Adhyaya 61

Verse 1

वेन उवाच । भार्यातीर्थं समाख्यातं सर्वतीर्थोत्तमोत्तमम् । पितृतीर्थं समाख्याहि पुत्राणां तारणं परम्

ဝေနာက ပြောသည်– “ဘားရျာ-တီရ္ထကို တီရ္ထအားလုံးအနက် အမြတ်ဆုံးအမြတ်ဆုံးဟု ဆိုထား၏။ ယခု ပိတೃ-တီရ္ထကို ရှင်းပြပါ—သားတို့ကို ကယ်တင်ကူးမြောက်စေရာ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်၏။”

Verse 2

विष्णुरुवाच । कुरुक्षेत्रे महाक्षेत्रे कुंडलो नाम ब्राह्मणः । सुकर्मा नाम सत्पुत्रः कुंडलस्य महात्मनः

ဗိဿနုက မိန့်တော်မူသည်— ကုရုක්ෂೇತ್ರ ဟူသော မဟာသန့်ရှင်းသော လယ်ပြင်၌ ကုဏ္ဍလ အမည်ရှိသော ဗြာဟ္မဏ တစ်ဦး နေထိုင်၏။ ထို မဟာစိတ်ကြီး ကုဏ္ဍလ၏ သားကောင်းမှာ စုကර්မာ အမည်ရှိ၏။

Verse 3

गुरू तस्य महावृद्धौ धर्मज्ञौ शास्त्रकोविदौ । द्वावेतौ तु महात्मानौ जरया परिपीडितौ

သူ၏ ဆရာနှစ်ပါးသည် အလွန်အိုမင်းကြပြီး—ဓမ္မကို သိမြင်သူများ၊ သာස්တရများ၌ ကျွမ်းကျင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို မဟာစိတ်ကြီး နှစ်ပါးသည် အိုမင်းခြင်းကြောင့် ပင်ပန်းနာကျင်နေကြ၏။

Verse 4

तयोः शुश्रूषणं चक्रे भक्त्या च परया ततः । धर्मज्ञो भावसंयुक्तो अहर्निशमनारतम्

ထို့နောက် သူသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဘက္တိဖြင့် ဆရာနှစ်ပါးကို ပြုစုစောင့်ရှောက်하였다—ဓမ္မကို သိမြင်သူ၊ စိတ်နှလုံးထဲမှ ရိုသေသဒ္ဓါဖြင့် ပြည့်ဝသူ၊ နေ့ည မပြတ် အမြဲတမ်း ထိုကိစ္စ၌ ရတနာကဲ့သို့ တည်နေ၏။

Verse 5

तस्माद्वेदानधीते स पितुः शास्त्राण्यनेकशः । सर्वाचारपरो दक्षो धर्मज्ञो ज्ञानवत्सलः

ထို့ကြောင့် သူသည် ဝေဒများကို လေ့လာပြီး ဖခင်၏ သာස්တရများကို အကြိမ်ကြိမ် ဖတ်ရှုသင်ယူ하였다။ သူသည် အကျင့်အကြံမှန်ကန်မှု အားလုံး၌ တည်ကြည်၍ ကျွမ်းကျင်ထက်မြက်၊ ဓမ္မကို သိမြင်သူ၊ ဉာဏ်ပညာကို ချစ်မြတ်နိုးသူ ဖြစ်၏။

Verse 6

अंगसंवाहनं चक्रे गुर्वोश्च स्वयमेव सः । पादप्रक्षालनं चैव स्नानभोजनकीं क्रियाम्

သူသည် ဆရာနှစ်ပါး၏ ကိုယ်အင်္ဂါများကို ကိုယ်တိုင် နှိပ်နယ်ပေးခဲ့ပြီး၊ ခြေထောက်များကိုလည်း ဆေးကြောပေး하였다။ ထို့ပြင် ရေချိုးခြင်းနှင့် အစားအသောက်ဆိုင်ရာ ဝတ္တရားများကိုလည်း အပြည့်အဝ ဆောင်ရွက်하였다။

Verse 7

भक्त्या चैव स्वभावेन तद्ध्याने तन्मयो भवेत् । मातापित्रोश्च राजेंद्र उपचर्यां प्रकारयेत्

ဘက္တိနှင့် မိမိ၏သဘာဝစိတ်အလျောက် ထိုပရမတ္ထတတ္တဝကို သမาธိဓာန၌ စိတ်တစ်လုံးတည်း တန်မယဖြစ်လာသည်။ အို မင်းကြီး၊ မိခင်ဖခင်ကို ဓမ္မတရားအတိုင်း ဂရုတစိုက် ပြုစုဝတ်ပြုရမည်။

Verse 8

सूत उवाच । तद्वर्तमानकाले तु बभूव नृपसत्तम । पिप्पलो नाम वै विप्रः कश्यपस्य महात्मनः

