
The Account of King Yayāti: Kāmasaras, Rati’s Tears, and the Birth of Aśrubindumatī (within the Mātā–Pitṛ Tīrtha Narrative)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် နဟူෂ၏သား ရာဇာ ယယာတိသည် ကာမ/မန್ಮထ၏ မောဟာအာရုံကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရပြီး အတွင်းစိတ်၌ အိုမင်းခြင်းနှင့် လိုလားတပ်မက်မှုတို့က လွှမ်းမိုးလာသည်။ လေးချိုရှိသော ရွှေရောင်သမင်ကို လိုက်လံသွားရာမှ နန္ဒနတောကဲ့သို့သော သစ်တောထဲသို့ ဆွဲခေါ်ခံရကာ သန့်ရှင်းမြတ်စွာသော ရေကန်ကြီး “ကာမසරသ်” ကို တွေ့မြင်သည်။ ကောင်းကင်တေးသံများက တောက်ပသော မိန်းမတစ်ဦးထံသို့ ဦးတည်စေပြီး သူ၏ ဆန္ဒကို ပိုမိုပြင်းထန်စေသည်။ ဝရုဏ၏သမီး ဝိသာလာ၏ ပြောကြားချက်အရ ထိုရေကန်သည် ရတီ၏ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုနှင့် ဆက်စပ်နေသည်—ရှီဝက ကာမကို မီးလောင်ဖျက်ဆီးပြီးနောက် အခြေအနေတစ်ရပ်ဖြင့် ကာမ၏ အသက်ကို ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရတီ၏ မျက်ရည်မှ အိုမင်းခြင်း၊ ခွဲခွာခြင်း၊ ဝမ်းနည်းခြင်း၊ အပူဒဏ်ပူလောင်ခြင်း၊ မူးလဲခြင်း၊ ချစ်ရောဂါ၊ အရူးအမူးဖြစ်ခြင်းနှင့် သေခြင်းတို့ကဲ့သို့သော ဒုက္ခများ ပုဂ္ဂိုလ်ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာပြီး နောက်တစ်ဖန် မင်္ဂလာဂုဏ်များ ပေါ်ပေါက်ကာ ကြာပန်းမှ မွေးဖွားသော သမီးကညာ “အရှုဗိန္ဒုမတီ” ပေါ်ထွန်းသည်။ ယယာတိသည် ပေါင်းစည်းလိုသော်လည်း အပြစ်အနာအဆာမှာ အိုမင်းခြင်းဟု ဆိုကြပြီး သားထံသို့ နန်းတော် (နှင့် ယုဝန်) ကို လွှဲပြောင်းရန် အကြံပေးခံရသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ယယာတိ၏ ယုဝန်-အိုမင်း အလဲအလှယ်ဆိုသော ဓမ္မပြဿနာကို တီရ္ထ၏ အာနုဘော်နှင့် ကမ္မ-အကျိုးဆက်အဖြစ် တင်ပြထားသည်။
Verse 1
सुकर्मोवाच । कामस्य गीतलास्येन हास्येन ललितेन च । मोहितो राजराजेंद्रो नटरूपेण पिप्पल
စုကမ္မက ပြောသည်— ကာမဒေဝ၏ သီချင်းသံနှင့် နူးညံ့သိမ်မွေ့သော အက၊ ရယ်သံနှင့် လှပသွက်လက်သော ချစ်မောဟာသကြောင့် ရာဇာတို့၏ ရာဇာသည် မောဟဖြစ်သွား၏။ ကာမဒေဝသည် နတ်ကရုပ်ဖြင့် ပိပ္ပလပင်အနီး ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 2
कृत्वा मूत्रं पुरीषं च स राजा नहुषात्मजः । अकृत्वा पादयोः शौचमासने उपविष्टवान्
ဆီးနှင့် ဝမ်းကို ထုတ်ပြီးနောက် ထိုဘုရင်—နဟုရှ၏ သား—ခြေထောက်ကို သန့်စင်မပြုဘဲ အာသနပေါ်၌ ထိုင်လေ၏။
Verse 3
तदंतरं तु संप्राप्य संचचार जरा नृपम् । कामेनापि नृपश्रेष्ठ इंद्रकार्यं कृतं हितम्
အချိန်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက် ဇရာ (အိုမင်းခြင်း) သည် ဘုရင်ထံသို့ ရောက်လာကာ သူ၏အတွင်း၌ပင် လှုပ်ရှားပျံ့နှံ့လေ၏။ သို့ရာတွင် အို နရပရှေဋ္ဌ၊ ကာမဒေဝကို မာဓျမပြု၍ပင် အိန္ဒြ၏ အကျိုးရှိသော တာဝန်သည် ပြီးမြောက်ခဲ့၏။
Verse 4
निवृत्ते नाटके तस्मिन्गतेषु तेषु भूपतिः । जराभिभूतो धर्मात्मा कामसंसक्तमानसः
အကပြဇာတ်ပြီးဆုံး၍ သူတို့ ထွက်ခွာသွားသောအခါ၊ သဘာဝအားဖြင့် ဓမ္မရှိသော ဘုရင်သည် ဇရာကြောင့် အနိုင်ယူခံရပြီး၊ စိတ်သည် ကာမတဏှာ၌ ချည်နှောင်လျက် ရှိနေ၏။
Verse 5
मोहितः काममोहेन विह्वलो विकलेंद्रियः । अतीव मुग्धो धर्मात्मा विषयैश्चापवाहितः
ကာမမောဟ၏ မောဟကြောင့် မောဟိတဖြစ်ကာ စိတ်လှုပ်ရှားဝေဒနာတက်၍ အင်ဒြိယများလည်း မပြည့်စုံတော့သည်။ သဘာဝအားဖြင့် ဓမ္မတရားရှိသူဖြစ်သော်လည်း အလွန်အမင်း မျက်ကန်းမောဟဖြစ်ကာ အာရုံဝတ္ထုတို့၏ စီးဆင်းမှုတွင် လွင့်ပါသွား하였다။
Verse 6
एकदा तु गतो राजा मृगया व्यसनातुरः । वने च क्रीडते सोपि मोहरागवशं गतः
တစ်ခါတစ်ရံ မင်းကြီးသည် မုဂယာ(အမဲလိုက်) စွဲလမ်းမှုကြောင့် စိတ်ပူပန်ကာ ထွက်သွား하였다။ တောအတွင်း၌လည်း မောဟနှင့် ရာဂ၏ အာဏာအောက်သို့ ဝင်ကာ ကစားလှည့်လည်နေ하였다။
Verse 7
सरसं क्रीडमानस्य नृपतेश्च महात्मनः । मृगश्चैकः समायातश्चतुःशृंगो ह्यनौपमः
ရေကန်၌ ကစားနေသော မဟာတ္မာ မင်းကြီးထံသို့ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော သမင်တစ်ကောင် လာရောက်하였다—ချိုလေးချောင်းပါရှိသည်။
Verse 8
सर्वांगसुंदरो राजन्हेमरूपतनूरुहः । रत्नज्योतिः सुचित्रांगो दर्शनीयो मनोहरः
အို မင်းကြီး၊ ထိုသမင်သည် ကိုယ်အင်္ဂါအားလုံး လှပ၏။ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် အမွှေးအမျှင်တို့သည် ရွှေကဲ့သို့ တောက်ပ၍ ရတနာရောင်ခြည်ကဲ့သို့ ထွန်းလင်းသည်။ အင်္ဂါပုံသဏ္ဌာန်လည်း အလွန်လှပစွာ အမှတ်အသားပြည့်ဝ၍ မြင်ရသူ၏စိတ်ကို ဆွဲဆောင်၏။
Verse 9
अभ्यधावत्स वेगेन बाणपाणिर्धनुर्द्धरः । इत्यमन्यत मेधावी कोपि दैत्यः समागतः
