Adhyaya 8

Verse 1

कश्यप उवाच । स गर्भे व्याकुलो जातः खिद्यमानो दिने दिने । दुःखाक्रांतो हि धर्मात्मा सर्वपीडाभिपीडितः

ကশ্যပက ဆို၏— ဂర్భအတွင်း၌ပင် သူသည် စိတ်လှုပ်ရှားဝေဒနာဖြစ်ကာ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ပို၍ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာ၏။ ဓမ္မစိတ်ရှိသူသည် ဒုက္ခကြီးစွာလွှမ်းမိုးခံရ၍ အမျိုးမျိုးသောပင်ပန်းမှုတို့ဖြင့် ဖိနှိပ်ခံရ၏။

Verse 2

अधोमुखस्तु गर्भस्थो मोहजालेन बंधितः । आधिव्याधिसमाक्रांतो हाहाभूतो विचेतनः

ဂರ್ಭအတွင်း မျက်နှာအောက်သို့လှည့်နေသော သန္ဓေကလေးသည် မောဟ၏ကွန်ယက်ဖြင့် ချည်နှောင်ခံရ၏။ စိတ်ဝေဒနာနှင့် ကိုယ်ရောဂါတို့က တိုက်ခိုက်သဖြင့် “ဟာဟာ” ဟု ငိုကြွေးကာ အကူအညီမဲ့၍ သတိလစ်သွား၏။

Verse 3

दुःखेन महताविष्टो ज्ञानमाह प्रपीडितः । आत्मोवाच । तव वाक्यं महाप्राज्ञ न कृतं तु मया तदा

ဒုက္ခကြီးစွာလွှမ်းမိုး၍ ကလေးရှ်ဖြင့် ဖိနှိပ်ခံရသဖြင့် ဉာဏက ပြော၏။ အတ္တမန်က ဆို၏— “အို မဟာပညာရှိ မုနိ၊ ထိုအခါ၌ သင်၏စကားကို ငါ မလိုက်နာခဲ့ပါ။”

Verse 4

ध्यानेन वार्यमाणोपि पतितो मोहसंकटे । तस्माद्रक्ष महाप्राज्ञ गर्भवासात्सुदारुणात्

သမာဓိဖြင့် ထိန်းချုပ်ထားသော်လည်း မောဟ၏အန္တရာယ်ထဲသို့ ကျရောက်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မဟာပညာရှိအရှင်၊ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်သော ဂರ್ಭဝါသမှ ကျွန်ုပ်ကို ကာကွယ်ပါ။

Verse 5

ज्ञानमुवाच । मया त्वं वारितो ह्यात्मन्कृतं वाक्यं न चैव मे । पंचात्मकैर्महाक्रूरैः पातितो गर्भसंकटे

ဉာဏ်က ပြောသည်— “အချစ်တော်အတ္တမန်၊ ငါသည် သင့်ကို တားမြစ်ခဲ့သော်လည်း ငါ့စကားကို မနာခံခဲ့။ အလွန်ရက်စက်သော ငါးမျိုးသော အင်အားတို့ကြောင့် သင်သည် ဂರ್ಭ၏အန္တရာယ်ထဲသို့ ပစ်ချခံရသည်။”

Verse 6

इदानीं गच्छ त्वं ध्यानं तस्मात्संप्राप्स्यसे सुखम् । गर्भवासाद्भविष्यस्ते मोक्ष एव न संशयः

ယခု သမာဓိထဲသို့ ဝင်ရောက်လော့; ထိုမှ သင်သည် ချမ်းသာကို ရရှိမည်။ ထို့ပြင် (သန့်စင်စေသော) ဂರ್ಭဝါသအတွေ့အကြုံကြောင့် မောက္ခသည် သင့်ထံသို့ မလွဲမသွေ ရောက်လာမည်—သံသယမရှိ။

Verse 7

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ज्ञात्वा ज्ञानस्य तत्त्वताम् । ध्यानमाहूय प्रोवाच श्रूयतां वचनं मम

သူ၏စကားကို ကြားပြီး ဉာဏ်၏အတ္ထသဘောကို အမှန်တကယ် သိမြင်ကာ၊ သမာဓိ (ဓျာန) ကို ခေါ်ယူပြီး “ကျွန်ုပ်၏စကားကို နားထောင်ပါ” ဟု ပြော하였다။

Verse 8

त्वामहं शरणं प्राप्तो ध्यान मां रक्ष नित्यशः । एवमस्तु महाप्राज्ञ ध्यानमाह महामतिम्

“ကျွန်ုပ်သည် သင့်ထံ၌ အားကိုးရာအဖြစ် ခိုလှုံလာပါပြီ; ဓျာနအရှင်၊ ကျွန်ုပ်ကို အမြဲကာကွယ်ပါ။” “ထိုသို့ဖြစ်စေ၊ မဟာပညာရှိ” ဟု ဓျာနက မြတ်နိုးသောစိတ်ရှိသူအား ပြော하였다။

Verse 9

एतद्वाक्यं ततः श्रुत्वा आत्मा वै ध्यानमागतः । ध्यानेन हि समं गर्भे संस्थितो मोहवर्जितः

ထိုစကားကို ကြားသိပြီးနောက် အာတ္မာသည် တကယ်တမ်း ဓျာနသမာဓိသို့ ဝင်လေ၏။ ဓျာန၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဝမ်းအတွင်း၌ တည်ငြိမ်စွာ နေထိုင်ကာ မောဟမှ လွတ်ကင်းသွား၏။

Verse 10

यदा ध्यानं गतो ह्यात्मा विस्मृतं गर्भजं भयम् । स द्वाभ्यां सहितस्तत्र आत्मा मोह विना कृतः

အာတ္မာသည် ဓျာနသို့ ဝင်သွားသောအခါ ဝမ်း၌ မွေးဖွားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ကြောက်ရွံ့မှုကို မေ့လျော့သွား၏။ ထို့နောက် ထိုနေရာ၌ နှစ်ပါးနှင့်အတူရှိကာ အာတ္မာသည် မောဟကင်းစင်အောင် ပြုလုပ်ခံရ၏။

Verse 11

चिंतयन्नेव वै नित्यमात्मकं सुखमेव हि । इतो निष्क्रांतमात्रस्तु त्यजे पंचात्मकं वपुः

အာတ္မာတည်းဟူသော သုခကိုသာ အမြဲတမ်း စဉ်းစားဆင်ခြင်နေသူသည် ဤနေရာမှ ထွက်ခွာသွားသည်နှင့်တပြိုင်နက် ဓာတ်ငါးပါးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်လေ၏။

Verse 12

एवं चिंतयते नित्यं गर्भवासगतः प्रभुः । सूतिकाले तु संप्राप्ते प्राजापत्ये वरानने

ဤသို့ ဝမ်းအတွင်း၌ တည်နေသော प्रभုသည် အမြဲတမ်း ဆင်ခြင်တော်မူ၏။ ထို့နောက် မွေးဖွားချိန် ရောက်လာသောအခါ၊ မျက်နှာလှသူရေ၊ ပရာဇာပတိ၏ အမိန့်တော်အတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လေ၏။

Verse 13

वायुना चलितो गर्भः प्राणेनापि बलीयसा । योनिर्विकासमायाति चतुर्विंशांगुलं तदा

ပရာဏထက်ပင် အင်အားကြီးသော ဝါယု၏ လှုပ်ရှားစေမှုကြောင့် သန္ဓေကလေးသည် လှုပ်ရှားလာ၏။ ထိုအခါ ယောနိသည် ဖွင့်လှစ်ကာ လက်ချောင်းအတိုင်းအတာ နှစ်ဆယ်လေးအထိ ကျယ်ပြန့်လာ၏။

Verse 14

पंचविंशांगुलो गर्भस्तेन पीडा विजायते । एवं संपीड्यमानस्तु मूर्च्छया मूर्च्छितः प्रिये