စူတက ပြောသည်— အို မင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော မင်းကြီး၊ ထိုကာလ၌ ကာရှျပ မဟာရ္ဓိ၏ မြတ်နိုးဖွယ် သားတော်ဖြစ်သော ပိပ္ပလ အမည်ရှိ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး နေထိုင်ခဲ့သည်။

Verse 9

तपस्तेपे निराहारो जितात्मा जितमत्सरः । दयादानदमोपेतः कामं क्रोधं विजित्य सः

သူသည် အစာမစားဘဲ တပသ္ကို ကျင့်၍ ကိုယ်စိတ်ကို အနိုင်ယူသူ၊ မနာလိုမှုကင်းသူ ဖြစ်하였다။ ကရုဏာ၊ ဒါန၊ သမဓမတို့နှင့် ပြည့်စုံကာ ကာမနှင့် က္ရောဓကို အောင်မြင်စွာ အနိုင်ယူ하였다။

Verse 10

दशारण्यगतो धीमाञ्ज्ञानशांतिपरायणः । सर्वेंद्रियाणि संयम्य तपस्तेपे महामनाः

ဒသာရဏ္ယသို့ သွားရောက်ပြီး ထိုပညာရှိသည် ဉာဏ် (jñāna) နှင့် အတွင်းငြိမ်းချမ်းမှုကို အားထားသူ ဖြစ်하였다။ မဟာမနာဖြစ်သောသူသည် အင်္ဒြိယအားလုံးကို ထိန်းချုပ်ကာ တပသ္ကို ကျင့်하였다။

Verse 11

तपःप्रभावतस्तस्य जंतवो गतविग्रहाः । वसंति सुयुगे तत्र एकोदरगता इव

သူ၏ တပသ္အာနုဘော်ကြောင့် ထိုနေရာရှိ သတ္တဝါတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာကန့်သတ်မှုမှ လွတ်ကင်းလာ하였다။ ထိုကောင်းမြတ်သော ယုဂ၌ သူတို့သည် တစ်စုတစ်စည်းတည်း နေထိုင်ကြ၍ တစ်ဝမ်းတည်းသို့ ဝင်ရောက်သကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။

Verse 12

तत्तपस्तस्य मुनयो दृष्ट्वा विस्मयमाययुः । नेदृशं केनचित्तप्तं यथासौ तप्यते मुनिः

ထိုမုနိ၏ တပဿာကို မြင်ကြသောအခါ အခြားမုနိတို့ အံ့ဩသွားကြသည်။ “ဤမုနိက ယခု ပြုနေသကဲ့သို့ တပဿာကို မည်သူမျှ မပြုဖူး” ဟုဆိုကြ၏။

Verse 13

देवाश्च इंद्रप्रमुखाः परं विस्मयमाययुः । अहो अस्य तपस्तीव्रं शमश्चेंद्रियसंयमः

အိန္ဒြာဦးဆောင်သော ဒေဝတော်တို့လည်း အလွန်အံ့ဩကြသည်။ “အဟော! သူ၏ တပဿာသည် မည်မျှပြင်းထန်သနည်း—သူ၏ ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် အင်ဒြိယထိန်းချုပ်မှုသည် မည်မျှမြတ်သနည်း”

Verse 14

निर्विकारो निरुद्वेगः कामक्रोधविवर्जितः । शीतवातातपसहो धराधर इवस्थितः

သူသည် ပြောင်းလဲမှုမရှိ၊ စိတ်မလှုပ်ရှား၊ လိုချင်တပ်မက်မှုနှင့် ဒေါသကင်းစင်၏။ အအေး၊ လေ၊ အပူကို ခံနိုင်ရည်ရှိ၍ တောင်တန်းကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက် ရပ်တည်နေ၏။

Verse 15

विषये विमुखो धीरो मनसोतीतसंग्रहम् । न शृणोति यथा शब्दं कस्यचिद्द्विजसत्तमः

အာရုံအရာဝတ္ထုတို့မှ မျက်နှာလွှဲထားသော တည်ငြိမ်ပညာရှိသူ—စိတ်သည် အားလုံးသော ချုပ်ကိုင်မှုကို ကျော်လွန်ပြီး—အခြားသူ၏ စကားကိုတောင် မကြားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏၊ အို ဒွိဇအမြတ်။

Verse 16

संस्थानं तादृशं गत्वा स्थित्वा एकाग्रमानसः । ब्रह्मध्यानमयो भूत्वा सानंदमुखपंकजः

ထိုကဲ့သို့သော နေရာသို့ သွားရောက်၍ စိတ်တစ်ချက်တည်းဖြင့် ထိုနေရာတွင် တည်နေ၏။ ဘြဟ္မဓ్యာန၌ လုံးဝလိမ္မာစွာ လိမ္မာဝင်ကာ သူ၏ ကြာပန်းမျက်နှာသည် အာနန္ဒဖြင့် တောက်ပလာ၏။