သူသည် အလွန်မြန်သော အရှိန်ဖြင့် ပြေးဝင်လာ၍ လက်၌ မြားကိုကိုင်ကာ လေးကိုလည်း ဆွဲဆောင်ထားသည်။ ပညာရှိသူက “ဧကန်မလွဲ ဒೈတျတစ်ကောင် ရောက်လာပြီ” ဟု စိတ်တွင် ထင်မြင်하였다။
Verse 10
मृगेण च स तेनापि दूरमाकर्षितो नृपः । गतः सरथवेगेन श्रमेण परिखेदितः
ထိုသမင်က မင်းကို အဝေးကြီးသို့ ဆွဲခေါ်သွား၍ မင်းသည် ရထား၏ အရှိန်အပြည့်ဖြင့် လိုက်လံသွားကာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ အလွန်အမင်း မောပန်းသွား၏။
Verse 11
वीक्षमाणस्य तस्यापि मृगश्चांतरधीयत । स पश्यति वनं तत्र नंदंनोपममद्भुतम्
ကြည့်နေစဉ်ပင် သမင်သည် မျက်စိရှေ့မှ ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ထို့နောက် မင်းသည် နန္ဒနဥယျာဉ်နှင့်တူသကဲ့သို့ အံ့ဖွယ်လှပသော တောအုပ်တစ်ခုကို မြင်တွေ့၏။
Verse 12
चारुवृक्षसमाकीर्णं भूतपंचकशोभितम् । गुरुभिश्चंदनैः पुण्यैः कदलीखंडमंडितैः
ထိုတောအုပ်သည် လှပသော သစ်ပင်များဖြင့် ပြည့်နှက်၍ ဓာတ်ငါးပါး၏ အလှတရားဖြင့် တောက်ပကာ၊ သန့်ရှင်းသော အဂရုနှင့် စန္ဒကူး၏ မွှေးရနံ့၊ ငှက်ပျောတောအုပ်များဖြင့် အလှဆင်ထား၏။
Verse 13
बकुलाशोकपुंनागैर्नालिकेरैश्च तिंदुकैः । पूगीफलैश्च खर्जूरैः कुमुदैः सप्तपर्णकैः
ထိုနေရာတွင် ဘကူလာ၊ အရှိုကာ၊ ပုမ္နာဂ သစ်ပင်များရှိ၍၊ အုန်းပင်နှင့် တိန္ဒုက သစ်ပင်များလည်းရှိသည်။ ထို့ပြင် ကွမ်းသီးနှင့် ဒိတ်သီး၊ အဖြူရောင် ကုမုဒ ပန်းနှင့် စပ္တပဏ္ဏ သစ်ပင်များလည်း ရှိ၏။
Verse 14
पुष्पितैः कर्णिकारैश्च नानावृक्षैः सदाफलैः । पुष्पितामोदसंयुक्तैः केतकैः पाटलैस्ततः
ထိုတောအုပ်သည် ပန်းပွင့်ဝေဆာသော ကဏ္ဏိကာရ သစ်ပင်များနှင့် အမြဲအသီးပွင့်သော သစ်ပင်မျိုးစုံဖြင့် အလှဆင်ထား၏။ ထို့နောက် ကေတကာနှင့် ပါဋလ သစ်ပင်များလည်းရှိ၍ ပန်းရနံ့နှင့် ကြည်နူးမှုတို့ ပေါင်းစည်းလျက် ပြန့်နှံ့နေ၏။
Verse 15
वीक्षमाणो महाराज ददर्श सर उत्तमम् । पुण्योदकेन संपूर्णं विस्तीर्णं पंचयोजनम्
အို မဟာရာဇာ၊ သူသည် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကြည့်ရှုရာတွင် အထူးမြတ်သော ရေကန်တစ်ကန်ကို မြင်တွေ့하였다—ပုဏ္ဏိယရေဖြင့် ပြည့်ဝ၍ ယောဇန ငါးအထိ ကျယ်ပြန့်နေသည်။
Verse 16
हंसकारंडवाकीर्णं जलपक्षिविनादितम् । कमलैश्चापि मुदितं श्वेतोत्पलविराजितम्
ထိုရေကန်သည် ဟင်္သာနှင့် ကာရဏ္ဍဝ ဘဲများဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ရေငှက်တို့၏ အော်သံများဖြင့် တုန်လှုပ်ဂုဏ်မြည်; ကြာပန်းများကြောင့် ပျော်ရွှင်၍ အဖြူအုတ်ပလပန်းများဖြင့် တောက်ပလှသည်။
Verse 17
रक्तोत्पलैः शोभमानं हाटकोत्पलमंडितम् । नीलोत्पलैः प्रकाशितं कल्हारैरतिशोभितम्
၎င်းသည် အနီအုတ်ပလပန်းများဖြင့် တောက်ပ၍ ရွှေရောင်ကြာပန်းများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်; အပြာအုတ်ပလပန်းများဖြင့် လင်းလက်ကာ ကလ္ဟာရ လီလီပန်းများကြောင့် အလွန်အမင်း လှပသည်။
Verse 18
मत्तैर्मधुकरैश्चपि सर्वत्र परिनादितम् । एवं सर्वगुणोपेतं ददर्श सर उत्तमम्
မတ်မတ်မူးမူး ပျားများ၏ ဟုန်ဟုန်မြည်သံကြောင့် နေရာတိုင်း တုန်လှုပ်နေပြီး; ဤသို့ အလှအပနှင့် ဂုဏ်ရည်အမျိုးမျိုး ပြည့်စုံသော အထူးမြတ်ရေကန်ကို သူမြင်တွေ့하였다။
Verse 19
पंचयोजनविस्तीर्णं दशयोजनदीर्घकम् । तडागं सर्वतोभद्रं दिव्यभावैरलंकृतम्
ထိုတဒါဂ (ရေကန်ကြီး) သည် အကျယ် ယောဇန ငါး၊ အလျား ယောဇန ဆယ်ရှိ၍; အရပ်ရပ် မင်္ဂလာနှင့် လှပကာ ဒိဗ္ဗဂုဏ်ရည်များဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။
Verse 20
रथवेगेन संखिन्नः किंचिच्छ्रमनिपीडितः । निषसाद तटे तस्य चूतच्छायां सुशीतलाम्
ရထား၏အရှိန်ကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ အနည်းငယ်သောပင်ပန်းမှုက ဖိစီးနေသဖြင့်၊ သူသည် ထိုကမ်းနား၌ အလွန်အေးမြသော သရက်ပင်အရိပ်အောက်တွင် ထိုင်ချလိုက်သည်။
Verse 21
स्नात्वा पीत्वा जलं शीतं पद्मसौगंध्यवासितम् । सर्वश्रमोपशमनममृतोपममेव तत्
ရေချိုးပြီးနောက် ကြာပန်းရနံ့ဖြင့် မွှေးကြိုင်သော အေးမြသည့်ရေကို သောက်သဖြင့် ပင်ပန်းမှုအားလုံး ပြေလျော့သွားသည်။ အမှန်တကယ် အမృతနှင့်တူ၏။
Verse 22
वृक्षच्छाये ततस्तस्मिन्नुपविष्टेन भूभृता । गीतध्वनिः समाकर्णि गीयमानो यथा तथा
ထို့နောက် သစ်ပင်အရိပ်အောက်၌ ထိုင်နေသော ဘုရင်သည် သီချင်းသံကို ကြားရ၏—တစ်ခါတစ်ရံ ဒီလို၊ တစ်ခါတစ်ရံ ဟိုလို သီဆိုနေသကဲ့သို့။
Verse 23
यथा स्त्री गायते दिव्या तथायं श्रूयते ध्वनिः । गीतप्रियो महाराज एव चिंतां परां गतः
ကောင်းကင်ဘုံမှ မိန်းမတစ်ဦး သီဆိုသကဲ့သို့ ဤအသံသည် ကြားရ၏။ သီချင်းကို ချစ်မြတ်နိုးသော မဟာဘုရင်သည် အလွန်နက်ရှိုင်းသော စိုးရိမ်ပူပန်မှုသို့ ကျရောက်လေ၏။
Verse 24
चिंताकुलस्तु धर्मात्मा यावच्चिंतयते क्षणम् । तावन्नारी वरा काचित्पीनश्रोणी पयोधरा
