္တဝါတို့မှအစ သတ္တဝါအပေါင်း—ကောင်းကင်ဘုံ၌ဖြစ်စေ မြေပြင်၌ဖြစ်စေ—အားလုံးကို ကာလ (အချိန်) သာ တိုင်းတာ၍ အုပ်စိုးသည်။ အမှန်တကယ် ဤလောကတစ်ခုလုံးသည် ကာလတည်း။
Verse 37
अनादिनिधनो धाता जगतः कारणं परम् । लोकान्कालः स पचति वृक्षे फलमिवाहितम्
အစမရှိ အဆုံးမရှိသော ဖန်ဆင်းရှင်သည် စကြဝဠာ၏ အမြင့်ဆုံး အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ ထိုအရှင်သည် ကာလအဖြစ်ဖြင့် လောကများကို ရင့်ကျက်စေသည်၊ သစ်ပင်ပေါ်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော အသီးက တဖြည်းဖြည်း မှည့်သကဲ့သို့။
Verse 38
न मंत्रा न तपो दानं न मित्राणि न बांधवाः । शक्नुवंति परित्रातुं नरं कालेन पीडितम्
မန္တရားလည်းမဟုတ်၊ တပဿာလည်းမဟုတ်၊ ဒါနလည်းမဟုတ်—မိတ်ဆွေလည်းမဟုတ်၊ ဆွေမျိုးလည်းမဟုတ်—ကာလ၏ ဖိစီးမှုခံရသော လူကို ကယ်တင်ကာကွယ်နိုင်ကြသည်မဟုတ်။
Verse 39
त्रयः कालकृताः पाशाः शक्यंते नातिवर्तितुम् । विवाहो जन्ममरणं यदा यत्र तु येन च
ကာလက ချည်နှောင်ထားသော ကြိုးဖမ်း သုံးပါးကို မလွန်ဆန်နိုင်—အိမ်ထောင်ရေး၊ မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်း၊ ထို့ပြင် ဘယ်အချိန် ဘယ်နေရာ ဘယ်သူကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်ဟူသော အခြေအနေများ။
Verse 40
यथा जलधरा व्योम्नि भ्राम्यंते मातरिश्वना । तथेदं कर्मयुक्तेन कालेन भ्राम्यते जगत्
ကောင်းကင်၌ မိုးတိမ်များသည် လေကြောင့် လှည့်လည်ရွေ့လျားသကဲ့သို့၊ ကမ္မနှင့် ယှဉ်တွဲနေသော ကာလက ဤလောကကိုလည်း လှည့်လည်စေသည်။
Verse 41
सुकर्मोवाच । कालोऽयं कर्मयुक्तस्तु यो नरैः समुपासितः । कालस्तु प्रेरयेत्कर्म न तं कालः करोति सः
သုကမ္မက ဆိုသည်– “ဤကာလသည် ကမ္မနှင့်ယှဉ်တွဲ၍ လူတို့က ပူဇော်လေးစားကြ၏။ ကာလသည် ကမ္မကို လှုံ့ဆော်ပေးသော်လည်း ကာလကိုယ်တိုင် ထိုကမ္မကို မပြုလုပ်ပါ။”
Verse 42
उपद्रवा घातदोषाः सर्पाश्च व्याधयस्ततः । सर्वे कर्मनियुक्तास्ते प्रचरंति च मानुषे
ထိုမှ အန္တရာယ်များ၊ ဖျက်ဆီးသောအပြစ်ဒोषများ၊ မြွေများနှင့် ရောဂါများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုအားလုံးသည် ကမ္မက ခန့်အပ်ထားသဖြင့် လူသားတို့အကြား လှည့်လည်နေကြသည်။
Verse 43
सुखस्य हेतवो ये च उपायाः पुण्यमिश्रिताः । ते सर्वे कर्मसंयुक्ता न पश्येयुः शुभाशुभम्
ချမ်းသာ၏အကြောင်းဟု ဆိုကြသော နည်းလမ်းများသည် ပုဏ္ဏ (ကောင်းမှု) နှင့်ရောနှောနေသော်လည်း အားလုံးကမ္မနှင့်ပေါင်းစည်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့ကို သဘာဝအားဖြင့် ကောင်း/မကောင်းဟု မမြင်သင့်။