Verse 17

अश्मकाष्ठमयो भूत्वा निश्चेष्टो गिरिवत्स्थितः । स्थाणुवद्दृश्यते चासौ सुस्थिरो धर्मवत्सलः

သူသည် ကျောက်နှင့် သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၍ မလှုပ်မရှား၊ တောင်တန်းကဲ့သို့ တည်ငြိမ်စွာ ရပ်နေသည်။ တိုင်တံကဲ့သို့ ထင်ရှား၍—ခိုင်မာတည်ကြည်၊ စိတ်တည်ငြိမ်၊ ဓမ္မကို ချစ်မြတ်နိုးသူ ဖြစ်သည်။

Verse 18

तपःक्लिष्टशरीरोति श्रद्धावाननसूयकः । एवं वर्षसहस्रैकं संजातं तस्य धीमतः

တပဿာကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သော်လည်း သူသည် သဒ္ဓါပြည့်ဝ၍ မနာလိုစိတ်ကင်းရှင်းနေသည်။ ထိုသို့ပင် ဉာဏ်ရှိသူအတွက် တစ်ထောင်နှစ် ပြည့်စုံစွာ ကုန်လွန်သွားသည်။

Verse 19

पिपीलिकाभिर्बह्वीभिः कृतं मृद्भारसंचयम् । तस्योपरि महाकायं वल्मीकं निजमंदिरम्

ပုရွက်ဆိတ်များစွာက မြေမှုန့်ကို စုပုံကာ မြေတောင်တစ်ခု ဖြစ်စေ하였다။ ထိုအပေါ်တွင် အရွယ်ကြီးမားသော ပုရွက်ဆိတ်တောင်—၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အိမ်ရာ—တည်ရှိလာသည်။

Verse 20

वल्मीकोदरमध्यस्थो जडीभूत इवस्थितः । स एवं पिप्पलो विप्रस्तपते सुमहत्तपः

ပုရွက်ဆိတ်တောင်၏ အတွင်းပိုင်း အပေါက်အလယ်၌ တည်နေ၍ သူသည် မသိမသာ ငြိမ်သက်ကာ အင်အားမဲ့သကဲ့သို့ ရပ်နေသည်။ ထိုသို့ပင် ဗြာဟ္မဏ ပိပ္ပလ သည် အလွန်ကြီးမားသော တပဿာကို ဆောင်ရွက်하였다။

Verse 21

कृष्णसर्पैस्तु सर्वत्र वेष्टितो द्विजसत्तमः । तमुग्रतेजसं विप्रं प्रदशंति विषोल्बणाः

အနက်ရောင် မြွေများက ထိုဒွိဇအမြတ်ကို အရပ်ရပ်မှ ဝိုင်းပတ်ထားသည်။ အဆိပ်ပြင်းထန်၍ ကြမ်းတမ်းသော မြွေများက ထိုတောက်ပကြမ်းမားသော ဗြာဟ္မဏကို ကိုက်ခဲကြသည်။

Verse 22

संप्राप्य गात्रमर्माणि विषं तस्य न भेदयेत् । तेजसा तस्य विप्रस्य नागाः शांतिमथागमन्

သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အရေးကြီးသော မർമနေရာများထိ အဆိပ်ရောက်လာသော်လည်း မထိုးဖောက်နိုင်ခဲ့။ ထိုဗြာဟ္မဏ၏ တပသ်တေဇောအလင်းကြောင့် နာဂများသည် စိတ်ငြိမ်းချမ်း၍ သာယာငြိမ်သက်မှုကို ရရှိ하였다။

Verse 23

तस्य कायात्समुद्भूता अर्चिषो दीप्ततेजसः । नानारूपाः सुबहुशो दृश्यंते च पृथक्पृथक्

သူ၏ကိုယ်မှ တေဇောတောက်ပသော မီးလျှံများ ပေါ်ထွက်လာ하였다။ အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဌာန်များကို ယူဆောင်ကာ အလွန်များပြားစွာ ပေါ်လွင်၍ တစ်ခုချင်း သီးသန့်မြင်ရသည်။

Verse 24

यथा वह्नेः खरतरास्तथाविधा नरोत्तम । यथामेघोदरे सूर्यः प्रविष्टो भाति रश्मिभिः

အို လူတို့အထွဋ်အမြတ်၊ မီး၏ အပြင်းထန်ဆုံး မီးလျှံများကဲ့သို့ ထိုသဘောတရားဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတူ မိုးတိမ်၏ ဝမ်းအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်နေသော်လည်း နေမင်းသည် မိမိ၏ ရောင်ခြည်များဖြင့် တောက်ပနေဆဲဖြစ်သည်။