စိုးရိမ်ပူပန်မှုကြောင့် ဝမ်းနည်းဝေဒနာဖြစ်နေသော ဓမ္မသတ္တဝါသည် ခဏမျှ စဉ်းစားနေစဉ်အတွင်းပင်၊ ထူးမြတ်သော မိန်းမတစ်ဦး ပေါ်ထွန်းလာ၏—တင်ပါးကျယ်ဝန်း၍ ရင်သားပြည့်ဝသောသူ။
Verse 25
नृपतेः पश्यतस्तस्य वने तस्मिन्समागता । सर्वाभरणशोभांगी शीललक्षणसंपदा
မင်းကြီးကြည့်နေစဉ်ပင် သူမသည် ထိုတောထဲသို့ ရောက်လာ၏။ အလှဆင်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ကိုယ်အင်္ဂါများတောက်ပ၍ သီလနှင့် မင်္ဂလာလက္ခဏာတို့၏ ဓနဖြင့် ပြည့်စုံနေ၏။
Verse 26
तस्मिन्वने समायाता नृपतेः पुरतः स्थिता । तामुवाच महाराजः का हि कस्य भविष्यसि
သူမသည် ထိုတောသို့ ရောက်လာပြီး မင်းကြီးရှေ့၌ ရပ်နေ၏။ ထို့နောက် မဟာမင်းကြီးက “သင်သည် မည်သူနည်း၊ မည်သူ၏ (ဇနီး/သမီး) ဖြစ်မည်နည်း” ဟု မေး၏။
Verse 27
किमर्थं हि समायाता तन्मे त्वं कारणं वद । पृष्टा सती तदा तेन न किंचिदपि पिप्पल
“ဘာအကြောင်းကြောင့် ဒီကိုလာသနည်း၊ အကြောင်းရင်းကို ငါ့အား ပြောပါ” ဟု မေးသော်လည်း ထိုအခါ ပိပ္ပလာသည် တစ်စုံတစ်ရာမျှ မပြောခဲ့။
Verse 28
शुभाशुभं च भूपालं प्रत्यवोचद्वरानना । प्रहस्यैव गता शीघ्रं वीणादंडकराऽबला
မျက်နှာလှပသော မိန်းမသည် ဘုရင်အား မင်္ဂလာနှင့် အမင်္ဂလာအကြောင်း ပြန်လည်ဆို၏။ ထို့နောက် ရယ်မောလျက် လက်ထဲတွင် ဗီဏာ၏ လည်တံကို ကိုင်ထားသော နူးညံ့သည့် မိန်းမသည် လျင်မြန်စွာ ထွက်ခွာသွား၏။
Verse 29
विस्मयेनापि राजेंद्रो महता व्यापितस्तदा । मया संभाषिता चेयं मां न ब्रूते स्म सोत्तरम्
ထိုအခါ မင်းကြီးသည် အံ့ဩမှုကြီးစွာဖြင့် လွှမ်းမိုးခံရ၏။ ကျွန်ုပ်က စကားပြောသော်လည်း သူသည် ကျွန်ုပ်အား ပြန်မဖြေခဲ့။
Verse 30
पुनश्चिंतां समापेदे ययातिः पृथिवीपतिः । यो वै मृगो मया दृष्टश्चतुःशृंगः सुवर्णकः
ထို့နောက် မြေကြီး၏အရှင် မင်းယယာတီသည် ထပ်မံ စိုးရိမ်သည့်အတွေးထဲသို့ ကျရောက်၍— “ငါမြင်ခဲ့သော သမင်သည် အမှန်တကယ် ချိုလေးချောင်းရှိပြီး ရွှေရောင်တောက်ပသည်” ဟု တွေးတော်မူ၏။
Verse 31
तस्मान्नारी समुद्भूता तत्सत्यं प्रतिभाति मे । मायारूपमिदं सत्यं दानवानां भविष्यति
ထို့ကြောင့် ထိုအရာမှ မိန်းမတစ်ဦး ပေါ်ထွန်းလာသည်ဟု ထင်ရှားပြီး၊ ဤအရာသည် ငါ့အတွက် အမှန်တရားဟု ထင်မြင်ရသည်။ ဤအမှန်တရားသည် မာယာရূপဖြင့် ဒာနဝတို့အပေါ် မကြာမီ ဖြစ်ပေါ်လာမည်။
Verse 32
चिंतयित्वा क्षणं राजा ययातिर्नहुषात्मजः । यावच्चिंतयते राजा तावन्नारी महावने
နဟုရှ၏သား မင်းယယာတီသည် ခဏတာ စဉ်းစားတော်မူ၏။ မင်းကြီး စဉ်းစားနေသမျှကာလအတွင်း ထိုမိန်းမသည် တောကြီးအတွင်း၌ပင် ရှိနေ하였다။
Verse 33
अंतर्धानं गता विप्र प्रहस्य नृपनंदनम् । एतस्मिन्नंतरे गीतं सुस्वरं पुनरेव तत्
အို ဗိပ္ပရ (ဗြာဟ္မဏ) ရေ၊ ထိုမိန်းမသည် မင်းသားကို ရယ်မောကာ မျက်စိရှေ့မှ အန္တရာဓာန် ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ထိုအကြားအချိန်တွင်ပင် သာယာမြတ်သော သီချင်းသံတူတူကို ထပ်မံ ကြားရပြန်သည်။
Verse 34
शुश्रुवे परमं दिव्यं मूर्छनातानसंयुतम् । जगाम सत्वरं राजा यत्र गीतध्वनिर्महान्
ထိုအခါ အလွန်မြင့်မြတ်၍ ဒိဗ္ဗသံတော်ကို ကြားရပြီး၊ မူရ္ဍ္ဍချနာနှင့် တာန်သံများပါဝင်သကဲ့သို့ သီလဝင်တေးသွားများနှင့် ပြည့်စုံနေ၏။ ထို့ကြောင့် မင်းကြီးသည် သီချင်းသံ၏ မဟာဂုဏ်သံ ထွက်ပေါ်ရာနေရာသို့ ချက်ချင်း အလျင်အမြန် သွားတော်မူ၏။
Verse 35
जलांते पुष्करं चैव सहस्रदलमुत्तमम् । तस्योपरि वरा नारी शीलरूपगुणान्विता
ရေကမ်းနားတွင် ပန်းပဒုမအထူးမြတ်တစ်ပွင့် ရွက်ပေါင်းတစ်ထောင်ဖြင့် ပွင့်လန်းနေ၏။ ထိုပန်းပေါ်၌ သီလ၊ အလှနှင့် ကောင်းဂုဏ်တို့ ပြည့်စုံသော မိန်းမမြတ်တစ်ဦး ရပ်တည်နေ၏။
Verse 36
दिव्यलक्षणसंपन्ना दिव्याभरणभूषिता । दिव्यैर्भावैः प्रभात्येका वीणादंडकराविला
သူမသည် ဒိဗ္ဗလက္ခဏာများ ပြည့်စုံ၍ ကောင်းကင်ဘုံအလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။ ဒိဗ္ဗသော ဘာဝဖြင့် သူမတစ်ဦးတည်း တောက်ပနေပြီး လက်သည် ဗီဏာ၏ လည်တံပေါ်တွင် လှုပ်ရှားနေ၏။
Verse 37
गायंती सुस्वरं गीतं तालमानलयान्वितम् । तेन गीतप्रभावेण मोहयंती चराचरान्
သူမသည် သံလှပသော သီချင်းကို တာလ၊ မာန၊ လယတို့နှင့် ပြည့်စုံစွာ သီဆိုနေ၏။ ထိုသီချင်း၏ အာနုဘော်ကြောင့် လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အားလုံးကို မောဟစေ၏။
Verse 38
देवान्मुनिगणान्सर्वान्दैत्यान्गंधर्वकिन्नरान् । तां दृष्ट्वा स विशालाक्षीं रूपतेजोपशालिनीम्
သူသည် ဒေဝတားတို့၊ မုနိအစုအဝေးတို့၊ ဒೈတျတို့၊ ဂန္ဓဗ္ဗနှင့် ကိန္နရတို့အားလုံးကို မြင်၏။ ထို့နောက် မျက်လုံးကျယ်သော အမျိုးသမီးကို မြင်ရာတွင်—အလှနှင့် တေဇောရောင်ခြည် ပြည့်ဝသူမကို—သူ အံ့ဩသွား၏။
Verse 39