သန္ဓေကလေးသည် လက်ချောင်းအလျား နှစ်ဆယ့်ငါးခန့် ရောက်လာသောအခါ ပြင်းထန်သော နာကျင်မှု ပေါ်ပေါက်သည်။ ထိုသို့ ဖိနှိပ်ကျပ်တည်းခံရသဖြင့်၊ အချစ်ရေ၊ မူးဝေ၍ သတိလစ်သွား၏။

Verse 15

पतितो भूमिभागे तु ज्ञानध्यानसमन्वितः । प्राजापत्येन दिव्येन वायुना स पृथक्कृतः

မြေပြင်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပေါ်သို့ ကျသော်လည်း ဉာဏ်နှင့် သမาธိဓ్యာနတို့နှင့် ပြည့်စုံနေ၏။ ပရဇာပတိမှ ပေါ်ပေါက်သော ဒိဗ္ဗလေက သူ့ကို ခွဲထုတ်လိုက်၏။

Verse 16

भूमिसंस्पर्शमात्रेण ज्ञानध्याने तु विस्मृते । संसारबंधसंदिग्ध आत्मा प्रियतया स्थितः

မြေကို ထိတွေ့ရုံဖြင့်ပင် ဉာဏ်နှင့် သမาธိဓ్యာနတို့ မေ့လျော့သွားသည်။ သံသရာချည်နှောင်မှု၌ မသေချာမရေရာဖြစ်သော အတ္တသည် ချစ်မြတ်နိုးမှုနှင့် အလွန်ကပ်လျက် တည်နေ၏။

Verse 17

गुणदोषसमाक्रांतो महामोहसमन्वितः । खाद्यं पानादिकं सर्वमिच्छत्येव दिनेदिने

ကောင်းမှုနှင့် မကောင်းမှုတို့၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်၌ ရှိပြီး မဟာမောဟဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ၊ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း အစားအစာ၊ သောက်စရာ စသည့် အရာအားလုံးကို လိုချင်တောင့်တသည်။

Verse 18

एवं संपुष्यमाणस्तु आत्मा पंचात्मकैः सह । व्यापितो हींद्रियैः सर्वैर्विषयैः पापकारिभिः

ဤသို့ ဆက်လက်ပျိုးထောင်ခံရသော အတ္တသည် ပဉ္စအတ္တမက တတ္တဝါများနှင့်အတူ၊ အင်္ဒြိယအားလုံးနှင့် ၎င်းတို့၏ အာရုံဝတ္ထုများကြောင့် ပြန့်နှံ့လွှမ်းမိုးခံရပြီး၊ ထိုအရာများသည် အပြစ်ကို ဖြစ်စေသည်။

Verse 19

बांधवानां समोहेन भार्यादीनां तथैव च । आकुलव्याकुलो देवि जायते च दिनेदिने

အို ဒေဝီ၊ ဆွေမျိုးအစုအဝေး၏ဖိအားနှင့် ထိုနည်းတူ ဇနီးနှင့် အခြားမှီခိုသူတို့၏ဖိအားကြောင့် လူသည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ပို၍ စိတ်လှုပ်ရှားကာ မတည်ငြိမ်လာ၏။

Verse 20

महामोहेन संदिग्धो मोहजालगतः प्रभुः । कैवर्तेन यथा बद्धः शकुलो जालबंधनैः

မဟာမောဟကြောင့် သံသယဝင်ကာ ထိုအရှင်သည် မောဟ၏ကွန်ယက်ထဲသို့ ကျရောက်သွား၏—ငါးသည် ငါးဖမ်းသမား၏ကွန်ယက်အကွက်များတွင် တင်းကျပ်စွာ ချည်နှောင်ခံရသကဲ့သို့။

Verse 21

चलितुं नैव शक्तोस्ति तथात्मासीत्प्रबंधितः । मोहजालैस्तु तैः सर्वैर्दृढबंधैस्तु बंधितः

သူသည် လုံးဝ မလှုပ်ရှားနိုင်တော့ဘဲ၊ ကိုယ်တိုင်၏အတ္တပင် တားဆီးခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ မောဟကွန်ယက်တို့တွင် ဖမ်းမိကာ အရပ်ရပ်မှ ခိုင်မာသောချည်နှောင်မှုများဖြင့် တင်းကျပ်စွာ ချည်နှောင်ခံရ၏။

Verse 22

एवमादिप्रपंचेन व्यापितो व्यापकेन हि । ज्ञानविज्ञानविभ्रष्टो रागद्वेषादिभिर्हतः

ဤသို့ အမျိုးမျိုးသောပြပွဲကမ္ဘာဓာတ်ကြောင့်—အရာအားလုံးကို လွှမ်းမိုးပျံ့နှံ့နေသော သခင်၏အာနုභာဝဖြင့်—လူသည် ဉာဏ်နှင့် ဗိဇ္ဇာမှ လွဲချော်ကာ ရာဂ၊ ဒွေသ စသည့်အရာများကြောင့် ထိခိုက်ကျဆုံးရ၏။

Verse 23

कामेन पीड्यमानस्तु क्रोधेनैव तथैव वा । प्रकृत्या कर्मणाबद्धो महामूढो व्यजायत

ကာမကြောင့် နှိပ်စက်ခံရသော်လည်းကောင်း၊ ထိုနည်းတူ က্ৰောဓကြောင့်လည်းကောင်း၊ ပရကృతိနှင့် ကိုယ်ပိုင်ကံကြောင့် ချည်နှောင်ခံရသော အလွန်မိုက်မဲသူသည် ပြန်လည် မွေးဖွားလာ၏။

Verse 24

सूत उवाच । एवं मूढो यदात्मासौ कामक्रोधवशंगतः । लोभरागादिभिः सर्वैर्व्यापृतस्तैर्दुरात्मभिः

သုတက ဆို၏။ လူသည် မောဟဖြင့် မူးမောကာ ကာမနှင့် က্ৰောဓ၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်သော် လောဘ၊ ရာဂ စသည့် ဒုစရိုက်သဘောများအားလုံးက ဒုရात्मသဘောဖြင့် စိတ်ကို အပြည့်အဝ လှုပ်ရှားစေ၍ မရှောင်မလွှဲ အလုပ်များစေသည်။

Verse 25

इयं भार्या ह्ययं पुत्र इदं मित्रमिदं गृहम् । एवं संसारजालेन महामोहेन बंधितः

“ဤသည် ငါ၏ ဇနီး၊ ဤသည် ငါ၏ သား၊ ဤသည် ငါ၏ မိတ်ဆွေ၊ ဤသည် ငါ၏ အိမ်”—ဟူ၍ ထိုသို့ မဟာမောဟကြောင့် သံသရာ၏ ကွန်ယက်၌ ချည်နှောင်ခံရသည်။

Verse 26

पुत्रशोकादिभिर्दुःखैर्विविधैराकुलस्तदा । जरयाव्याधिभिश्चैव संग्रस्तश्चाधिभिस्तथा

ထို့နောက် သားအတွက် ဝမ်းနည်းခြင်း စသည့် အမျိုးမျိုးသော ဒုက္ခများကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားကာ ရှုပ်ထွေးသွားသည်။ ထို့ပြင် အိုမင်းခြင်းနှင့် ရောဂါများက ပင်ပန်းစေပြီး စိတ်ဒုက္ခအမျိုးမျိုးကလည်း ဝိုင်းရံနှိပ်စက်သည်။

