
The Story of Yayāti: Indra and Dharmarāja on Vaiṣṇava Dharma and the ‘Heavenizing’ of Earth
ဆော်ရီသည် သံတမန်များနှင့်အတူ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်လာကာ အိန္ဒြာ၏ နန်းတော်တွင် တွေ့ဆုံသည်။ အိန္ဒြာသည် ဓမ္မရာဇ (ယမ) ကို အရ္ဃျ ပူဇော်ကာ ဤအခြေအနေ မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်လာသနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ ဓမ္မရာဇက ယယာတိ မင်း၏ အလွန်ထူးကဲသော ကုသိုလ်တရားကို ရှင်းပြပြီး၊ နဟုရှ၏ သားတော်သည် ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဓမ္မကို အားထား၍ မြေပြင်ရှိ မရဏလူသားတို့ကို အမတတူအောင်—ရောဂါ၊ မုသာ၊ ကာမတဏှာနှင့် အပြစ်မှ ကင်းစင်အောင်—ပြုလုပ်သဖြင့် ဘူရ္လောကသည် ဝိုင်ကුණ္ဌနှင့် ဆင်တူသကဲ့သို့ ဖြစ်လာကြောင်း ဆိုသည်။ တစ်ဦးက ကမ္မပျက်စီးမှုကြောင့် အဆင့်အတန်းကျဆင်းရခြင်းကို ငိုကြွေးကာ လောကအကျိုးအတွက် အိန္ဒြာကို လှုပ်ရှားစေလိုသည်။ အိန္ဒြာက မဟာသတ္တဝါ မင်းကို ယခင်ကလည်း ခေါ်ခဲ့သော်လည်း ယယာတိသည် ကောင်းကင်ဘုံ၏ အာနန္ဒကို ငြင်းပယ်ပြီး၊ တရားမျှတသော အုပ်ချုပ်ကာကွယ်မှုဖြင့် မြေပြင်ကိုပင် ကောင်းကင်ဘုံကဲ့သို့ ဖြစ်စေမည်ဟု သစ္စာပြုခဲ့ကြောင်း ပြောသည်။ မင်း၏ ဓမ္မတေဇကို စိုးရိမ်သဖြင့် ဓမ္မရာဇက အိန္ဒြာကို မင်းကို ကောင်းကင်ဘုံသို့ ခေါ်ဆောင်ရန် ဖိအားပေးသည်။ ထို့ကြောင့် အိန္ဒြာသည် ကာမဒေဝနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗများကို ခေါ်ယူကာ ပြဇာတ်ဆန်သော ဖျော်ဖြေမှုတစ်ရပ် စီစဉ်စေသည်။ ဝာမနအကြောင်း သီချင်းများနှင့် ဇရာ (အိုမင်းခြင်း) ၏ ပေါ်ထွန်းမှုတို့ဖြင့် မင်းကို မောဟစေကာ ဆွဲဆောင်ပြီး ကောင်းကင်ဘုံသို့ လာရန် အလိုတူအောင် ပြုလုပ်ကြသည်။
Verse 1
सुकर्मोवाच । सौरिर्दूतैस्तथा सर्वैः सह स्वर्गं जगाम सः । द्रष्टुं तत्र सहस्राक्षं देववृंदैः समावृतम्
စုကမ္မက ဆိုသည်— ထို့နောက် စော်ရီသည် သံတမန်အားလုံးနှင့်အတူ ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွား၍၊ ထိုနေရာ၌ နတ်အစုအဝေးတို့ ဝန်းရံထားသော မျက်စိတစ်ထောင်ရှိ အိန္ဒြာကို ဖူးမြင်ရန် ဖြစ်သည်။
Verse 2
धर्मराजं समायांतं ददर्श सुरराट्तदा । समुत्थाय त्वरायुक्तो दत्वा चार्घमनुत्तमम्
ထိုအခါ နတ်ဘုရင်သည် ဓမ္မရာဇာ လာရောက်လာသည်ကို မြင်၍၊ အလျင်အမြန် ထ၍ အထူးမြတ်သော အရ္ဃျ (ဂုဏ်ပြုပူဇော်ရည်) ကို ဆက်ကပ်ကာ ဂုဏ်ပြုတော်မူ하였다။
Verse 3
पप्रच्छागमनं तस्य कथयस्व ममाग्रतः । समाकर्ण्य महद्वाक्यं देवराजस्य भाषितम्
“သူ ဘယ်လိုလာရောက်သနည်း၊ ငါ့ရှေ့၌ ပြောကြားလော့” ဟု မေးမြန်းတော်မူ၏။ နတ်ဘုရင်၏ မဟာဝါကျကို ကြားနာပြီးနောက် (သူသည်) ထိုအလာအရောက်အကြောင်းကို စုံစမ်းမေးမြန်း하였다။