संसारे नास्ति चैवान्या नारीदृशी चराचरे । पुरा नटो जरायुक्तो नृपतेः कायमेव हि
လှုပ်ရှားသောလောကနှင့် မလှုပ်ရှားသောလောက အားလုံးတွင် သူမကဲ့သို့ အခြားမိန်းမ မရှိ။ ယခင်ကတော့ အိုမင်းသော နတ်ကပြသမားတစ်ဦးသည် မင်း၏ ကိုယ်ခန္ဓာကိုသာ ကိုယ်စားပြုသကဲ့သို့၊ ကိုယ်ထည်ပုံရိပ်တစ်ခုသာ ဖြစ်ခဲ့၏။
Verse 40
संचारितो महाकामस्तदासौ प्रकटोभवत् । घृतं स्पृष्ट्वा यथा वह्नी रश्मिवान्संप्रजायते
ထိုမဟာကာမ ဆန္ဒကြီး လှုပ်ရှားလာသော် ချက်ချင်း ပေါ်ထွက်လာ၏—ဃီကို ထိမိသကဲ့သို့ မီးသည် တောက်ပသော မီးလျှံများဖြင့် လောင်ကျွမ်းထွန်းတောက်လာသည်။
Verse 41
तां च दृष्ट्वा तथा कामस्तत्कायात्प्रकटोऽभवत् । मन्मथाविष्टचित्तोसौ तां दृष्ट्वा चारुलोचनाम्
သူမကို မြင်သည်နှင့် ကာမ (ကာမဒေဝ) သည် သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာမှပင် ချက်ချင်း ပေါ်ထွက်လာ၏။ မန္မထ၏ အာဝိသ္ဓဖြစ်သော စိတ်ဖြင့် လှပသော မျက်လုံးရှိသော မိန်းမကို စိုက်ကြည့်နေ၏။
Verse 42
ईदृग्रूपा न दृष्टा मे युवती विश्वमोहिनी । चिंतयित्वा क्षणं राजा कामसंसक्तमानसः
“ဤသို့သော ရုပ်ရည်ရှိ၍ ကမ္ဘာလောကတစ်လောကလုံးကို မောဟစေသော ယုဝတီကို ငါ မမြင်ဖူးသေး။” ခဏတစ်စုံတစ်ရာ စဉ်းစားပြီးနောက် ကာမ၌ ချိတ်ဆက်နေသော စိတ်ဖြင့် ဘုရင်သည် (ပြော/ပြု) လေ၏။
Verse 43
तस्याः सविरहेणापि लुब्धोभून्नृपतिस्तदा । कामाग्निना दह्यमानः कामज्वरेणपीडितः
သူမနှင့် ကွာဝေးနေရသော်လည်း ထိုအခါ ဘုရင်သည် လောဘတက်လာ၏။ ကာမမီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းကာ ကာမအဖျားကြောင့် ညှဉ်းဆဲခံရ၏။
Verse 44
कथं स्यान्मम चैवेयं कथं भावो भविष्यति । यदा मां गूहते बाला पद्मास्या पद्मलोचना
“ဤသူမသည် ငါ့အပိုင် မည်သို့ ဖြစ်နိုင်မည်နည်း၊ ဤခံစားချက်သည် မည်သို့ ပေါ်ပေါက်မည်နည်း—ပဒ္မမျက်နှာ၊ ပဒ္မမျက်လုံးရှိသော မိန်းကလေးက ငါ့ကို ဖက်တွယ်သောအခါ?”
Verse 45
यदीयं प्राप्यते तर्हि सफलं जीवितं भवेत् । एवं विचिंत्य धर्मात्मा ययातिः पृथिवीपतिः
“ဤအရာကို ရရှိနိုင်လျှင် အသက်တာသည် အမှန်တကယ် အကျိုးဖြစ်ထွန်းလိမ့်မည်” ဟု ထိုသို့ စဉ်းစားကာ ဓမ္မတရားရှိသော မြေကြီး၏ အရှင် ရာဇာ ယယာတိ သည် ဆုံးဖြတ်တော်မူ၏။
Verse 46
तामुवाच वरारोहां का त्वं कस्यापि वा शुभे । पूर्वं दृष्टा तु या नारी सा दृष्टा पुनरेव च
ထိုအလှမြင့်မားသော မိန်းမအား မိန့်တော်မူသည်— “အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ သင်သည် မည်သူနည်း၊ မည်သူ၏သူနည်း။ ယခင်က မြင်ခဲ့သော မိန်းမကိုပင် ယခု ထပ်မံမြင်ရပြန်သည်။”
Verse 47
तां पप्रच्छ स धर्मात्मा का चेयं तव पार्श्वगा । सर्वं कथय कल्याणि अहं हि नहुषात्मजः
ဓမ္မတရားရှိသောသူက မေးမြန်းသည်— “သင်၏ဘေး၌ ရပ်နေသော ဤမိန်းမသည် မည်သူနည်း။ အို ကလျာဏီ၊ အရာအားလုံးကို ပြောပြပါ; အကြောင်းမူကား ငါသည် နဟုရှ၏ သားဖြစ်သည်။”
Verse 48
सोमवंशप्रसूतोहं सप्तद्वीपाधिपः शुभे । ययातिर्नाम मे देवि ख्यातोहं भुवनत्रये
အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ ငါသည် စောမဝంశ (လဝంశ) မှ မွေးဖွား၍ ဒွီပ ခုနစ်ခု၏ အရှင်ဖြစ်၏။ အို ဒေဝီ၊ ငါ၏နာမည်မှာ ယယာတိ ဖြစ်ပြီး တိလောက၌ ထင်ရှားကျော်ကြား၏။
Verse 49
तव संगमने चेतो भावमेवं प्रवांछते । देहि मे संगमं भद्रे कुरु सुप्रियमेव हि
သင်နှင့် ပေါင်းဆုံခြင်းအတွက် ငါ၏စိတ်သည် ဤသို့ပင် တမ်းတလျက်ရှိ၏။ အို ဘဒ္ဒရေ၊ ထိုပေါင်းဆုံခြင်းကို ငါ့အား ပေးပါ; အလွန်ချစ်မြတ်နိုးဖွယ် အရာကိုပင် ပြုပါ။
Verse 50
यं यं हि वांछसे भद्रे तद्ददामि न संशयः । दुर्जयेनापि कामेन हतोहं वरवर्णिनि
အို သဘောနူးညံ့သော မိန်းမမြတ်၊ သင်လိုချင်သမျှကို မသံသယဘဲ ငါပေးမည်။ အို အရောင်အဆင်းလှပသူ၊ အနိုင်ယူရန်ခက်သော ကာမဆန္ဒကပင် ငါ့ကို အနိုင်ယူခဲ့ပြီ။
Verse 51
तस्मात्त्राहि सुदीनं मां प्रपन्नं शरणं तव । राज्यं च सकलामुर्वीं शरीरमपि चात्मनः
ထို့ကြောင့် ဒုက္ခဆင်းရဲနေသော ငါကို ကာကွယ်ပါ၊ ငါသည် သင့်ထံ အလုံးစုံအပ်နှံ၍ ခိုလှုံလာသူဖြစ်၏။ ငါ၏ နိုင်ငံတော်၊ မြေကြီးတစ်လုံးလုံးနှင့် မိမိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် အတ္တကိုပါ သင့်အား အပ်နှံပူဇော်၏။
Verse 52
संगमे तव दास्यामि त्रैलोक्यमिदमेव ते । तस्य राज्ञो वचः श्रुत्वा सा स्त्री पद्मनिभानना
“ငါတို့ ပေါင်းစည်းချိန်တွင် ဤ တြိလောကကိုပင် သင့်အား ပေးမည်” ဟု။ ဘုရင်၏ စကားကို ကြားသော် ကြာပန်းကဲ့သို့ မျက်နှာရှိသော ထိုမိန်းမသည် (စိတ်လှုပ်ရှားသွား၏)။
Verse 53
विशालां स्वसखीं प्राह ब्रूहि राजानमागतम् । नाम चोत्पत्तिस्थानं च पितरं मातरं शुभे