Verse 27

एवमात्मा संप्रतप्तो दुःखमोहैः सुदारुणैः । अभिमानैर्मानभंगैर्नानादुःखैश्च खंडितः

ထိုသို့ အတ္တမန်သည် အလွန်ကြမ်းတမ်းသော ဒုက္ခနှင့် မောဟကြောင့် မီးလောင်သကဲ့သို့ ပူလောင်ရပြီး၊ အဟင်္ကာရ၊ ဂုဏ်သိက္ခာပျက်စီးခြင်းနှင့် ဒုက္ခအမျိုးမျိုးကြောင့် ခွဲခြမ်းကွဲပြားသကဲ့သို့ ပျက်စီးသွားသည်။

Verse 28

वृद्धत्वेन तथा देवि शबलत्वेन पीडितः । दुःखं चिंतयते नित्यं हाहाभूतो विचेतनः

အို ဒေဝီ၊ အိုမင်းခြင်းနှင့် အားနည်းခြင်းတို့ကြောင့် ပင်ပန်းနာကျင်ရသဖြင့် သူသည် အမြဲတမ်း ဒုက္ခကိုသာ စဉ်းစားနေပြီး “ဟာယ ဟာယ” ဟု ငိုကြွေးကာ သတိလွတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်။

Verse 29

रात्रौ स्वप्नान्प्रपश्येत दिवा चैतन्यवर्जितः । वैकल्येन तथांगानां व्याप्तो देवि दिनेदिने

ညအခါ၌ သူသည် အိပ်မက်များကိုသာ မြင်ရပြီး၊ နေ့အခါ၌ သတိဉာဏ်ကင်းမဲ့နေမည်။ အို ဒေဝီ၊ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း သူ၏ ကိုယ်အင်္ဂါများတွင် အားနည်းခြင်း ပျံ့နှံ့သွားမည်။

Verse 30

संसारे भ्रममाणेन वैराग्यं तत्र दर्शितम् । निःशंकं बंधुहीनं च प्रशांतं तुष्टमेव च

သံသရာအတွင်း လှည့်လည်နေသူအတွက် ထိုနေရာ၌ ဝိရာဂျ (ကာမရာဂကင်းခြင်း) ပေါ်ထွန်းလာသည်—ကြောက်ရွံ့မှုမရှိ၊ ဆွေမျိုးအပေါင်းအသင်းအပေါ် အလျှောက်မရှိ၊ စိတ်ငြိမ်းချမ်း၍ အမှန်တကယ် ကျေနပ်တင်းတိမ်နေသည်။

Verse 31

तमुवाच तदात्मा वै कामक्रोधविवर्जितम् । को भवान्नग्नरूपेण कथं मित्रैर्न लज्जसे

ထို့နောက် ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်၍ ကာမနှင့် ဒေါသကင်းသောသူက သူ့အား ပြောသည်—“ဤအဝတ်မဝတ်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် သင်သည် မည်သူနည်း၊ မိတ်ဆွေတို့ရှေ့တွင် အဘယ်ကြောင့် မရှက်မကြောက်နည်း?”

Verse 32

यत्र लोकाः स्त्रियो वृद्धा युवत्यो मातरस्तथा । एतासां हि गतो मध्ये न बिभेषि अनावृतः

လူများရှိရာ—မိန်းမများ၊ အိုမင်းသူများ၊ ယောကျ်ားမိန်းမငယ်ရွယ်သူများနှင့် မိခင်များပါရှိရာ—သူတို့အလယ်သို့ သင်ဝင်သွားပြီး အဝတ်မဖုံးအုပ်ဘဲနဲ့တောင် မကြောက်ရွံ့သလော။

Verse 33

वीतराग उवाच । को ह्यत्र नग्नो दृश्येत न नग्नोस्मीति वै कदा । सुसंबद्धस्त्वमेवापि परिधान समन्वितः

ဝီတရာဂက ပြောသည်—“ဤနေရာ၌ အဝတ်မဝတ်သူဟု ဘယ်သူကို မြင်နိုင်မည်နည်း။ ‘ငါ မအဝတ်မဝတ်မဟုတ်’ ဟု အမှန်တကယ် ဘယ်အခါ ပြောနိုင်မည်နည်း။ သင်တောင်မှ တကယ်တမ်း အလွန်တင်းကျပ်စွာ ချည်နှောင်ထားသူ—အဝတ်အစားအဖုံးအကာများဖြင့် ပြည့်စုံနေသူပင် ဖြစ်သည်။”

Verse 34

न नग्नोस्मि कदा दिव्यभवान्नग्नः प्रदृश्यते । इंद्रियार्थवशेवर्ती मर्यादापरिवर्जितः

ငါသည် မည်သည့်အခါမျှ အဝတ်မဲ့မဟုတ်; အဝတ်မဲ့ဟု မြင်ရသူမှာ သင်ပင်—ဒေဝတော်သဘောရှိသော်လည်း အင်ဒြိယအာရုံတို့၏ အရာဝတ္ထုများအောက်တွင် လိုက်ပါ၍ မર્યాదာနှင့် ထိန်းချုပ်မှုကို စွန့်ပစ်ထားသူဖြစ်၏။

Verse 35

आत्मोवाच । पुरुषस्य का हि मर्यादा तामाचक्ष्व च सुव्रत । विस्तरेण महाप्राज्ञ यदि जानासि निश्चितम्

အာတ္မန်က ပြောသည်– “လူသားအတွက် မર્યాదာ၊ အကျင့်စည်းကမ်း၏ အကန့်အသတ်သည် အဘယ်နည်း? သုဝရတ၊ ငါ့အား ပြောပြပါ။ မဟာပညာရှိ၊ သင်က သေချာသိလျှင် အသေးစိတ် ရှင်းပြပါ။”

Verse 36

वीतरागो महाप्राज्ञस्तमुवाच महामतिः । सुस्थैर्यं भजते चित्तं सुखदुःखेषु नित्यदा

ရာဂကင်းသော မဟာပညာရှိ မဟာမတိက သူ့အား ပြောသည်– “ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှုတို့အတွင်း မည်သည့်အခါမဆို စိတ်သည် တည်ငြိမ်ခိုင်မာမှုကို ရရှိတတ်၏။”

Verse 37

क्लेशितं सर्वभावैश्च तेषुतेषु परित्यजेत् । अथ लज्जां प्रवक्ष्यामि मनो या निर्विशत्यलम्

အမျိုးမျိုးသော ကလေရှ်ဒုက္ခတို့ကြောင့် ပင်ပန်းညှဉ်းဆဲနေသော စိတ်အခြေအနေများကို ထပ်ခါထပ်ခါ စွန့်လွှတ်သင့်၏။ ယခု ငါသည် ‘လဇ္ဇာ’—စိတ်ထဲသို့ အပြည့်အဝ ဝင်ရောက်ကာ စိတ်ကို လုံးဝလွှမ်းမိုးသည့် ရှက်ကြောက်သိက္ခာကို ရှင်းပြမည်။

Verse 38

मयाद्यैवं न कर्तव्यं नग्नः स्थानविवर्जितः । पश्चात्तापे सुसंलीनः सा लज्जा परिकथ्यते

“ယနေ့မှစ၍ ငါသည် ထိုကဲ့သို့ မလုပ်တော့ရ—မသင့်ရာနေရာ၌ အဝတ်မဲ့ ရပ်နေခြင်း။ နောက်ပိုင်းတွင် နောင်တ (ပශ්චာတાપ) ထဲသို့ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း လိမ့်ဝင်နေခြင်းကို ‘လဇ္ဇာ’ ဟု ခေါ်၏။”

Verse 39

कस्य लज्जा प्रकर्तव्या द्वितीयो नास्ति सर्वदा । एकश्च पुरुषो दिव्यः कस्य किंचिन्न नाशयेत्

ဘယ်သူ့အတွက် ရှက်ရမည်နည်း။ အမှန်တကယ်တော့ အမြဲတမ်း ‘ဒုတိယ’ ဟူ၍ မရှိ။ တစ်ပါးတည်းသော သာသနာတော်မြတ် ဒိဗ္ဗပုရုಷရှိပြီး—သူသည် မည်သူ၏ မည်သည့်အရာကိုမဆို ပျက်စီးအဆုံးသတ်မပြုနိုင်မည်နည်း။