Verse 4
धर्मराजोऽब्रवीत्सर्वं ययातेश्चरितं महत् । धर्मराज उवाच । श्रूयतां देवदेवेश यस्मादागमनं मम
ဓမ္မရာဇာသည် ရာဇာ ယယာတိ၏ မဟာကာရိယာများကို အပြည့်အစုံ ရှင်းလင်းပြောကြား하였다။ ဓမ္မရာဇာက “အို နတ်တို့၏ နတ်မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်လာရခြင်း၏ အကြောင်းကို နားထောင်ပါ” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 5
कथयाम्यहमत्रापि येनाहमागतस्तव । नहुषस्यात्मजेनापि वैष्णवेन महात्मना
ဤနေရာ၌လည်း ကျွန်ုပ်သည် မည်သို့သောနည်းဖြင့် သင့်ထံသို့ ရောက်လာသည်ကို ပြောပါမည်—နဟုရှ၏ သားတော်၊ မဟာစိတ်ရှိသော ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဘက္တက ကျွန်ုပ်ကို ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်။
Verse 6
वैष्णवाश्च कृता मर्त्या ये वसंति महीतले । वैकुंठस्य समं रूपं मर्त्यलोकस्य वै कृतम्
မြေပြင်ပေါ်တွင် နေထိုင်၍ ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဖြစ်လာသော မရဏလူသားတို့သည် မရဏလောကကိုပင် ဝိုင်ကుంఐဋ္ဌနှင့် တူညီသကဲ့သို့ ဖြစ်စေကြသည်။
Verse 7
अमरा मानवा जाता जरारोगविवर्जिताः । पापमेव न कुर्वंति असत्यं न वदंति ते
ထိုလူသားတို့သည် အမရနတ်တို့ကဲ့သို့ မွေးဖွားလာ၍ အိုမင်းခြင်းနှင့် ရောဂါကင်းစင်ကြသည်။ သူတို့သည် ပာပမလုပ်၊ မုသာမပြောကြ။
Verse 8
कामक्रोधविहीनास्ते लोभमोहविवर्जिताः । दानशीला महात्मानः सर्वे धर्मपरायणाः
သူတို့သည် ကာမနှင့် က্ৰောဓကင်း၍ လောဘနှင့် မောဟကင်းစင်ကြသည်။ ဒါနပြုလွယ်သော မဟာတ္မာတို့သည် အားလုံး ဓမ္မ၌ တည်ကြည်အပ်နှံကြ၏။
Verse 9
सर्वधर्मैः समर्चंति नारायणमनामयम् । तेन वैष्णवधर्मेण मानवा जगतीतले
ဓမ္မအမျိုးမျိုးဖြင့် သူတို့သည် ရောဂါကင်းရှင်းသော အရှင် နာရာယဏကို ထုံးတမ်းအတိုင်း ပူဇော်အာရాధနာ ပြုကြ၏; ထိုဝိုင်ရှ္ဏဝဓမ္မကြောင့် လူသားတို့သည် ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် အသက်ရှင်၍ လမ်းညွှန်ခံရ၏။
Verse 10
निरामया वीतशोकाः सर्वे च स्थिरयौवनाः । दूर्वा वटा यथा देव विस्तारं यांति भूतले
အားလုံးသည် ရောဂါကင်း၍ ဝမ်းနည်းခြင်းကင်းသွားကြပြီး၊ လူငယ်အရွယ်လည်း တည်ငြိမ်မလျော့ပါ; အို ဒေဝ! ဒူရ္ဝာမြက်နှင့် ဗညန်ပင်က မြေပေါ်တွင် ပြန့်ပွားသကဲ့သို့ သူတို့လည်း ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် ပြန့်ပွားကြ၏။
Verse 11
तथा ते विस्तरं प्राप्ताः पुत्रपौत्रैः प्रपौत्रकैः । तेषां पुत्रैः प्रपौत्रैश्च वंशाद्वंशांतरं गताः
ထိုသို့ သူတို့သည် သား၊ မြေး၊ မြေးတော်တို့ဖြင့် တိုးပွားကျယ်ပြန့်လာကြ၏; ထိုဆက်နွယ်သူတို့၏ သားနှင့် မြေးတော်တို့ကြောင့် မျိုးရိုးသည် တစ်ခွဲမှ တစ်ခွဲသို့ ဆက်လက်ကူးပြောင်းသွား၏။