သူမသည် မိမိ၏ မိတ်သမီး ဝိသာလာအား ပြော၏—“ရောက်လာသော ဘုရင်အကြောင်း ပြောပြပါ၊ အမည်၊ မွေးဖွားရာဒေသ၊ အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ သူ၏ အဖနှင့် အမိကိုပါ”။
Verse 54
ममापि भावमेकाग्रमस्याग्रे च निवेदय । तस्याश्च वांछितं ज्ञात्वा विशाला भूपतिं तदा
“ငါ၏ တစ်စိတ်တစ်သဘော အာရုံတည်ကြည်မှုကိုလည်း သူ့ရှေ့တွင် တင်ပြပါ” ဟု။ သူမ၏ လိုအင်ကို သိမြင်ပြီးနောက် ဝိသာလာသည် ထိုအခါ ဘုရင်ထံ (သင့်တော်သလို ပြော/ဆောင်ရွက်) လေ၏။
Verse 55
उवाच मधुरालापैः श्रूयतां नृपनंदन । विशालोवाच । काम एष पुरा दग्धो देवदेवेन शंभुना
သူသည် ချိုမြိန်သောစကားဖြင့် “နားထောင်ပါ၊ မင်းသားတော်” ဟုဆို၏။ ဝိသာလက “ဤကာမဒေဝသည် ရှေးကာလ၌ ဒေဝတို့၏ဒေဝ ရှမ္ဘုက မီးဖြင့်လောင်ကျွမ်းစေခဲ့သည်” ဟုဆို၏။
Verse 56
रुरोद सा रतिर्दुःखाद्भर्त्राहीनापि सुस्वरम् । अस्मिन्सरसि राजेंद्र सा रतिर्न्यवसत्तदा
ရတီသည် ဒုက္ခကြောင့် ခင်ပွန်းမရှိသော်လည်း သာယာသောအသံဖြင့် ငိုကြွေး၏။ မင်းတို့၏မင်းကြီးရေ၊ ထိုအခါ ရတီသည် ဤရေကန်၌ နေထိုင်လာခဲ့သည်။
Verse 57
तस्य प्रलापमेवं सा सुस्वरं करुणान्वितम् । समाकर्ण्य ततो देवाः कृपया परयान्विताः
သူမ၏ ထိုသို့သော ငိုကြွေးလျှောက်လဲမှုကို—သာယာသောအသံဖြင့် ကရုဏာပြည့်ဝစွာ—ကြားသော် ဒေဝတို့သည် အမြင့်ဆုံးကရုဏာဖြင့် စိတ်လှုပ်ရှားသွားကြသည်။
Verse 58
संजाता राजराजेंद्र शंकरं वाक्यमब्रुवन् । जीवयस्व महादेव पुनरेव मनोभवम्
ထို့နောက် မင်းတို့၏မင်းကြီးရေ၊ သူမသည် ထ၍ ရှင်ကရအား “မဟာဒေဝရေ၊ မနောဘဝကို ထပ်မံ အသက်ပြန်ရှင်စေပါ” ဟု လျှောက်၏။
Verse 59
वराकीयं महाभाग भर्तृहीना हि कीदृशी । कामेनापि समायुक्तामस्मत्स्नेहात्कुरुष्व हि
“မဟာဘဂ္ဂရေ၊ ခင်ပွန်းမရှိသော ဤဆင်းရဲသနားဖွယ် မိန်းမသည် ဘာလုပ်နိုင်မည်နည်း? ကာမနှင့်ပင် ဆက်နွယ်နေသော်လည်း၊ ကျွန်မ၏မေတ္တာကြောင့် ဤကရုဏာကို ပြုပါ—အမှန်တကယ်ပါ။”
Verse 60
तच्छ्रुत्वा च वचः प्राह जीवयामि मनोभवम् । कायेनापि विहीनोयं पंचबाणो मनोभवः
ထိုစကားကို ကြားသော် သူက ပြန်ဆိုသည်—“မနောဘဝကို ငါ ပြန်လည် အသက်သွင်းမည်။ ကိုယ်ခန္ဓာမရှိသော်လည်း ငါးမြားကိုင် မနောဘဝသည် မျက်နှာမပျက် တည်ရှိနေသေး၏။”
Verse 61
भविष्यति न संदेहो माधवस्य सखा पुनः । दिव्येनापि शरीरेण वर्तयिष्यति नान्यथा
သံသယမရှိ—သူသည် မာဓဝ၏ မိတ်ဆွေဖြစ်လာမည်။ ဒိဗ္ဗကိုယ်ခန္ဓာရရှိသော်လည်း ထိုပုံစံအတိုင်းသာ နေထိုင်မည်၊ အခြားမဟုတ်။
Verse 62
महादेवप्रसादाच्च मीनकेतुः स जीवितः । आशीर्भिरभिनंद्यैवं देव्याः कामं नरोत्तम
မဟာဒေဝ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် မီနကေတုသည် အသက်ရှင်နေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဒေဝီ၏ အာရှီဝါဒကို လက်ခံ၍ ဝမ်းမြောက်သဖြင့် လူထူးလူမြတ်သည် မိမိဆန္ဒကို ပြည့်စုံစေ하였다။
Verse 63
गच्छ काम प्रवर्तस्व प्रियया सह नित्यशः । एवमाह महातेजाः स्थितिसंहारकारकः
“သွားလော့၊ ကာမရေ—မိမိ၏ လုပ်ငန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်လော့၊ ချစ်သူမနှင့် အမြဲတကွ နေလော့” ဟု တေဇောမဟာရှိ၍ တည်တံ့ခြင်းနှင့် ပျက်သုဉ်းခြင်းကို စီမံသူက မိန့်တော်မူ၏။
Verse 64
पुनः कामः सरःप्राप्तो यत्रास्ते दुःखिता रतिः । इदं कामसरो राजन्रतिरत्र सुसंस्थिता
ထပ်မံ၍ ကာမသည် ရတီက ဝမ်းနည်းစွာ ထိုင်နေသော ရေကန်သို့ ရောက်လာသည်။ သူက “အို မင်းကြီး၊ ဤသည်မှာ ကာမသရသ် ရေကန်ဖြစ်၏; ဤနေရာ၌ ရတီသည် တည်ငြိမ်စွာ နေထိုင်၏” ဟု ဆို၏။
Verse 65
दग्धे सति महाभागे मन्मथे दुःखधर्षिता । रत्याः कोपात्समुत्पन्नः पावको दारुणाकृतिः
မဟာဂုဏ်ရှိ မန္မထသည် မီးလောင်၍ ပျက်စီးသွားသောအခါ၊ ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် နာကျင်နေသော ရတီသည် ဒေါသမှ ကြောက်မက်ဖွယ်ပုံသဏ္ဍာန်ရှိ မီးကို ပေါ်ထွန်းစေ하였다။
Verse 66
अतीवदग्धा तेनापि सा रतिर्मोहमूर्छिता । अश्रुपातं मुमोचाथ भर्तृहीना नरोत्तम
ထိုမီးကြောင့်ပင် ရတီသည် အလွန်အမင်း လောင်ကျွမ်းနာကျင်ကာ မောဟမူးမေ့သွားပြီး၊ အို လူမြတ်၊ ခင်ပွန်းမရှိသူအဖြစ် မျက်ရည်များကို သွန်ချလိုက်သည်။
Verse 67
नेत्राभ्यां हि जले तस्याः पतिता अश्रुबिंदवः । तेभ्यो जातो महाशोकः सर्वसौख्यप्रणाशकः
အမှန်တကယ် ရတီ၏ မျက်လုံးနှစ်ဖက်မှ မျက်ရည်စက်များ ရေထဲသို့ ကျသွားပြီး၊ ထိုစက်များမှ ပျော်ရွှင်မှုအားလုံးကို ဖျက်ဆီးသော မဟာဝမ်းနည်းခြင်း ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 68
जरा पश्चात्समुत्पन्ना अश्रुभ्यो नृपसत्तम । वियोगो नाम दुर्मेधास्तेभ्यो जज्ञे प्रणाशकः
အို မင်းမြတ်၊ နောက်တစ်ခါ မျက်ရည်များမှ အိုမင်းခြင်း ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ထိုမျက်ရည်များမှ ‘ဗိယောဂ’ ဟုခေါ်သော ခွဲခွာခြင်းအမည်ရှိ ဖျက်ဆီးသူတစ်ပါး မွေးဖွားလာသည်—ဉာဏ်မမီ၍ ဆိုးရွားသော အင်အား။