Verse 40

अथ लोकान्प्रवक्ष्यामि ये त्वया परिकीर्तिताः । यथा कुलालकश्चक्रे मृत्पिंडं च निधापयेत्

ယခု သင်ဖော်ပြခဲ့သော လောကများကို ငါရှင်းလင်းမည်။ အိုးလုပ်သမားက လှည့်စက်ပေါ်သို့ မြေညှင်းတုံးတစ်တုံးကို တင်ထားသကဲ့သို့။

Verse 41

भ्रामयित्वा तु सूत्रेण नानाभेदान्प्रकाशयेत् । भांडानां तु सहस्राणि स्वेच्छया मतिसंस्थितः

ကြိုးတစ်ချောင်းဖြင့် လှည့်ပတ်စေပြီး မျိုးစုံကွဲပြားမှုများကို ထင်ရှားစေသည်။ စိတ်တည်ငြိမ်၍ မိမိဆန္ဒအတိုင်း လုပ်ဆောင်ကာ အိုးအမျိုးမျိုး ထောင်ပေါင်းများစွာကို ဖန်တီးသည်။

Verse 42

तथायं सृजते धाता नानारूपाणि नान्यथा । पश्चाद्विनाशमायांति येनकेनापि हेतुना

ထိုနည်းတူပင် ဓာတာ၊ ဖန်ဆင်းရှင်သည် မျိုးစုံသော ရုပ်သဏ္ဍာန်များကို ဖန်တီးသည်—အခြားနည်းမဟုတ်။ နောက်တစ်ခါတွင် အကြောင်းရင်းတစ်စုံတစ်ရာကြောင့် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ကြသည်။

Verse 43

सर्वदैव स्थिता ये च ये लोकाश्च सनातनाः । तेषां लज्जा प्रकर्तव्या नावर्तंते हि ते भुवि

အမြဲတမ်းတည်ရှိနေသော လောကများ၊ သနာတန ဓမ္မဒေသများကို သဒ္ဓါဖြင့် ကြည်ညိုကာ ကန့်ကွက်မိသကဲ့သို့ ဂုဏ်ပြုရမည်။ အကြောင်းမှာ ထိုလောကများသည် မြေပြင်သို့ ပြန်မလာကြတော့။

Verse 44

आकाशवायुतेजांसि पृथ्वी चापश्च पंचमः । अमी लोकाः प्रकाशंते ये च सर्वत्र संस्थिताः

အာကာသ၊ လေ၊ တေဇ (မီး)၊ မြေ နှင့် ပဉ္စမဖြစ်သော ရေ—ဤ ငါးပါးသော တတ္တဝ/လောကတို့သည် ထင်ရှားတောက်ပ၍ နေရာအနှံ့ တည်ရှိကြသည်။

Verse 45

सत्त्वानामंगदेशेषु पंचैतेषु सुसंस्थिताः । सर्वत्रैव च वर्तंते कस्य लज्जा विधीयते

သတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်အင်္ဂါဒေသများတွင် ဤ ငါးပါးသည် ခိုင်မာစွာ တည်နေကြသည်။ နေရာအနှံ့ လှုပ်ရှားလုပ်ဆောင်နေသဖြင့် အရှက်ကို မည်သူ့အတွက် သတ်မှတ်ရမည်နည်း။

Verse 46

स्त्रीणां रूपं प्रवक्ष्यामि श्रूयतां तात सांप्रतम् । यथाघटसहस्रेषुसोदकेषुविराजते

ချစ်သားရေ၊ ယခု နားထောင်လော့—မိန်းမတို့၏ အလှအပ၏ သဘောတရားကို ငါဆိုမည်။ ထောင်ပေါင်းများသော အိုးများအတွင်းရှိ ရေကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်၏။

Verse 47

एकश्चंद्रो हि सर्वत्र भवांस्तद्वद्विराजते । गतो जंतुसहस्रेषु मोहचक्रे महात्मवान्

လမင်းတစ်စင်းတည်းက နေရာအနှံ့ တောက်ပသကဲ့သို့ သင်လည်း ထင်ရှားတောက်ပ၏။ သို့ရာတွင် မဟာတ္မာတော်သည် မောဟ၏ လှည့်ဝိုင်းတွင် ဖမ်းဆီးခံကာ သတ္တဝါထောင်ပေါင်းများအတွင်း လှည့်လည်ခဲ့၏။

Verse 48

स्थावरेषु च सर्वेषु जंगमेषु तथा भवान् । योनिद्वारेण पापेन मायामोहमयेन वै

သင်သည် မရွေ့မလျားသော အရာအားလုံး၌လည်း ရှိပြီး ရွေ့လျားသော သတ္တဝါအားလုံး၌လည်း ရှိ၏။ ယောနိတံခါး (မွေးဖွားရာတံခါး) မှတစ်ဆင့်—အပြစ်မဲ၍ မာယာ-မောဟပြည့်သော အင်အားကြောင့်—ဝင်ရောက်၏။

Verse 49

कुचाभ्यां च नितंबाभ्यां वयसा च विराजते । हृन्मांसस्याधिका वृद्धिर्दृष्टा चात्र न संशयः

သူမသည် ရင်သားနှင့် တင်ပါးတို့၏အလှ၊ ထို့ပြင် ယောဝနအရွယ်၏တောက်ပမှုကြောင့် ထင်ရှားတောက်ပ၏။ ဤနေရာ၌ နှလုံးသား၏အသားပို၍ကြီးထွားလာခြင်းကို မြင်ရပြီး—သံသယမရှိ။

Verse 50

पतनाय च लोकानां मोहरूपं विदर्शितम् । नभवत्येव सा नारी या त्वया परिकीर्तिता

လူတို့၏ကျဆုံးခြင်းအတွက် မောဟာ(မိုဟ)ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သော လှည့်ဖြားသည့်ရုပ်ကို ပြသထား၏။ အမှန်တကယ်တော့ သင်ဖော်ပြသကဲ့သို့သော မိန်းမမျိုးသည် လုံးဝမရှိ။

Verse 51

लीलया कुरुते धाता विनोदाय सदात्मनः । यथा नार्यास्तथा पुंसो जीवः सर्वत्र संस्थितः

ဓာတာ (ဖန်ဆင်းရှင်) သည် အမြဲတည်သော အာတ္မာ၏ ပျော်ရွှင်မှုအတွက် လီလာအဖြစ် ကစားသလို ပြုလုပ်၏။ မိန်းမ၌ကဲ့သို့ပင် ယောက်ျား၌လည်း—ဇီဝသည် အရပ်ရပ်၌ တည်ရှိ၏။

Verse 52

कुचयोनिविहीना ये जीवन्मुक्ताः सदैव हि । नरस्तु पुरुषः प्रोक्तो नारी प्रकृतिरुच्यते

‘ရင်သား’ နှင့် ‘ယောနိ(သားအိမ်)’ ဟူသော အယူအဆတို့မှ ကင်းလွတ်သူတို့သည် အသက်ရှင်နေစဉ်ပင် အမြဲတမ်း ဇီဝန်မုက္တ ဖြစ်ကြ၏—ထိုသူတို့သာ အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်သူ။ ‘ယောက်ျား’ ကို ပုရုಷ (သိမြင်သဘောတရား) ဟု ဆိုပြီး ‘မိန်းမ’ ကို ပရကృతိ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 53

रमते तेन वै सार्द्धं न मुक्ता हि कदाचन । भवान्प्रकृतिसंयुक्तः पुरुषेषु प्रदृश्यते