Verse 12
एवं हि वैष्णवः सर्वो जरामृत्युविवर्जितः । मर्त्यलोकः कृतस्तेन नहुषस्यात्मजेन वै
ထိုသို့ပင် အမှန်တကယ် ဝိုင်ရှ္ဏဝအားလုံးသည် အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းမှ ကင်းလွတ်ကြ၏; ဤမရ္တျလောကကို ထို နဟုရှ၏ သားတော်က ထိုသို့ ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်၏။
Verse 13
पदभ्रष्टोस्मि संजातो व्यापारेण विवर्जितः । एतत्सर्वं समाख्यातं मम कर्मविनाशनम्
ကျွန်ုပ်သည် မိမိ၏ အဆင့်အတန်းမှ လဲကျသွားပြီး အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အလုပ်အကိုင်အားလုံးမှ ကင်းကွာသွားရ၏; ယခု ကျွန်ုပ်သည် အရာအားလုံးကို ပြောပြပြီးပြီ—ကျွန်ုပ်၏ ကမ္မများ မည်သို့ ပျက်စီးသွားသည်ကို။
Verse 14
एवं ज्ञात्वा सहस्राक्ष लोकस्यास्य हितं कुरु । एतत्ते सर्वमाख्यातं यथापृष्टोस्मि वै त्वया
ဤသို့ သိမြင်ပြီးနောက်၊ အို သဟသ္ရနက် (အိန္ဒြာ)၊ ဤလောကအတွက် အကျိုးပြုရာကို ပြုလော့။ သင်မေးမြန်းသကဲ့သို့ အရာအားလုံးကို ငါက သင့်အား ပြည့်စုံစွာ ရှင်းပြပြီးပြီ။
Verse 15
एतस्मात्कारणादिंद्र आगतस्तव सन्निधौ । इंद्र उवाच । पूर्वमेव मया दूत आगमाय महात्मनः
ဤအကြောင်းကြောင့်ပင်၊ အို အိန္ဒြာ၊ သင်သည် သူ၏အနီးတော်သို့ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အိန္ဒြာက မိန့်သည်– “အရင်ကတည်းကပင်၊ အို မဟာတ္မာ၊ သင့်ကို ဖိတ်ခေါ်ရန် ငါသည် သံတမန်တစ်ဦးကို စေလွှတ်ခဲ့ပြီးသားဖြစ်သည်။”
Verse 16
प्रेषितो धर्मराजेंद्र दूतेनास्यापि भाषितम् । नाहं स्वर्गसुखस्यार्थी नागमिष्ये दिवं पुनः
အို ဓမ္မရာဇာ-အိန္ဒြာ၊ သင်စေလွှတ်သော သံတမန်မှတစ်ဆင့်လည်း ဤစကားကို ပြောခဲ့သည်– “ငါသည် ကောင်းကင်ဘုံ၏ သုခကို မလိုလားသူမဟုတ်; ငါသည် ထပ်မံ၍ ဒေဝလောကသို့ မသွားတော့မည်။”
Verse 17
स्वर्गरूपं करिष्यामि सर्वं तद्भूमिमंडलम् । इत्याचचक्षे भूपालः प्रजापाल्यं करोति सः
“ဤမြေပြင်အဝန်းအဝိုင်းအားလုံးကို ကောင်းကင်ဘုံကဲ့သို့ ဖြစ်စေမည်” ဟု ဘုရင်က ကြေညာ하였다။ ထို့နောက် သူသည် ပြည်သူတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်၍ ပြုစုလျော်ကန်စေသော ဓမ္မတာဝန်၌ တည်ကြည်စွာ လုပ်ဆောင်하였다။
Verse 18
तस्य धर्मप्रभावेण भीतस्तिष्ठामि सर्वदा । धर्म उवाच । येनकेनाप्युपायेन तमानय सुभूपतिम्
“သူ၏ ဓမ္မအာနုဘော်ကြောင့် ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ငါသည် အမြဲတမ်း သတိထားစောင့်ကြည့်နေ၏” ဟု ဆိုသည်။ ဓမ္မက မိန့်သည်– “မည်သည့်နည်းလမ်းဖြစ်စေ ရနိုင်သမျှဖြင့် ထိုမင်္ဂလာဘုရင်ကို ဤနေရာသို့ ခေါ်လာလော့။”
Verse 19