Verse 69
दुःखसंतापकौ चोभौ जज्ञाते दारुणौ तदा । मूर्छा नाम ततो जज्ञे दारुणा सुखनाशिनी
ထိုအခါ ကြောက်မက်ဖွယ် အင်အားနှစ်ပါး—ဝမ်းနည်းခြင်းနှင့် ပူလောင်နာကျင်ခြင်း—ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ထို့နောက် ‘မူရ္ဍ္ဈာ’ ဟုခေါ်သော မူးမေ့ခြင်းသည် ကြမ်းတမ်းကာ ပျော်ရွှင်မှုကို ဖျက်ဆီးသူအဖြစ် မွေးဖွားလာသည်။
Verse 70
शोकाज्जज्ञे महाराज कामज्वरोथ विभ्रमः । प्रलापो विह्वलश्चैव उन्मादो मृत्युरेव च
အို မဟာရာဇာ၊ ဝမ်းနည်းခြင်းမှ ကာမအဖျား ပေါ်ထွန်းလာ၍ ထို့နောက် စိတ်ရှုပ်ထွေးမှု ဖြစ်၏။ အရူးအမူးပြောဆိုခြင်းနှင့် အားမဲ့တုန်လှုပ်ခြင်း၊ ရူးသွပ်ခြင်း၊ နောက်ဆုံးတွင် သေခြင်းတိုင်အောင် ဖြစ်လာ၏။
Verse 71
तस्याश्च अश्रुबिंदुभ्यो जज्ञिरे विश्वनाशकाः । रत्याः पार्श्वे समुत्पन्नाः सर्वे तापांगधारिणः
သူမ၏ မျက်ရည်စက်များမှ ကမ္ဘာကိုဖျက်ဆီးနိုင်သော သတ္တဝါများ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ရတီ၏ဘေး၌ မွေးဖွားလာကြပြီး ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် ပူလောင်နာကျင်မှု၏ အမှတ်အသားများကို ဆောင်ထားကြ၏။
Verse 72
मूर्तिमंतो महाराज सद्भावगुणसंयुताः । काम एष समायातः केनाप्युक्तं तदा नृप
အို မဟာရာဇာ၊ သဘောကောင်းမြတ်မှုနှင့် ဂုဏ်သတ္တိတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသော ဤကာမဒေဝသည် ကိုယ်ထည်ရှိသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာ၏—အို မင်းကြီး၊ ထိုအခါ တစ်စုံတစ်ယောက်၏ ခေါ်ယူခြင်းကြောင့် ဖြစ်၏။
Verse 73
महानंदेन संयुक्ता दृष्ट्वा कामं समागतम् । नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां पतिता अश्रुबिन्दवः
အလွန်ကြီးမားသော ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် လွှမ်းမိုးကာ ကာမဒေဝ ရောက်လာသည်ကို မြင်သော် မျက်လုံးနှစ်ဖက် မျက်ရည်ပြည့်လျှံ၍ မျက်ရည်စက်များ အောက်သို့ ကျဆင်းလာ၏။
Verse 74
अप्सु मध्ये महाराज चापल्याज्जज्ञिरे प्रजाः । प्रीतिर्नाम तदा जज्ञे ख्यातिर्लज्जा नरोत्तम
အို မဟာရာဇာ၊ ရေထဲအလယ်၌ လှုပ်ရှားမတည်ငြိမ်မှုကြောင့် သတ္တဝါများ မွေးဖွားလာ၏။ ထိုအခါ ‘ပရီတိ’ ဟူသောသူ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ‘ချာယာတိ’ နှင့် ‘လဇ္ဇာ’ တို့လည်း ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ အို လူမြတ်။
Verse 75
तेभ्यो जज्ञे महानंद शांतिश्चान्या नृपोत्तम । जज्ञाते द्वे शुभे कन्ये सुखसंभोगदायिके
ထိုသူတို့မှ မဟာနန္ဒ နှင့် အခြားတစ်ဦး ‘ရှာန္တိ’ ဟူသော အမည်ရှိသူ မွေးဖွားလာ၏၊ အို မင်းမြတ်။ ထို့ပြင် မင်္ဂလာရှိသော သမီးနှစ်ဦးလည်း မွေးဖွားလာ၍ စုခနှင့် ပျော်ရွှင်သော အာနန္ဒကို ပေးစွမ်းသူများ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 76
लीलाक्रीडा मनोभाव संयोगस्तु महान्नृप । रत्यास्तु वामनेत्राद्वै आनंदादश्रुबिंदवः
အို မဟာမင်းကြီး၊ သူတို့၏ လီလာကစားပွဲနှင့် စိတ်နှလုံးပေါင်းစည်းမှုသည် အလွန်နက်ရှိုင်း၏။ ရတီ၏ ဘယ်မျက်စိမှ အာနန္ဒကြောင့် အမှန်တကယ် မျက်ရည်စက်များ ပေါ်ထွက်လာ၏။
Verse 77
जलांते पतिता राजंस्तस्माज्जज्ञे सुपंकजम् । तस्मात्सुपंकजाज्जाता इयं नारी वरानना
အို မင်းကြီး၊ သူမသည် ရေကမ်းနား၌ ကျရောက်သွားသောအခါ ထိုနေရာမှ လှပသော ကြာပန်းတစ်ပွင့် ပေါ်ထွက်လာ၏။ ထိုလှပသော ကြာပန်းမှပင် မျက်နှာလှသော ဤမိန်းမ မွေးဖွားလာ၏။
Verse 78
अश्रुबिंदुमती नाम रतिपुत्री नरोत्तम । तस्याः प्रीत्या सुखं कृत्वा नित्यं वर्त्ते समीपगा
အို လူမြတ်၊ ရတီ၏ သမီးဖြစ်သော ‘အရှုဘိန္ဒုမတီ’ ဟူသော မိန်းမတစ်ဦး ရှိ၏။ သူမကို ချစ်ခင်သဖြင့် အမြဲအနီး၌ နေထိုင်ကာ သက်သာချမ်းသာနှင့် ပျော်ရွှင်မှုကို ပေးလျက်ရှိ၏။
Verse 79
सखीभावस्वभावेन संहृष्टा सर्वदा शुभा । विशाला नाम मे ख्यातं वरुणस्य सुता नृप
မိတ်သဘောသဘာဝကြောင့် သူမသည် အမြဲပျော်ရွှင်၍ မင်္ဂလာရှိနေ၏။ အို မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်သိသမျှ သူမသည် ‘ဝိသာလာ’ ဟူသော အမည်ဖြင့် ထင်ရှားပြီး ဝရုဏဒေဝ၏ သမီးဖြစ်၏။
Verse 80
अस्याश्चांते प्रवर्तामि स्नेहात्स्निग्धास्मि सर्वदा । एतत्ते सर्वमाख्यातमस्याश्चात्मन एव ते
မေတ္တာကြောင့် အဆုံးတိုင်အောင် သူမအပေါ် သဒ္ဓါဖြင့် ဆက်လက်တည်နေ၏၊ အမြဲတမ်း နူးညံ့သော ချစ်ခြင်းဖြင့် ချိတ်ဆက်နေ၏။ ယခုတော့ သူမ၏ ကိုယ်တိုင်အတ္တနှင့် သက်ဆိုင်သမျှ အားလုံးကို သင့်အား ပြောပြီးပြီ။
Verse 81
तपश्चचार राजेंद्र पतिकामा वरानना । राजोवाच । सर्वमेव त्वयाख्यातं मया ज्ञातं शुभे शृणु