သူမ (ပရကృతိ) သည် ထိုအရာနှင့်အတူ ပျော်မြူးရမဏပြုလျက်ရှိပြီး မည်သည့်အခါမျှ မုက္ခမရ။ သင်သည် ပရကృతိနှင့် ပေါင်းစည်းနေသဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာရှိသူတို့အကြား ဇီဝအဖြစ် မြင်ရ၏။

Verse 54

कः कस्य कुरुते लज्जामेवं ज्ञात्वा सुखं व्रज । वृद्धां स्त्रियं प्रवक्ष्यामि सदावृद्धां वरानने

ဘယ်သူက ဘယ်သူ့ရှေ့မှာ ရှက်ရမလဲ။ ဤအရာကို သိပြီး စိတ်အေးချမ်းစွာ သွားလော့။ မျက်နှာလှသူရေ၊ အမြဲတမ်း အိုမင်းနေသော အိုမင်းသမီးတစ်ဦးကို ငါဆိုပြမည်။

Verse 55

त्वचा जर्जरतां याता यस्याप्यंगे वरानने । श्वेतैश्चैव तथाकेशैः पलितैश्च समाकुला

မျက်နှာလှသူရေ၊ မည်သူမဆို ကိုယ်အင်္ဂါများပေါ်တွင် အိုမင်းခြင်း၏ အမှတ်အသား ပေါ်လာသည်။ အရေပြားက အရေးအကြောင်းဖြစ်ပြီး ဆံပင်သည် ဖြူစင်ခြင်းနှင့် မီးခိုးရောင်အိုဆံဖြင့် ပြည့်နှက်လာသည်။

Verse 56

बलहीनाथ दीनापि व्यापिता वलिना तदा । नेयं वृद्धा भवेन्नारी परं वृद्धा च कथ्यते

အရှင်ဘုရား၊ သူမသည် အားနည်း၍ ဆင်းရဲနေရင်တောင် အရေးအကြောင်းများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလာသည်ဟုသာ မိန်းမအိုဟု မခေါ်ကြ။ အမှန်တကယ် အိုမင်းခြင်းသည် အခြား မြင့်မြတ်သော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် ဆိုကြသည်။

Verse 57

एतस्या लक्षणं प्रोक्तं युवतीं प्रवदाम्यहम् । ज्ञानेन वर्द्धते नित्यं जीवपार्श्वे समाश्रिता

သူမ၏ လက္ခဏာကို ဆိုပြီးပြီ။ ယခု ငါသည် ယုဝတီ—မိန်းကလေးအကြောင်းကို ဆိုမည်။ သူမသည် ဉာဏ်ပညာဖြင့် အမြဲတမ်း တိုးပွားကာ ဇီဝ (jīva) ၏ ဘေးနားတွင် နီးကပ်စွာ အာश्रयယူ၍ နေသည်။

Verse 58

सुमतिर्नाम संप्रोक्ता सा वृद्धा युवतीति च । नारी पुरुषलोकेषु सर्वदैव प्रतिष्ठिता

သူမကို “သုမတိ” (Sumati) ဟု အမည်တင်ကြသည်။ သူမသည် မိန်းမအိုလည်း ဖြစ်၍ ယုဝတီလည်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဤ နာရီတတ္တဝါဒသည် လူ့လောကများအတွင်း အမြဲတမ်း တည်မြဲနေသည်။

Verse 59

लज्जा तस्याः प्रकर्तव्या अन्यच्चैव वदाम्यहम् । मातरं वै प्रवक्ष्यामि या त्वया परिकीर्तिता

သူမ၏ ရှက်ကြောက်သိက္ခာကို အမှန်တကယ် ထိန်းသိမ်းရမည်။ ထို့ပြင် အခြားတစ်ခုကိုလည်း ငါပြောမည်—သင်ဖော်ပြခဲ့သော မိခင်အကြောင်းကို ယခု ငါဟောကြားမည်။

Verse 60

प्राणिनामंगदेशेषु सदैव चेतना स्थिता । परज्ञानप्रदा या च सा प्रज्ञा परिकथ्यते

သတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ၌ စိတ်သတိ(ချေတနာ) သည် အမြဲတည်ရှိ၏။ ထို့ပြင် အထက်မြတ်သော (လောကလွန်) ဉာဏ်ကို ပေးစွမ်းသောအရာကို ‘ပရဉ္ဉာ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 61

प्रज्ञा माता समाख्याता प्राणिनां पालनाय सा । संस्थिता सर्वलोकेषु पोषणाय हिताय वा

‘ပရဉ္ဉာ’ ကို မိခင်ဟု ခေါ်ကြသည်၊ အကြောင်းမှာ သတ္တဝါတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သူမသည် လောကအားလုံး၌ တည်ရှိ၍ ပျိုးထောင်ပံ့ပိုးကာ အကျိုးကောင်းအတွက် လုပ်ဆောင်သည်။

Verse 62

सुमतिर्नाम या प्रोक्ता सा माता परिकथ्यते । संसारद्वारमार्गाणि यानि रूपाणि नित्यशः

‘သုမတိ’ ဟု အမည်တပ်၍ ဟောကြားထားသောသူမကိုလည်း မိခင်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် သံသရာ၏ ‘တံခါး’ သို့ ရောက်စေသော လမ်းကြောင်းပုံသဏ္ဌာန်များကိုလည်း နိစ္စ ဟောပြောထားသည်။

Verse 63

भवंति मातरो ह्येता बहुदुःखप्रदर्शिकाः । मातृरूपं समाख्यातमन्यत्किं ते वदाम्यहम्

အမှန်တကယ် ဤအရာတို့သည် ‘မိခင်’ ဟု ဖြစ်လာကြသော်လည်း ဒုက္ခအမျိုးမျိုးကို ပြသပေးကြသည်။ မိခင်သဘောတရားကို ငါရှင်းပြပြီးပြီ—ယခု သင်အား ငါထပ်၍ ဘာပြောရမည်နည်း။

Verse 64

आत्मोवाच । भवान्को हि समायातो मम संतापनाशकः । विस्तरेण समाख्याहि स्वरूपमात्मनः स्वयम्

အတ္တမန်က မိန့်တော်မူသည်– “ငါ၏ဒုက္ခပူလောင်မှုကို ဖျောက်ဖျက်ပေးရန် ဤနေရာသို့ ရောက်လာသူ သင်သည် မည်သူနည်း။ သင်၏အမှန်တကယ်သော သဘောသဏ္ဌာန်—ရုပ်သဏ္ဌာန်—ကို အသေးစိတ် ကိုယ်တိုင်ဖော်ပြလော့။”

Verse 65

वीतराग उवाच । यस्मात्कामानि वर्तंते निराशाः सर्व एव ते । यं दुष्टत्वान्न पश्यंति कर्माण्येतानि नान्यथा

ဝီတရာဂ မိန့်တော်မူသည်– “ကာမဆန္ဒတို့ မပြတ်မလပ် ပေါ်ထွန်းနေသဖြင့် လူအပေါင်းတို့သည် အမှန်တကယ် မျှော်လင့်ချက်ကင်းမဲ့ကြသည်။ မကောင်းမှုကြောင့် သစ္စာကို မမြင်ကြ; ဤသည်ကား ကမ္မ၏အကျိုးပင် ဖြစ်၍ အခြားမဟုတ်။”

Verse 66

यत्समीपं हि नायाति आशा चैव कदाचन । क्रोधो लोभस्तथा मोहो यद्भयात्प्रलयं गताः

အနီးသို့ မျှော်လင့်ခြင်းပင် တစ်ခါမျှ မလာနိုင်သူ; ထိုသူကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ဒေါသ၊ လောဘ၊ မောဟတို့သည် ပျက်စီးသွားကြ၏။

Verse 67

वीतरागोस्मि भद्रं ते विवेको मम बांधवः । आत्मोवाच । कीदृशोऽसौ तव भ्राता विवेको नाम नामतः

“ကျွန်ုပ်သည် ဝီတရာဂ—ကပ်ငြိမှုကင်းသူ၊ သင်၌ မင်္ဂလာရှိပါစေ။ ဝိဝေက (ခွဲခြားသိမြင်မှု) သည် ကျွန်ုပ်၏ ဆွေမျိုးဖြစ်သည်။” အတ္တမန်က မေးသည်– “နာမည်အားဖြင့် ‘ဝိဝေက’ ဟုခေါ်သော သင်၏ညီအစ်ကိုသည် မည်သို့သောသူနည်း?”