देवराज महाभाग यदीच्छसि मम प्रियम् । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य धर्मस्यापि सुराधिपः
“အို နတ်ဘုရင် မဟာကံကောင်းရှင်၊ ငါ့ကို နှစ်သက်စေမည့်အရာကို လုပ်လိုပါက…” ဟူသော ဓမ္မ၏စကားကို ကြားသော် နတ်တို့၏အရှင် အိန္ဒြာ…
Verse 20
चिंतयामास मेधावी सर्वतत्वेन भूपते । कामदेवं समाहूय गंधर्वांश्च पुरंदरः
အို မင်းကြီး၊ ဉာဏ်ပညာရှိ ပုရန္ဒရ (အိန္ဒြာ) သည် အကြောင်းအရာကို အစုံအလင် စဉ်းစားတော်မူပြီး၊ ထို့နောက် ကာမဒေဝကို ခေါ်ကာ ဂန္ဓဗ္ဗများကိုလည်း ဖိတ်ခေါ်တော်မူ၏။
Verse 21
मकरंदं रतिं देव आनिनाय महामनाः । तथा कुरुत वै यूयं यथाऽगच्छति भूपतिः
အို အရှင်၊ စိတ်ဓာတ်ကြီးမြတ်သူသည် မကရန္ဒနှင့် ရတီကို ယူဆောင်လာပြီးပြီ။ ထို့ကြောင့် သင်တို့အားလုံး မင်းကြီး ဤနေရာသို့ ရောက်လာစေရန် အလျော်အစား စီမံလုပ်ဆောင်ကြလော့။
Verse 22
यूयं गच्छन्तु भूर्लोकं मयादिष्टा न संशयः । काम उवाच । युवयोस्तु प्रियं पुण्यं करिष्यामि न संशयः
“သင်တို့အားလုံး ငါအမိန့်အတိုင်း ဘူလောကသို့ သွားကြလော့—သံသယမရှိ” ဟုဆို၏။ ကာမက ပြောသည်– “သင်တို့နှစ်ဦးအတွက် ငါသည် ချစ်မြတ်နိုးဖွယ်ကောင်း၍ ကုသိုလ်ဖြစ်သော အမှုကို မလွဲမသွေ ပြုမည်”
Verse 23
राजानं पश्य मां चैव स्थितं चैव समा युधि । तथेत्युक्त्वा गताः सर्वे यत्र राजा स नाहुषिः
“မင်းကြီးကို ကြည့်လော့၊ ငါ့ကိုလည်း ကြည့်လော့—ငါသည် ဤနေရာ၌ ရပ်တည်၍ စစ်ပွဲ၌ တန်းတူဖြစ်၏” ဟုဆို၏။ “ထိုသို့ဖြစ်စေ” ဟုပြောကာ အားလုံးသည် မင်း နာဟုရှ ရှိရာသို့ သွားကြ၏။
Verse 24
नटरूपेण ते सर्वे कामाद्याः कर्मणा द्विज । आशीर्भिरभिनंद्यैव ते च ऊचुः सुनाटकम्
အို ဒွိဇာ၊ ကာမနှင့် အခြားတို့အားလုံးသည် မိမိတို့၏ ကర్మအင်အားဖြင့် သရုပ်ဆောင်ရုပ်ကို ခံယူကာ ကောင်းချီးမင်္ဂလာဖြင့် ချီးမွမ်းပြီးနောက် “ဤသည် အလွန်ကောင်းမြတ်သော နာဋကပင်” ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 25
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ययातिः पृथिवीपतिः । सभां चकार मेधावी देवरूपां सुपंडितैः
သူတို့၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက် မြေကြီး၏အရှင် ရာဇာ ယယာတိသည် ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝ၍ ထူးချွန်သော ပဏ္ဍိတပညာရှင်များဖြင့် ဒေဝတားသဏ္ဍာန်တောက်ပသော စည်းဝေးခန်းမကို တည်ဆောက်စေ၏။
Verse 26
समायातः स्वयं भूपो ज्ञानविज्ञानकोविदः । तेषां तु नाटकं राजा पश्यमानः स नाहुषिः
ဘုရင်သည် ကိုယ်တိုင် ရောက်လာ၍ ဉာဏ်နှင့် ဝိညာဏ်တို့၌ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်၏။ နာဟုရှဝಂශ ရာဇာသည် သူတို့၏ နာဋကကို ကြည့်ရှုနေ၏။
Verse 27
चरितं वामनस्यापि उत्पत्तिं विप्ररूपिणः । रूपेणाप्रतिमा लोके सुस्वरं गीतमुत्तमम्