အို မင်းကြီး၊ ခင်ပွန်းကို လိုလားသော မျက်နှာလှသော မိန်းမသည် တပဿာကို ကျင့်၏။ မင်းက ပြောသည်—“အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ သင်ရှင်းပြသမျှကို ငါသိနားလည်ပြီးပြီ; ယခု သင် နားထောင်လော့။”
Verse 82
मामेवं हि भजत्वेषा रतिपुत्री वरानना । यमेषा वांछते बाला तत्सर्वं तु ददाम्यहम्
“ရတီ၏ သမီး မျက်နှာလှသူဤသည် ဤပုံစံအတိုင်း ငါ့ကို ဘုဇ္ဇနာပြုစေ; ဤမိန်းကလေး လိုချင်သမျှကို ငါ အမှန်တကယ် ပေးမည်။”
Verse 83
तथा कुरुष्व कल्याणि यथा मे वश्यतां व्रजेत् । विशालोवाच । अस्या व्रतं प्रवक्ष्यामि तदाकर्णय भूपते
“အို ကလျာဏီ၊ သူသည် ငါ့အာဏာအောက်သို့ ဝင်လာအောင် ထိုသို့ ပြုလော့။” ဝိသာလက ပြောသည်—“သူမ၏ ဝတ္တကို ငါဟောမည်; အို မင်းကြီး၊ နားထောင်လော့။”
Verse 84
पुरुषं यौवनोपेतं सर्वज्ञं वीरलक्षणम् । देवराजसमं राजन्धर्माचारसमन्वितम्
“သူသည် ယောဝနနှင့် ပြည့်စုံသော ယောက်ျား၊ အရာအားလုံးကို သိမြင်သူ၊ သူရဲကောင်းလက္ခဏာများဖြင့် ထင်ရှားသူ; အို မင်းကြီး၊ ဒေဝရာဇာနှင့် တူညီကာ ဓမ္မအကျင့်နှင့် သင့်လျော်သော အာচারဝတ္တများဖြင့် ပြည့်ဝသူ ဖြစ်၏။”
Verse 85
तेजस्विनं महाप्राज्ञं दातारं यज्विनां वरम् । गुणानां धर्मभावस्य ज्ञातारं पुण्यभाजनम्
တောက်ပတေဇောရှိ၍ မဟာပညာရှင်၊ ဒါနပေးသူ၊ ယဇ္ဉပြုသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံး—ဂုဏ်သတ္တိနှင့် ဓမ္မ၏အဓိပ္ပါယ်ကို သိမြင်သူ၊ ကုသိုလ်၏ ထိုက်တန်သော အိုးအိမ်ဖြစ်၏။
Verse 86
लोक इंद्रसमं राजन्सुयज्ञैर्धर्मतत्परम् । सर्वैश्वर्यसमोपेतं नारायणमिवापरम्
အို မင်းကြီး၊ လောက၏အမြင်၌ သူသည် အိန္ဒြာနှင့်တူ—မြတ်သော ယဇ္ဉများဖြင့် ဓမ္မ၌ တစိုက်မတ်မတ်; အမျိုးမျိုးသော အိုင်ශ්ဝရယာအားလုံးနှင့် ပြည့်စုံ၍ နာရာယဏ၏ အခြားတစ်ပါးကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 87
देवानां सुप्रियं नित्यं ब्राह्मणानामतिप्रियम् । ब्रह्मण्यं वेदतत्त्वज्ञं त्रैलोक्ये ख्यातविक्रमम्
သူသည် ဒေဝတားတို့၏ အမြဲတမ်းချစ်ခင်ရာ၊ ဗြာဟ္မဏတို့၏ အလွန်ချစ်ခင်ရာ—ဗြဟ္မနှင့် ဗြာဟ္မဏတို့ကို ဂုဏ်ပြုသူ၊ ဝေဒ၏ တတ္တဝကို သိသူ၊ သုံးလောကလုံး၌ ရဲရင့်မှုကြောင့် ကျော်ကြားသူ ဖြစ်၏။
Verse 88
एवंगुणैः समुपेतं त्रैलोक्येन प्रपूजितम् । सुमतिं सुप्रियं कांतं मनसा वरमीप्सति
ဤသို့ ဂုဏ်သတ္တိများဖြင့် ပြည့်စုံ၍ သုံးလောကလုံးက ပူဇော်ဂုဏ်ပြုကြသဖြင့်၊ သူမသည် စိတ်ထဲ၌ အကောင်းဆုံးသော ဆုတောင်းတစ်ရပ်ကို လိုလားသည်—ပညာကောင်း၍ ချစ်ခင်ရသူ၊ လှပသဘောကောင်းသော ပုရుష။
Verse 89
ययातिरुवाच । एवं गुणैः समुपेतं विद्धि मामिह चागतम् । अस्यानुरूपो भर्त्ताहं सृष्टो धात्रा न संशयः
ယယာတီက ဆိုသည်– ဤတူညီသော ဂုဏ်သတ္တိများဖြင့် ပြည့်စုံလျက် ငါသည် ဤနေရာသို့ ရောက်လာသည်ဟု သိပါ။ သံသယမရှိ၊ ဓာတೃ (ဖန်ဆင်းရှင်) သည် ငါကို သူမနှင့် ကိုက်ညီသော ခင်ပွန်းအဖြစ် ဖန်တီးထား၏။
Verse 90
विशालोवाच । भवंतं पुण्यसंवृद्धं जाने राजञ्जगत्त्रये । पूर्वोक्ता ये गुणाः सर्वे मयोक्ताः संति ते त्वयि
ဝိသာလက ပြောသည်။ အို မင်းကြီး၊ သုံးလောကလုံးတွင် ကုသိုလ်ပုဏ္ဏဖြင့် အလွန်ပြည့်စုံသူဟု သင့်ကို ငါသိ၏။ ငါက ယခင်က ဆိုခဲ့သော ဂုဏ်သတ္တိအားလုံးသည် သင်၌ အမှန်တကယ် ရှိနေ၏။
Verse 91
एकेनापि च दोषेण त्वामेषा हि न मन्यते । एष मे संशयो जातो भवान्विष्णुमयो नृप
အပြစ်တစ်ခုတည်းကြောင့်ပင် သူမက သင့်ကို မလက်ခံပါ။ အို မင်းကြီး၊ ငါ့တွင် သံသယတစ်ရပ် ပေါ်လာသည်—သင်သည် “ဝိෂ္ဏုမယ” ဖြစ်သလော၊ ဝိෂ္ဏု၏ သဘာဝဖြင့် ပြည့်ဝနေသလော။
Verse 92
ययातिरुवाच । समाचक्ष्व महादोषं यमेषा नानुमन्यते । तत्त्वेन चारुसर्वांगी प्रसादसुमुखी भव
ယယာတိက ပြောသည်။ “ဤ လှပ၍ အင်္ဂါအစုံအလင်ရှိသော မိန်းမက မနှစ်သက်သည့် မဟာအပြစ်ကို ငါ့အား ရှင်းလင်းစွာ ပြောပြလော့။ တတ္တဝအတိုင်း အမှန်ကို ပြော၍ စိတ်ငြိမ်သက်လော့—ကရုဏာကြောင့် မျက်နှာသည် နူးညံ့ပျော့ပျောင်းပါစေ။”
Verse 93
विशालोवाच । आत्मदोषं न जानासि कस्मात्त्वं जगतीपते । जरया व्याप्तकायस्त्वमनेनेयं न मन्यते
ဝိသာလက ပြောသည်။ “အို လောက၏ အရှင်၊ သင်၏ ကိုယ်ပိုင်အပြစ်ကို အဘယ်ကြောင့် မသိသနည်း။ သင်၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် အိုမင်းခြင်းဖြင့် ပျံ့နှံ့လွှမ်းမိုးနေသည်; ထို့ကြောင့် သူမက သင့်ကို မလက်ခံခြင်းဖြစ်သည်။”
Verse 94
एवं श्रुत्वा महद्वाक्यमप्रियं जगतीपतिः । दुःखेन महताविष्टस्तामुवाच पुनर्नृपः
ထိုသို့ နားထောင်ရခက်သော အလေးအနက်စကားကို ကြားပြီးနောက် မြေပြင်၏ အရှင်သည် ကြီးမားသော ဝမ်းနည်းခြင်းဖြင့် လွှမ်းမိုးခံရ၏။ ထို့နောက် မင်းကြီးသည် သူမအား ထပ်မံ ပြောဆို하였다။
Verse 95
जरादोषो न मे भद्रे संसर्गात्कस्यचित्कदा । समुद्भूतं ममांगे वै तं न जाने जरागमम्
အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ မည်သူနှင့်မဆို ပေါင်းသင်းမှုကြောင့် ငါ့ထံ၌ အိုမင်းခြင်း၏ အပြစ်အနာ မည်သည့်အခါမျှ မပေါ်ပေါက်ခဲ့။ သို့ရာတွင် ယခု ငါ့ကိုယ်အင်္ဂါတို့၌ ထင်ရှားလာသော်လည်း ဤ «ဇရာ» အိုမင်းခြင်းသည် မည်သို့ ရောက်လာသည်ကို ငါ မသိ။
Verse 96
यं यं हि वांछते चैषा त्रैलोक्ये दुर्लभं शुभे । तमस्यै दातुकामोहं व्रियतां वर उत्तमः
အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ သူမလိုချင်သမျှသည် သုံးလောက၌ ရှားပါးသော်လည်း ငါ ပေးအပ်လိုစိတ်ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် အမြတ်ဆုံးသော ဝရ (ကောင်းချီး) ကို ရွေးချယ်ပါစေ။
Verse 97
विशालोवाच । जराहीनो यदा स्यास्त्वं तदा ते सुप्रिया भवेत् । एतद्विनिश्चितं राजन्सत्यं सत्यं वदाम्यहम्
ဝိသာလက ပြောသည်– “သင်သည် ဇရာကင်းစင်သည့်အခါ သူမသည် သင့်အတွက် အလွန်ချစ်ခင်ရသောသူ ဖြစ်လာမည်။ အို မင်းကြီး၊ ဤအရာသည် အတည်ပြုထားပြီး—ငါသည် အမှန်ကိုပင်၊ အမှန်တကယ်ကိုပင် ပြော၏။”
Verse 98
श्रुतिरेवं वदेद्राजन्पुत्रे भ्रातरि भृत्यके । जरा संक्राम्यते यस्य तस्यांगे परिसंचरेत्
အို မင်းကြီး၊ ရှရုတိက ဤသို့ ဆို၏– သားဖြစ်စေ၊ ညီအစ်ကိုဖြစ်စေ၊ အမှုထမ်းဖြစ်စေ—ဇရာသည် မိမိအတွက် သတ်မှတ်ထားသူထံသို့ ကူးပြောင်း၍ ထိုသူ၏ ကိုယ်အင်္ဂါများအတွင်း လှည့်လည်နေ၏။
Verse 99
तारुण्यं तस्य वै गृह्य तस्मै दत्वा जरां पुनः । उभयोः प्रीतिसंवादः सुरुच्या जायते शुभः
သူ၏ ယောဝနကို ယူဆောင်၍ ထိုသူအား ဇရာကို ပြန်လည်ပေးကာ၊ စုရုချီသည် နှစ်ဦးကြား၌ မင်္ဂလာရှိသော ချစ်ခင်နှစ်သက်မှု၏ အပြန်အလှန်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
Verse 100
यथात्मदानपुण्यस्य कृपया यो ददाति च । फलं राजन्हि तत्तस्य जायते नात्र संशयः
အို မင်းကြီး၊ ကရုဏာမေတ္တာဖြင့် လှူဒါန်းသူသည် ကိုယ်တိုင်ကို ပူဇော်ပေးသည့် ကုသိုလ်နှင့် တူညီသော အကျိုးဖလကို ရရှိမည်၊ သံသယမရှိပါ။
Verse 101
दुःखेनोपार्जितं पुण्यमन्यस्मै हि प्रदीयते । सुपुण्यं तद्भवेत्तस्य पुण्यस्य फलमश्नुते
ဒုက္ခပင်ပန်း၍ စုဆောင်းရသော ကုသိုလ်ကို အခြားသူအား ပေးအပ်လျှင်၊ ထိုသူအတွက် မဟာကုသိုလ် ဖြစ်လာပြီး ထိုကုသိုလ်၏ အကျိုးဖလကို ခံစားရသည်။
Verse 102
पुत्राय दीयतां राजंस्तस्मात्तारुण्यमेव च । प्रगृह्यैव समागच्छ सुंदरत्वेन भूपते
ထို့ကြောင့် အို မင်းကြီး၊ နန်းတော်ကို သားတော်အား အပ်နှံပါ—ယောဝနလည်း အတူတကွပေးပါ။ အို မြေကြီး၏ အရှင်၊ ယင်းကို လက်ခံယူပြီး ချက်ချင်း ပြန်လာပါ၊ အလှတရားဖြင့် ပြည့်စုံလျက်။
Verse 103
यदा त्वमिच्छसे भोक्तुं तदा त्वं कुरुभूपते । एवमाभाष्य सा भूपं विशाला विरराम ह
“သင် စားသောက်လိုသည့်အခါတိုင်း၊ အို ကုရုတို့၏ မင်းကြီး၊ ထိုအခါ သင် စားနိုင်သည်။” ဟု မင်းကြီးအား ပြောပြီးနောက် ဝိသာလာသည် တိတ်ဆိတ်သွား하였다။
Verse 104
सुकर्मोवाच । एवमाकर्ण्य राजेंद्रो विशालामवदत्तदा । राजोवाच । एवमस्तु महाभागे करिष्ये वचनं तव
စုကမ္မာက ပြောသည်—ဤသို့ ကြားသိပြီးနောက် မင်းတို့၏ မင်းကြီးသည် ဝိသာလာအား မိန့်တော်မူ၏။ မင်းကြီးက မိန့်တော်မူသည်—“အဲဒီအတိုင်း ဖြစ်ပါစေ၊ မဟာကံကောင်းရှင်မ; သင်၏ စကားအတိုင်း ငါ ပြုမည်။”
Verse 105
कामासक्तः समूढस्तु ययातिः पृथिवीपतिः । गृहं गत्वा समाहूय सुतान्वाक्यमुवाच ह
မြေကြီး၏အရှင် မင်းယယာတိသည်—ကာမရမ္မက်၌ကပ်လျက် မောဟဖြစ်ကာ မျက်နှာမူမသိ—အိမ်တော်သို့ပြန်၍ သားတော်တို့ကိုခေါ်စုကာ ဤစကားတော်ကို မိန့်ကြား하였다။
Verse 106
तुरुं पूरुं कुरुं राजा यदुं च पितृवत्सलम् । कुरुध्वं पुत्रकाः सौख्यं यूयं हि मम शासनात्
မင်းက မိန့်တော်မူသည်—“ဖခင်ကိုချစ်ခင်သစ္စာရှိသော တုရု၊ ပူရု၊ ကုရု၊ ယဒုတို့ကို စည်းစိမ်ချမ်းသာဖြစ်စေကြလော့။ သားတို့ရေ၊ သင်တို့၏ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ထူထောင်ကြလော့၊ အကြောင်းမူကား သင်တို့သည် ငါ၏အမိန့်အောက်၌ လုပ်ဆောင်ကြသည်”။
Verse 107
पुत्रा ऊचुः । पितृवाक्यं प्रकर्तव्यं पुत्रैश्चापि शुभाशुभम् । उच्यतां तात तच्छीघ्रं कृतं विद्धि न संशयः
သားတော်တို့က လျှောက်သည်—“ဖခင်၏စကားကို သားတို့သည် မဖြစ်မနေ ဆောင်ရွက်ရမည်၊ ကောင်းသည်ဖြစ်စေ မကောင်းသည်ဖြစ်စေ။ အဖေတော်၊ အမြန်မိန့်ကြားပါ; သံသယမရှိစေပါနှင့်၊ ပြီးစီးသကဲ့သို့ သိမှတ်ပါ”။
Verse 108
एवमाकर्ण्यतद्वाक्यं पुत्राणां पृथिवीपतिः । आचचक्षे पुनस्तेषु हर्षेणाकुलमानसः
သားတော်တို့၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက် မြေကြီး၏အရှင်သည် ထပ်မံ၍ သူတို့အား မိန့်ကြား하였다။ ဝမ်းမြောက်ပီတိကြောင့် စိတ်သည် လှုပ်ရှားကာ မတည်ငြိမ်ဖြစ်နေ하였다။