Verse 68

तस्य त्वं लक्षणं ब्रूहि भ्रातुरात्मन एव च । वीतराग उवाच । तस्यैव लक्षणं रूपं न वदामि तवाग्रतः

“သင်၏ညီအစ်ကို၏ လက္ခဏာများကို ပြောပါ—သူ၏ကိုယ်သဘောတရားကိုပါ။” ဝီတရာဂ မိန့်တော်မူသည်– “သင်၏ရှေ့တွင် သူ၏လက္ခဏာနှင့် ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို မဖော်ပြပါ။”

Verse 69

भ्रातुस्तस्य महाभाग आह्वानं च करोम्यहम् । भोभो विवेक मे भ्रातरावयोस्त्वं वचः शृणु

အို မဟာဘဂါ! ထိုညီအစ်ကိုကိုလည်း ငါခေါ်မည်။ ဟေ့ ဝိဝေကာ၊ ငါ့ညီအစ်ကို၊ ငါတို့နှစ်ဦး၏စကားကို နားထောင်လော့။

Verse 70

एह्येहि सुमहाभाग मम स्नेहान्महामते । कश्यप उवाच । शांतिक्षमाभ्यां संयुक्तो भार्याभ्यां च समागतः

“လာပါ လာပါ၊ အလွန်ကံကောင်းသူရေ—ငါ၏မေတ္တာကြောင့်၊ မဟာဉာဏ်ရှိ ရှိတော်မူသော ရှိတော်မူသော ရှိတော်မူသော ရှိတော်မူသော မုနိရေ।” ကശ്യပက ပြောသည်– “ရှာန်တိ နှင့် က్షမာ ဟူသော ဇနီးနှစ်ဦးနှင့်အတူ သူရောက်လာ하였다။”

Verse 71

सर्वदृक्सर्वगो व्यापी सर्वतत्त्वपरायणः । संदेहानां च सर्वेषां यो रिपुर्ज्ञानवत्सलः

သူသည် အရာအားလုံးကိုမြင်သော၊ အရာအားလုံးတွင်ပျံ့နှံ့သော သခင်—နေရာတိုင်း၌ရှိတော်မူ၍—အမြင့်ဆုံး တတ္တဝ သို့ အလေးထားသူ။ သံသယအားလုံး၏ ရန်သူဖြစ်သော်လည်း စစ်မှန်သော ဉာဏ် (ဇ္ဈာန) ကို ချစ်မြတ်နိုးသူ။

Verse 72

धारणा धीश्च द्वे पुत्र्यौ तस्यैव हि महात्मनः । तस्य योगः सुतो ज्येष्ठो मोक्षो यस्य महागुरुः

ထိုမဟာအတ္မာ၏ သမီးနှစ်ဦးမှာ ဓာရဏာ နှင့် ဓီ ဖြစ်၏။ သူ၏ အကြီးဆုံးသားမှာ ယောဂ ဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ မဟာဂုရုမှာ မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ဖြစ်၏။

Verse 73

निर्मलो निरहंकारो निराशो निष्परिग्रहः । सर्ववेलाप्रसन्नात्मा गतद्वंद्वो महामतिः

သူသည် အညစ်အကြေးကင်းစင်၍ အဟင်္ကာရကင်း; လိုလားတပ်မက်မှုကင်း၍ ပိုင်ဆိုင်မှုကင်း။ အချိန်တိုင်း အတွင်းစိတ်သည် ကြည်လင်ငြိမ်းချမ်း; ဒွန္ဒွကို ကျော်လွန်သော မဟာဉာဏ်ရှင် ဖြစ်၏။

Verse 74

स विवेकः समायातो गुणरत्नैर्विभूषितः । यस्यामात्यौ महात्मानौ धर्मसत्यौ महामती

ပညာခွဲခြားသိမြင်သော ဝိဝေက သည် ကုသိုလ်ဂုဏ်ရတနာများဖြင့် တင့်တယ်စွာ ရောက်လာ၏။ ထိုနိုင်ငံတွင် ဓမ္မနှင့် သစ္စာ၌ မတုန်မလှုပ်၊ ဉာဏ်မြင့်သော မဟာစိတ်အမတ် နှစ်ဦး ရှိ၏။

Verse 75

क्षमाशांतिसमायुक्तः स विवेकः समागतः । वीतरागमुवाचेदमाहूतोहं समागतः

ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် အတွင်းငြိမ်းချမ်းမှုတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသော ဝိဝေက ရောက်လာ၏။ ထို့နောက် ဝီတရာဂ က “ခေါ်ယူသဖြင့် ငါလာရောက်ပြီ” ဟု ဆို၏။

Verse 76

तद्भ्रातः कारणं सर्वं कथ्यतां हि ममाग्रतः । यमाश्रित्य त्वयाद्यैव कृतमाह्वानमेव मे

ထို့ကြောင့် ညီအစ်ကိုရေ၊ ငါ့ရှေ့တွင် အကြောင်းရင်းအားလုံးကို ပြတ်သားစွာ ပြောကြားလော့။ မည်သည့်အရာကို အားကိုး၍ ယနေ့တင် ငါ့ကို ခေါ်ယူခဲ့သနည်း။

Verse 77

वीतराग उवाच । पुमान्स्थितो यः पुरतो महापाशैर्नियंत्रितः । मोहस्य बाणैः संभ्रांतः संसारस्य च बंधनैः

ဝီတရာဂ က ဆိုသည်—“လူတစ်ယောက်သည် မင်းရှေ့တွင် ရပ်နေပြီး မဟာပတ်ကြိုးများဖြင့် ထိန်းချုပ်ခံရ၏။ မောဟ၏ မြားများကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားဝေဝါးကာ သံသရာ၏ ချည်နှောင်မှုများဖြင့် ချုပ်နှောင်ခံရ၏။”

Verse 78

सर्वस्य व्यापकः स्वामी अयमात्मा ममैव च । पंचतत्त्वैः समाविष्टो ज्ञानध्यानविवर्जितः

ဤအတ္တမန်သည် သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ပျံ့နှံ့သော အရှင်ဖြစ်ပြီး ငါ၏ ကိုယ်ပိုင်အတ္တမန်လည်း ဖြစ်၏။ သို့သော် ဓာတ်ငါးပါးအတွင်း ပိတ်မိနေသဖြင့် ဉာဏ်နှင့် ဓ്യာနမှ ကင်းလွတ်နေ၏။

Verse 79

पृच्छतामेनमात्मानं भवांस्तत्त्वेषु पंडितः । वीतरागवचः श्रुत्वा विवेको वाक्यमब्रवीत्

သင်သည် တတ္တဝအမှန်တရားများ၌ ပညာရှိဖြစ်သဖြင့် ဤအာတ်မန်ကိုပင် မေးမြန်းလော့။ ရာဂကင်းသူ၏ ဝစနကို ကြားပြီးနောက် ဝိဝေကက ပြန်လည်ဆို하였다။

Verse 80

विवेक उवाच । सुखेन स्थीयते देव भवता विश्वनायक । आगते त्वयि संसारे किं किं भुक्तं सुखं स्वयम्