Verse 44
कर्मदा यदि वा लोके कर्मसंबधि बांधवाः । कर्माणि चोदयंतीह पुरुषं सुखदुःखयोः
လောက၌ ကူညီပေးသူရှိစေ၊ ကမ္မနှင့်ဆက်နွယ်သော ဆွေမျိုးရှိစေ၊ လူကို ချမ်းသာနှင့် ဆင်းရဲသို့ တွန်းပို့နေသည်မှာ ဤနေရာ၌ မိမိ၏ကမ္မပင် ဖြစ်သည်။
Verse 45
सुवर्णं रजतं वापि यथा रूपं विनिश्चितम् । तथा निबध्यते जंतुः स्वकर्मणि वशानुगः
ရွှေ သို့မဟုတ် ငွေ၏ အရုပ်အဆင်းကို သတ်မှတ်ထားသကဲ့သို့ပင်၊ သတ္တဝါသည် မိမိကမ္မ၏ အင်အားအောက်၌ လိုက်နာရင်း မိမိကမ္မထဲတွင် တင်းကျပ်စွာ ချည်နှောင်ခံရသည်။
Verse 46
पंचैतानीह सृज्यंते गर्भस्थस्यैव देहिनः । आयुः कर्म च वित्तं च विद्यानिधनमेव च
ဤလောက၌ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါသည်—မိခင်ဝမ်းအတွင်းရှိစဉ်တည်းကပင်—အရာငါးပါး သတ်မှတ်ပြီးသားဖြစ်သည်။ အာယု၊ ကမ္မ၊ ဥစ္စာ၊ ပညာနှင့် သေခြင်းတည်း။
Verse 47
यथा मृत्पिंडतः कर्ता कुरुते यद्यदिच्छति । तथा पूर्वकृतं कर्म कर्तारमनुगच्छति
အိုးလုပ်သမားသည် မြေစိုင်တစ်စိုင်မှ မိမိလိုသမျှကို ပုံဖော်သကဲ့သို့၊ ယခင်က ပြုခဲ့သော ကမ္မသည် ပြုသူကို လိုက်လံတော်မူ၏။
Verse 48
देवत्वमथ मानुष्यं पशुत्वं पक्षिता तथा । तिर्यक्त्वं स्थावरत्वं च प्राप्यते च स्वकर्मभिः
မိမိ၏ ကမ္မကြောင့်ပင် တစ်ဦးသည် ဒေဝတဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် လူဖြစ်မွေးခြင်းကို ရရှိနိုင်သည်။ ထို့အတူ တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် ငှက်ဖြစ်ခြင်းကိုလည်း ရရှိပြီး၊ ထိုကမ္မတည်းကပင် အခြားတိရစ္ဆာန်ဘဝများနှင့် အဆုံးတွင် မလှုပ်ရှားသော သစ်ပင်ကဲ့သို့သော စ္ထာဝရအခြေအနေသို့ပါ ရောက်နိုင်သည်။
Verse 49
स एव तत्तथा भुंक्ते नित्यं विहितमात्मना । आत्मना विहितं दुःखं चात्मना विहितं सुखम्
သူသည် မိမိအတ္တမိမိက သတ်မှတ်ထားသမျှကိုသာ အစဉ်အမြဲ ခံစားရသည်။ ဒုက္ခကိုလည်း မိမိကပင် ပုံဖော်၍၊ သုခကိုလည်း မိမိကပင် ပုံဖော်၏။
Verse 50
गर्भशय्यामुपादाय भुंजते पूर्वदैहिकम् । संत्यजंति स्वकं कर्म न क्वचित्पुरुषा भुवि
ဝမ်းအိပ်ရာကို ခံယူကာ သတ္တဝါတို့သည် ယခင်ကိုယ်ဘဝက ကမ္မ၏အကျိုးကို ခံစားကြသည်။ ဤမြေပြင်ပေါ်၌ လူတို့သည် မိမိကမ္မကို မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မစွန့်လွှတ်နိုင်ကြ။
Verse 51
बलेन प्रज्ञया वापि समर्थाः कर्तुमन्यथा । सुकृतान्युपभुंजंति दुःखानि च सुखानि च
အားသန်မှု သို့မဟုတ် ဉာဏ်ပညာဖြင့် အခြားသို့ ပြုနိုင်စွမ်းရှိသော်လည်း၊ ယခင်က ပြုခဲ့သော ကုသိုလ်၏ အကျိုးကို မလွဲမသွေ ခံစားရသည်—ဒုက္ခလည်း၊ သုခလည်း။