ဝာမန၏ ဇာတ်ကြောင်းလည်း သီဆိုကြပြီး၊ ဗြာဟ္မဏရုပ်ကို ခံယူတော်မူသော အရှင်၏ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းလည်း သီဆိုကြ၏—လောက၌ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိ၍—အသံသာယာသော အထွတ်အထိပ် သီချင်းဖြစ်၏။
Verse 28
गायमाना जरा राजन्नार्यारूपेण वै तदा । तस्या गीतविलासेन हास्येन ललितेन च
အို မင်းကြီး၊ ထိုအခါ ဇရာသည် အရိယမိန်းမရုပ်ကို ခံယူကာ သီဆိုစတင်၏။ သူမ၏ သီချင်းလှုပ်ရှားလှပမှု၊ ရယ်မောသံနှင့် နူးညံ့သိမ်မွေ့သော အလှတရားတို့ကြောင့် အားလုံးကို ဆွဲဆောင်မောဟစေ၏။
Verse 29
मधुरालापतस्तस्य कंदर्पस्य च मायया । मोहितस्तेन भावेन दिव्येन चरितेन च
သူ၏ ချိုမြိန်သော စကားနှင့် ကာမဒေဝ (အချစ်၏ နတ်) ၏ မာယာလှည့်ကွက်ကြောင့် သူသည် မောဟဖြစ်သွား၏။ ထိုသို့သော ဒိဗ္ဗသဘောနှင့် ဒိဗ္ဗအကျင့်အကြံတို့ကလည်း သူကို လှည့်မောစေ၏။
Verse 30
बलेश्चैव यथारूपं विंध्यावल्या यथा पुरा । वामनस्य यथारूपं चक्रे मारोथ तादृशम्
ယခင်က ဘလီ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် မည်သို့ရှိခဲ့သနည်း—ဗိန္ဓျာဝလီ သိရှိခဲ့သကဲ့သို့—ထိုအတိုင်း မာရသည် ထိုခဏ၌ ဝာမနနှင့် ဆင်တူသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူ하였다။
Verse 31
सूत्रधारः स्वयं कामो वसंतः पारिपार्श्वकः । नटीवेषधरा जाता सा रतिर्हृष्टवल्लभा
ကာမဒေဝသည် ကိုယ်တိုင် စုတရဓာရ (ဇာတ်ညွှန်း/စီမံသူ) ဖြစ်လာ၍၊ ဝသန္တ (နွေဦး) သည် ဘေးနားအကူဖြစ်၏။ ရတီသည် မိမိချစ်သူကို ပျော်ရွှင်စေကာ မင်းသမီး-အကသမား ဝတ်စုံဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 32
नेपथ्यांतश्चरी राजन्सा तस्मिन्नृत्यकर्मणि । मकरंदो महाप्राज्ञः क्षोभयामास भूपतिम्
အို မင်းကြီး၊ ထိုအကဖျော်ဖြေမှု ဆက်လက်ဖြစ်နေစဉ်၊ နောက်ကွယ်၌ လှုပ်ရှားသွားလာနေသော မဟာပညာရှင် မကရန္ဒသည် အုပ်စိုးရှင်၏ စိတ်ကို လှုပ်ခတ်အောင် ပြုလုပ်하였다။
Verse 33
यथायथा पश्यति नृत्यमुत्तमं गीतं समाकर्णति स क्षितीशः । तथातथा मोहितवान्स भूपतिं नटीप्रणीतेन महानुभावः
မြေကြီး၏ အရှင်သည် အကအလှကို ကြည့်ရှု၍ သီချင်းကို နားထောင်သမျှ၊ ထိုမဟာဂုဏ်ရှိသူသည် အကသမားမင်းသမီး၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် မင်းကို ထပ်ခါထပ်ခါ ပိုမိုမောဟစေ၍ မျက်နှာမူလှည့်မောစေ၏။
Verse 76
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थे ययातिचरित्रे षट्सप्ततितमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် သရီ ပဒ္မပုရာဏ၏ ဘူမိခဏ္ဍ၌၊ ဝေနအုပ်ాఖ్యာန အပိုင်းအတွင်း၊ မိခင်-ဖခင် တီရ္ထ၌ ယယာတိ ဇာတ်ကြောင်းဆိုင်ရာ ခုနှစ်ဆယ်ခြောက်မြောက် အধ্যာယ ပြီးဆုံး၏။