ဝိဝေကက ဆိုသည်—“အို ဒေဝ၊ အို ကမ္ဘာလောက၏ ဦးဆောင်သူ၊ သင်သည် ဤသံသရာလောကသို့ ဝင်ရောက်လာ၍ အေးချမ်းစွာ တည်နေစဉ်၊ သင်ကိုယ်တိုင် ဘယ်ဘယ်သော သုခများကို မည်သို့မည်ပုံ ခံစားခဲ့သနည်း”

Verse 81

आत्मोवाच । गर्भवासो महद्दुःखमसह्यं दारुणं मया । भुक्तमेव महाप्राज्ञ ज्ञानहीनेन वै सदा

အာတ်မန်က ဆိုသည်—“အို မဟာပညာရှိ၊ ဗိုက်အတွင်းနေထိုင်ခြင်းသည် ဒုက္ခကြီး—မခံနိုင်လောက်အောင် ကြမ်းတမ်း၍ ကြောက်မက်ဖွယ်—ငါတကယ်ပင် ခံစားခဲ့ရသည်၊ အမြဲတမ်း အမှန်တရား၏ ဉာဏ်မရှိဘဲ”

Verse 82

देहेपि ज्ञानविभ्रष्टः सोहं जातो ह्यनेकधा । बाल्यावस्थां गतेनाथ कृत्याकृत्यं कृतं मया

ဤကိုယ်ခန္ဓာထဲ၌ပင် ငါသည် အမှန်တရား၏ ဉာဏ်မှ လွဲချော်၍ နည်းမျိုးစုံဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ မွေးဖွားလာခဲ့သည်။ အို နာထ၊ ကလေးဘဝသို့ ရောက်သောအခါ ငါသည် လုပ်သင့်သောအရာနှင့် မလုပ်သင့်သောအရာ နှစ်မျိုးလုံးကို ပြုမိ하였다။

Verse 83

तारुण्येन कृता क्रीडा भुक्ता भार्या ह्यनेकशः । वार्धकं प्राप्य संतप्तः पुत्रशोकादिभिस्तथा

လူငယ်ဘဝတွင် သူသည် ပျော်ပွဲကစား၍ ကာမသုခများ၌ မူးယစ်ခဲ့သည်; ဇနီးကိုလည်း အကြိမ်ကြိမ် ခံစားခဲ့သည်။ သို့သော် အိုမင်းလာသောအခါ သူသည် ပူပန်နာကျင်လာပြီး—သားအပေါ် ဝမ်းနည်းခြင်းစသည့် ဒုက္ခများကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်။

Verse 84

भार्यादीनां वियोगैस्तु दग्धोस्म्यहमहर्निशम् । दुःखैरनेकसंवर्णैः संतप्तोस्मि दिनेदिने

ဇနီးနှင့် အခြားသူတို့မှ ခွဲခွာရခြင်းကြောင့် ငါသည် နေ့ညမပြတ် လောင်ကျွမ်းနေ၏။ အမျိုးမျိုးသော ဒုက္ခများကြောင့် နေ့စဉ် နေ့တိုင်း ပင်ပန်းနှိပ်စက်ခံနေရ၏။

Verse 85

दिवारात्रौ महाप्राज्ञ न विंदामि सुखं क्वचित् । एवं दुःखै सुसंतप्तः किं करोमि महामते

အလွန်ပညာရှိတော်မူသောအရှင်၊ နေ့ညမပြတ် ငါသည် မည်သည့်နေရာတွင်မျှ သုခကို မတွေ့ရ။ ဒုက္ခတို့ကြောင့် အလွန်လောင်ကျွမ်းနေရသဖြင့်၊ မဟာမတေ ရှင်၊ ငါ ဘာလုပ်ရမည်နည်း။

Verse 86

तमुपायं वदस्वैव सुखं विंदामि येन वै । अस्मात्संसारजालौघान्मोचयाद्य सुबंधनात्

အမှန်တကယ် ငြိမ်းချမ်းသုခကို ရနိုင်စေမည့် နည်းလမ်းတစ်ခုကို မိန့်ကြားပါ။ ယနေ့ပင် ငါ့ကို ဤသံသရာကွန်ယက်၏ မဟာလှိုင်းလုံးကြီးမှ၊ ဤချည်နှောင်သော ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်စေပါ။

Verse 87

विवेक उवाच । भवाञ्छुद्धोसि निर्द्वन्द्वो ह्यपापोसि जगत्पते । एनं गच्छ महात्मानं वीतरागं सुखप्रदम्

ဝိဝေကက ပြောသည်– “ဟေ လောက၏အရှင်၊ သင်သည် သန့်ရှင်း၍ ဒွန္ဒွများမှ လွတ်ကင်းကာ အပြစ်မရှိသူဖြစ်၏။ ကပ်လျက်မှုကင်းသော မဟာအတ္မာထံ သွားလော့၊ ထိုသူသည် သုခကို ပေးစွမ်းသူဖြစ်၏။”

Verse 88

निःसंशयं त्वया दृष्टं नग्नमाचारवर्जितम् । सुखप्रदर्शको ह्येष सर्वसंतापनाशकः

သံသယမရှိဘဲ သင်သည် အဝတ်မဝတ်၍ အကျင့်အကြံမရှိသကဲ့သို့ ထင်ရသူတစ်ဦးကို မြင်ခဲ့ပြီ။ သို့ရာတွင် ထိုသူသည် သုခ၏လမ်းကို ပြသသူဖြစ်ပြီး အမျိုးမျိုးသော ပူလောင်နှိပ်စက်မှုအားလုံးကို ဖျက်ဆီးသူဖြစ်၏။

Verse 89

एवमाकर्ण्य शुद्धात्मा वीतरागं गतः पुनः । तमुवाच श्वसन्दीनः श्रूयतां वचनं मम

ဤသို့ကြားသိပြီးနောက် သန့်ရှင်းသောအတ္တဝိညာဉ်သည် ထပ်မံ၍ အလွန်မကပ်လှုပ်သော ဝိရာဂျာသဘောသို့ ရောက်လေ၏။ ထို့နောက် Śvasandīna က “ငါ၏စကားကို နားထောင်လော့” ဟု ဆို၏။

Verse 90

सुखं विंदामि येनाहं तं मार्गं मम दर्शय । एवमस्तु महाप्राज्ञ करिष्ये वचनं तव

ငါသည် သုခကို ရရှိနိုင်မည့် လမ်းကို ငါ့အား ပြသပါ။ “အဲဒီအတိုင်း ဖြစ်ပါစေ၊ မဟာပညာရှိရေ—သင်၏စကားကို ငါ လိုက်နာမည်” ဟု ဆို၏။

Verse 91

पुनर्गच्छ विवेकं हि सुखवार्ता कृता त्वया । सुखमार्गस्य वै वक्ता तव एष भविष्यति

ထပ်မံပြန်သွားလော့၊ အို Viveka; သင်သည် ကောင်းကျိုးနှင့် သုခ၏ သတင်းကို ပို့ဆောင်ပြီးပြီ။ အမှန်တကယ် သုခလမ်းကြောင်းအကြောင်း၌ သူသည် သင့်၏ ဆရာဖြစ်လာလိမ့်မည်။

Verse 92

वीतरागेण पुण्येन प्रेषितो गतवान्प्रभुः । तमुवाच महात्मानं विवेकं शुद्धसत्तमम्

ကပ်လှုပ်မှုကင်းသူ၏ ကုသိုလ်အာနိသင်ကြောင့် ပရဘုသည် ထွက်ခွာသွားလေ၏။ ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော စတ္တဝဂုဏ်အမြင့်ဆုံးရှိသည့် မဟာအတ္တ—Viveka ကို မိန့်ကြားတော်မူ၏။