Verse 52
हेतुं प्राप्य नरो नित्यं कर्मबंधैस्तु बध्यते । यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विंदति मातरम्
သင့်လျော်သော အကြောင်းရင်းကို ရရှိသော် လူသည် အမြဲတမ်း ကမ္မချည်နှောင်မှုများဖြင့် ချည်နှောင်ခံရသည်။ နွားထောင်ပေါင်းများကြားတွင် နွားကလေးက မိမိမိခင်ကို ရှာတွေ့သကဲ့သို့။
Verse 53
तथा शुभाशुभं कर्म कर्तारमनुगच्छति । उपभोगादृते यस्य नाश एव न विद्यते
ထို့အတူ ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်ကမ္မတို့သည် ပြုသူကို လိုက်လံတတ်သည်။ အကျိုးကို မခံစားမချင်း အလုံးစုံ မပျောက်ကွယ်နိုင်။
Verse 54
प्राक्तनं बंधनं कर्म कोन्यथा कर्तुमर्हति । सुशीघ्रमपि धावंतं विधानमनुधावति
ရှေးကတည်းက ချည်နှောင်နေသော ကမ္မကို မည်သူမျှ အခြားသို့ မပြောင်းလဲနိုင်။ အလွန်လျင်မြန်စွာ ပြေးသူကိုတောင် ကံကြမ္မာ၏ စည်းမျဉ်းက လိုက်လံတတ်သည်။
Verse 55
शेते सह शयानेन पुरा कर्म यथाकृतम् । उपतिष्ठति तिष्ठंतं गच्छंतमनुगच्छति
လူသည် လဲလျောင်းသော် ကမ္မလည်း အတူလဲလျောင်း၏။ ထသော် ကမ္မလည်း ထ၏။ ရပ်သော် အနီး၌ ရပ်တည်၏။ သွားသော် နောက်မှ လိုက်၏—ဤသည်ကား ယခင်က ပြုခဲ့သမျှအတိုင်း ကမ္မ၏လိုက်ပါမှု။
Verse 56
करोति कुर्वतः कर्मच्छायेवानु विधीयते । यथा छायातपौ नित्यं सुसंबद्धौ परस्परम्
လူ၏ပြုလုပ်သောကံသည် ပြုသူနောက်သို့ အရိပ်ကဲ့သို့လိုက်ပါသည်။ အရိပ်နှင့် နေရောင်သည် အမြဲတမ်း အပြန်အလှန် ဆက်နွယ်နေသကဲ့သို့ပင်။
Verse 57
तद्वत्कर्म च कर्ता च सुसंबद्धौ परस्परम् । ग्रहा रोगा विषाः सर्पाः शाकिन्यो राक्षसास्तथा
ထိုနည်းတူ ကံနှင့် ကံပြုသူသည် အပြန်အလှန် အနီးကပ်ချိတ်ဆက်နေသည်။ ထိုကဲ့သို့ပင် ဂြဟာကပ်ရောဂါ၊ ရောဂါများ၊ အဆိပ်၊ မြွေများနှင့် ရှာကိနီ၊ ရာක්ෂသတို့လည်း ဖြစ်သည်။
Verse 58
पीडयंति नरं पश्चात्पीडितं पूर्वकर्मणा । येन यत्रोपभोक्तव्यं सुखं वा दुःखमेव वा
နောက်တစ်ခါတွင် ယခင်ကံကြောင့် အရင်ကတည်းက ပင်ပန်းနာကျင်နေသော လူကို ထပ်မံနှိပ်စက်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် မည်သည့်နေရာ၊ မည်သည့်ပုံစံဖြင့်မဆို သူခံစားရမည့် အကျိုးသည် စုခဖြစ်စေ ဒုက္ခသာဖြစ်စေ ဖြစ်လာသည်။
Verse 59
स तत्र बद्ध्वा रज्ज्वा वै बलाद्दैवेन नीयते । दैवः प्रभुर्हि भूतानां सुखदुःखोपपादने
ထိုနေရာ၌ သူကို ကြိုးဖြင့်ချည်နှောင်ကာ ဒိုင်ဝ (ကံကြမ္မာ) ၏အားဖြင့် အတင်းအကျပ် ခေါ်ဆောင်သွားသည်။ အကြောင်းမူ သတ္တဝါတို့၏ စုခဒုက္ခ ဖြစ်ပေါ်စေရာ၌ ဒိုင်ဝသည် အရှင်ဖြစ်သောကြောင့်။