Verse 93

सुखं मे दर्शय त्वं हि वीतरागेण प्रेषितः । भवच्छरणमापन्नो रक्ष संसारदारुणात्

သင်သည် ကပ်လှုပ်မှုကင်းသူက ပို့လိုက်သူဖြစ်သဖြင့် ငါ့အား ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် သုခသို့ ရောက်စေမည့် လမ်းကို ပြပါ။ ငါသည် သင့်ထံ၌ အားကိုးခိုလှုံပြီ—ကြောက်မက်ဖွယ် သံသရာဝဋ်မှ ငါ့ကို ကာကွယ်ပါ။

Verse 94

विवेक उवाच । ज्ञानं गच्छमहाप्राज्ञ स ते सर्वं वदिष्यति । आत्मा तथोक्तः संप्राप्तो यत्र ज्ञानं प्रतिष्ठितम्

ဝိဝေကက ပြောသည်— “အို မဟာပညာရှိ၊ ဉာဏ (Jñāna) ထံသို့ သွားလော့၊ သူသည် အရာအားလုံးကို သင့်အား ပြောပြလိမ့်မည်။ ထိုသို့ ညွှန်ကြားခံရပြီးနောက် အတ္တမန်သည် ဉာဏတရား တည်မြဲရာ အရပ်သို့ ရောက်ရှိ하였다။”

Verse 95

भोभो ज्ञान महातेजः सर्वभावप्रदर्शक । शरणं त्वामहं प्राप्तः सुखमार्गं प्रदर्शय

“အို ဉာဏ၊ မဟာတေဇရှိသူ၊ အရာအားလုံး၏ သဘောတရားကို ဖော်ပြသူ၊ ကျွန်ုပ်သည် သင့်ထံ သရဏဂုံဝင်လာပါ၏။ စစ်မှန်သော သုခနှင့် ကုသလလမ်းကို ပြသပါလော့။”

Verse 96

ज्ञानमुवाच । भृत्योहं तव लोकेश त्वं मां वेत्सि न सुव्रत । मया ध्यानेन वै पूर्वं वारितस्त्वं पुनःपुनः

ဉာဏက ပြောသည်— “အို လောက၏ အရှင်၊ ကျွန်ုပ်သည် သင့်၏ ကျွန်တော်ဖြစ်၏; သို့သော် အို သီလဝတ္တကောင်းသူ၊ သင်သည် ကျွန်ုပ်ကို မသိမမြင်။ အတိတ်ကာလ၌ သမาธိ(ဓျာန)၏ အားဖြင့် သင့်ကို အကြိမ်ကြိမ် တားဆီးခဲ့၏။”

Verse 97

पंचात्मकानां संगेन आपदं प्राप्तवान्भवान् । ध्यानं गच्छ महाप्राज्ञ स ते दाता सुखस्य च

ပဉ္စအတ္တမက အစိတ်အပိုင်းငါးပါးနှင့် ပေါင်းသင်းရာမှ သင်သည် အပဒ်အန္တရာယ်သို့ ကျရောက်ခဲ့၏။ အို မဟာပညာရှိ၊ ဓျာန(သမาธိ) ထံသို့ သွားလော့; ထိုဓျာနသည် သင့်အား သုခကို ပေးအပ်သူလည်း ဖြစ်လိမ့်မည်။

Verse 98

ज्ञानेन प्रेषितो ह्यात्मा ध्यानमाश्रित्य संस्थितः । सुखमत्यंतसिद्धं च ध्यानं मे दर्शयस्व ह

အမှန်တကယ် ဉာဏ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် အတ္တမန်သည် ဓျာန(သမาธိ) ကို အားကိုးကာ တည်မြဲနေ၏။ အလွန်အမင်း စိဒ္ဓပြီး အာနန္ဒပြည့်ဝသော ထိုဓျာနကို ကျွန်ုပ်အား ပြသပါ။

Verse 99

भवच्छरणमायातं मामेवं परिरक्षय । एवं संभाषितं तस्य ध्यानमाकर्ण्य तद्वचः

အရှင်၏ ခြေတော်အောက်၌ ခိုလှုံရန် ကျွန်ုပ်လာပါပြီ—ဤသို့ပင် ကျွန်ုပ်ကို ကာကွယ်ပါ။ ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသဖြင့် သူသည် ထိုစကားကို အာရုံစိုက်နားထောင်ကာ စိတ်ကို သမาธိအတွေးအမြင်၌ တင်ထားလေ၏။

Verse 100

समुवाच पुनश्चापि तमात्मानं प्रहृष्टवान् । नैव त्याज्योस्म्यहं तात सर्वकर्मसुनिश्चितः

ဝမ်းမြောက်လျက် သူသည် မိမိကိုယ်ကို ထပ်မံပြော၏—“ချစ်သူငယ်၊ ငါကို လုံးဝ မစွန့်ပစ်ရ; လုပ်ရပ်တိုင်း၌ ငါသည် ဆုံးဖြတ်ချက်ခိုင်မာစွာ တည်မြဲနေ၏။”

Verse 101

त्वयैव वीतरागेण विवेकेन सदैव हि । ध्यानयुक्तो भवस्व त्वमात्मानमवलोकय

မိမိ၏ ဝိရာဂ (ကပ်ငြိမှုကင်းခြင်း) နှင့် အမြဲတမ်း ဝိဝေက (ခွဲခြားသိမြင်မှု) ဖြင့် သမาธိ၌ တည်ကြည်ပါစေ; မိမိ၏ အာတ္မန်ကို ကြည့်ရှု၍ စိစစ်လေ။

Verse 102

आत्मवांस्त्वं स्थिरो भूत्वा निरातंको विकल्पितः । यथा दीपो निवातस्थः कज्जलं वमते स्थिरः

အာတ္မကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူဖြစ်၍ တည်ငြိမ်ပါစေ၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် စိတ်လှုပ်ရှားကွဲပြားမှုကင်းပါစေ။ လေမရှိရာ၌ ထားသော မီးအိမ်သည် တည်ငြိမ်လျှင် မီးခိုးအညစ်ကို ထုတ်ပယ်သကဲ့သို့၊ တည်ငြိမ်မှုသည် အတွင်းအညစ်အကြေးကို ဖယ်ရှားပေးသည်။

Verse 103

तथा दोषान्प्रज्वलित्वा निर्वाणं हि प्रयास्यति । एकांतस्थो निराहारो मिताशी भव सर्वदा

ထို့ကြောင့် အပြစ်အနာအဆာတို့ကို မီးထွန်း၍ (လောင်ကျွမ်းစေ၍) ဖယ်ရှားပြီးနောက် အမှန်တကယ် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်နိုင်သည်။ တိတ်ဆိတ်ရာ၌ နေထိုင်လေ၊ နိရာဟာရ (အစာရှောင်) ပြုလေ၊ အမြဲ မိတားဟာရ (စားသောက်အလယ်အလတ်) ဖြစ်လေ။

Verse 104

निर्द्वंद्वः शब्दसंहीनो निश्चलो ह्यासने स्थितः । आत्मानमात्मना ध्यायन्ममैव स्थिरबुद्धिना

ဒွန္ဒ္ဝများမှ လွတ်ကင်း၍ အသံမှ ဆုတ်ခွာကာ မလှုပ်မယှက် အာသန၌ တည်ငြိမ်စွာ ထိုင်လျက်၊ တည်ကြည်သော ဉာဏ်ဖြင့် ငါတစ်ပါးတည်းကိုသာ ရည်မှန်းကာ အာတ္မန်ဖြင့် အာတ္မန်ကို သမาธိပြုသည်။

Verse 105

प्राप्स्यसे परमं स्थानं तद्विष्णोः परमं पदम्

သင်သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး နေရာတော်ကို ရောက်လိမ့်မည်—အဲဒါပင် ဗိဿဏု၏ အမြင့်ဆုံး ပဒ (Paramapada) ဖြစ်သည်။