Verse 60
अन्यथा चिंत्यते कर्म जाग्रता स्वपतापि वा । अन्यथा स तथा प्राज्ञ दैव एवं जिघांसति
လူသည် နိုးနေစဉ်ဖြစ်စေ အိပ်မက်ထဲဖြစ်စေ ကံပြုမှုကို တစ်နည်းတစ်ပုံ စီမံစဉ်းစားတတ်သော်လည်း အဖြစ်အပျက်သည် အခြားနည်းဖြစ်သွားတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် အို ပညာရှိ၊ ဒိုင်ဝသည် ထိုသို့ပြုသည်မှာ ရည်ရွယ်ချက်ကိုပင် ချေမှုန်းလိုသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 61
शस्त्राग्नि विष दुर्गेभ्यो रक्षितव्यं च रक्षति । अरक्षितं भवेत्सत्यं तदेवं दैवरक्षितम्
လက်နက်၊ မီး၊ အဆိပ်နှင့် ကြောက်မက်ဖွယ်အန္တရာယ်တို့မှ ကာကွယ်ရမည်။ ကာကွယ်ထားသောအရာသည်ပင် ပြန်လည်ကာကွယ်ပေးတတ်သည်။ အကာအကွယ်မရှိသည့်အရာသည် အမှန်တကယ် ပျက်စီးသို့ရောက်သည်—ဤသို့ပင် သာသနာတော်၏ ဒေဝကာကွယ်မှုဖြင့် စောင့်ရှောက်ထားသည်။
Verse 62
दैवेन नाशितं यत्तु तस्य रक्षा न दृश्यते । यथा पृथिव्यां बीजानि उप्तानि च धनानि च
ကံကြမ္မာက ဖျက်ဆီးပြီးသောအရာအတွက် ကာကွယ်မှုကို မမြင်ရ။ မြေကြီးပေါ်တွင် မျိုးစေ့များကို စိုက်ပျိုးထားသော်လည်း၊ သိုက်တန်ဖိုးရှိသော ဥစ္စာပစ္စည်းများပင် (ဆုံးရှုံးနိုင်သကဲ့သို့)။
Verse 63
तथैवात्मनि कर्माणि तिष्ठंति प्रभवंति च । तैलक्षयाद्यथा दीपो निर्वाणमधिगच्छति
ထိုနည်းတူ အတ္တမန်အတွင်း၌ ကမ္မများသည် တည်ရှိနေပြီး ထိုမှပင် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ဆီကုန်သွားသကဲ့သို့ မီးအိမ်သည် ငြိမ်းသက်ခြင်း (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်သည်။
Verse 64
कर्मक्षयात्तथा जंतुः शरीरान्नाशमृच्छति । कर्मक्षयात्तथा मृत्युस्तत्त्वविद्भिरुदाहृतः
ကမ္မကုန်သွားသောအခါ သတ္တဝါသည်လည်း ထိုနည်းတူ ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်သည်။ သစ္စာကိုသိသူတို့က မရဏသည် ကမ္မကုန်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 65
विविधाः प्राणिनस्तस्य मृत्यो रोगाश्च हेतवः । तथा मम विपाकोयं पूर्वं कृतस्य नान्यथा
ထိုသတ္တဝါအတွက် မရဏနှင့် ရောဂါတို့၏ အကြောင်းရင်းများသည် မျိုးစုံရှိသည်။ ထိုနည်းတူ ယခုငါခံစားနေရသော အကျိုးသည် ယခင်က ပြုခဲ့သော ကမ္မ၏ အကျိုးပေါက်ခြင်းသာ—အခြားမဟုတ်။
Verse 66
संप्राप्तो नात्र संदेहः स्त्रीरूपोऽयं न संशयः । क्व मे गेहं समायाता नाटका नटनर्तकाः
သူရောက်လာပြီဟု မသံသယရှိ။ ထို့ပြင် မိန်းမရုပ်ကို ဆောင်ယူထားသည်ဟုလည်း မသံသယရှိ။ ငါ့အိမ်ကို ဘယ်သို့ သယ်ယူလာသနည်း—ဇာတ်သမားများ၊ ဖျော်ဖြေသူများ၊ အကသမားများနှင့်အတူ?
Verse 67
तेषां संगप्रसंगेन जरा देहं समाश्रिता । सर्वं कर्मकृतं मन्ये यन्मे संभावितं ध्रुवम्
သူတို့နှင့် ဆက်လက်ပေါင်းသင်းနေခြင်းကြောင့် အိုမင်းခြင်းသည် ငါ့ကိုယ်ခန္ဓာကို ကပ်လျက်လာပြီ။ ငါထင်သည်—ဤအရာအားလုံးသည် ငါ့အတိတ်က ကမ္မ၏အကျိုးဖြစ်၍ ငါ့အပေါ်ကျရောက်သမျှသည် ကမ္မအတိုင်း မလွဲမသွေ သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 68
तस्मात्कर्मप्रधानं च उपायाश्च निरर्थकाः । पुरा वै देवराजेन मदर्थे दूतसत्तमः
ထို့ကြောင့် ကမ္မသည် အဓိကဖြစ်၍ လှည့်ကွက်အုပ်စုတို့သည် အကျိုးမရှိ။ အတိတ်ကာလ၌ နတ်ဘုရင် အိန္ဒြာသည် ငါ့အတွက် အထူးကောင်းမွန်သော သံတမန်တစ်ဦးကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။
Verse 69
प्रेषितो मातलिर्नाम न कृतं तस्य तद्वचः । तस्य कर्मविपाकोऽयं दृश्यते सांप्रतं मम
မာတလီဟု အမည်ရသော သံတမန်ကို စေလွှတ်ခဲ့သော်လည်း ငါသည် သူ၏စကားကို မလိုက်နာခဲ့။ ယခုမူ ထိုအလုပ်၏ ကမ္မဝိပါက—အကျိုးရလဒ် ပေါက်ဖွားလာခြင်းကို ငါ့ရှေ့တွင် မြင်နေရသည်။
Verse 70
इति चिंतापरो भूत्वा दुःखेन महतान्वितः । यद्यस्याहि वचः प्रीत्या न करोमि हि सर्वथा
ဤသို့ စိုးရိမ်ပူပန်မှု၌ နစ်မြုပ်ကာ မဟာဒုက္ခဖြင့် လွှမ်းမိုးနေသဖြင့် သူသည် စိတ်ထဲတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဆင်ခြင်၏—“အကယ်၍ ငါသည် သူ၏စကားကို စေတနာပီတိဖြင့် အလုံးစုံ မလိုက်နာလျှင်…”
Verse 71
सत्यधर्मावुभावेतौ यास्यतस्तौ न संशयः । सदृशं च समायातं यद्दृष्टं मम कर्मणा
အမှန်တကယ်ပင် ဤနှစ်ပါး—သတ္တိ (အမှန်တရား) နှင့် ဓမ္မ—တို့သည် မိမိတို့၏ သတ်မှတ်ထားသော ပန်းတိုင်သို့ မသံသယဘဲ ရောက်ရှိမည်။ ထို့ပြင် ဖြစ်ပေါ်လာသမျှသည်လည်း ငါ၏ ကိုယ်ပိုင်ကမ္မကြောင့် မိမိက ကြိုတင်မြင်ထားသကဲ့သို့ပင် ကိုက်ညီစွာ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 72
भविष्यति न संदेहो दैवो हि दुरतिक्रमः । एवं चिंतापरो भूत्वा ययातिः पृथिवीपतिः
“ဤအရာသည် မသံသယဘဲ ဖြစ်လာမည်၊ ဒါကြောင့်ပင် ဒိုင်ဝ (ကံကြမ္မာ) ကို ကျော်လွှားရန် အလွန်ခက်ခဲသည်” ဟု စဉ်းစားလျက် မြေကြီး၏အရှင် ရာဇာ ယယာတိ သည် စိုးရိမ်ပူပန်သော အတွေးအခေါ်၌ နစ်မြုပ်သွား하였다။
Verse 73
कृष्णं क्लेशापहं देवं जगाम शरणं हरिम् । ध्यात्वा नत्वा ततः स्तुत्वा मनसा मधुसूदनम्
သူသည် ကလေရှ်ကို ဖယ်ရှားပေးသော ဒေဝ ကృష్ణ၊ ဟရီ၏ အရိပ်အာရုံသို့ ခိုလှုံသွား하였다။ ထို့နောက် မဓုသူဒနကို စိတ်ဖြင့် ဓ్యာန်ပြု၍ ဦးချ၍ နမസ്കာရပြုကာ၊ ထို့ပြီး စတုတိတော်ကို ဆောင်ရွက်ပြီး စိတ်အတွင်း၌ပင် ပူဇော်하였다။
Verse 74
त्राहि मां शरणं प्राप्तस्त्वामहं कमलाप्रिय
ကမလာ (လက္ခ္မီ) ၏ ချစ်မြတ်နိုးရာအရှင်၊ ကျွန်ုပ်သည် အရိပ်အာရုံသို့ ရောက်လာပြီ—ကျွန်ုပ်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပါ။
Verse 81
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययातिचरित्रे एकाशीतितमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် သန့်ရှင်းမြတ်သော ရှရီပဒ္မပုရာဏ၏ ဘူမိခဏ္ဍ၌၊ ဝေနောပాఖ్యာန်နှင့် မိခင်ဖခင်နှင့် ဆက်နွယ်သော တီရ္ထများ၏ ဖော်ပြချက်အတွင်း ပါဝင်သည့် ယယာတိဇာတ်ကြောင်းဆိုင်ရာ အခန်း (၈၁) သည် ပြီးဆုံးသွားသည်။