Verse 25

वल्मीकस्थस्तथाविप्रः पिप्पलो भाति तेजसा । सर्पा दशंति विप्रं तं सक्रोधा दशनैरपि

ဝလ္မီကအတွင်း၌ ထိုင်နေသော ထိုဗြာဟ္မဏသည် သန့်ရှင်းသော ပိပ္ပလပင်ကဲ့သို့ တပသ်တေဇောဖြင့် တောက်ပနေ하였다။ သို့သော်လည်း ဒေါသထွက်နေသော မြွေများသည် သူ့ကို အစွယ်များဖြင့် ဆက်လက်ကိုက်ခဲနေ하였다။

Verse 26

न भिंदंति च दंष्ट्राग्राच्चर्म भित्त्वा नृपोत्तम । एवं वर्षसहस्रैकं तप आचरतस्ततः

အို မင်းတို့အထွဋ်အမြတ်၊ အရေပြားကို ထိုးဖောက်သော်လည်း သူတို့၏ အစွယ်အဖျားများ မကျိုးပဲ့။ ထိုသို့ဖြင့် ထို့နောက် သူသည် တစ်ထောင်နှစ်ပြည့် တပသ်ကို ကျင့်သုံး하였다။

Verse 27

गतं तु राजराजेंद्र मुनेस्तस्य महात्मनः । त्रिकालं साध्यमानस्य शीतवर्षातपान्वितः

သို့ရာတွင် မင်းမင်းကြီးအို၊ ထိုမဟာစိတ်ရှိသော မုနိအတွက် ကာလသည် လွန်သွား၏။ သူသည် တစ်နေ့သုံးကြိမ် တပဿာကို ကျင့်၍ အအေး၊ မိုးနှင့် နေရောင်အပူကို သည်းခံနေ၏။

Verse 28

गतः कालो महाराज पिप्पलस्य महात्मनः । तद्वच्च वायुभक्षं तु कृतं तेन महात्मना

အို မဟာရာဇာ၊ မဟာစိတ်ရှိသော ပိပ္ပလအတွက်လည်း ကာလသည် လွန်သွား၏။ ထိုမဟာပုရుషသည် ထို့အတူ ‘ဝါယုဘက္ခ’ ကို ကျင့်၍ လေကိုသာ အာဟာရအဖြစ် သုံးနေ၏။

Verse 29

त्रीणि वर्षसहस्राणि गतानि तस्य तप्यतः । तस्य मूर्ध्नि ततो देवैः पुष्पवृष्टिः कृता पुरा

သူသည် တပဿာကို ဆက်လက်ကျင့်နေစဉ် နှစ်သုံးထောင် ကာလ လွန်သွား၏။ ထိုအခါ ရှေးကာလ၌ ဒေဝတားတို့က သူ၏ ခေါင်းပေါ်သို့ ပန်းမိုးကို ရွာချခဲ့ကြ၏။

Verse 30

ब्रह्मज्ञोसि महाभाग धर्मज्ञोसि न संशयः । सर्वज्ञानमयोऽसि त्वं संजातः स्वेनकर्मणा

အို မဟာဘဂ္ဂဝန်၊ သင်သည် ဘြဟ္မန်ကို သိမြင်သူ (ဘြဟ္မဇ္ဉာနီ) ဖြစ်၏။ သင်သည် ဓမ္မကို သိသူလည်း ဖြစ်သည်—သံသယမရှိ။ သင်သည် ဗဟုသုတအလုံးစုံဖြင့် ပြည့်စုံ၍ ကိုယ့်ကံ၏ အကျိုးကြောင့် ဤသို့ မွေးဖွားလာ၏။

Verse 31

यं यं त्वं वांछसे कामं तं तं प्राप्स्यसि नान्यथा । सर्वकामप्रसिद्धस्त्वं स्वत एव भविष्यसि

သင်လိုလားသော ဆန္ဒမည်သည့်အရာမဆို ထိုအရာကိုသာ မလွဲမသွေ ရရှိမည်၊ အခြားမဟုတ်။ သင်သည် ကိုယ့်အလိုအလျောက် ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံသူအဖြစ် ထင်ရှားကျော်ကြားလာမည်။

Verse 32

समाकर्ण्य महद्वाक्यं पिप्पलोपि महामनाः । प्रणम्य देवताः सर्वा भक्त्या नमितकंधरः

ထိုမဟာဝါကျကို ကြားသိပြီးနောက် စိတ်မြင့်မြတ်သော ပိပ္ပလလည်း ဦးညွတ်လေ၏။ ဘက္တိဖြင့် နတ်တော်အားလုံးကို ပျပ်ဝပ်ကန်တော့၍ လည်ပင်းကို ရိုသေစွာ ငုံ့ထားလေ၏။

Verse 33

हर्षेण महताविष्टो वचनं प्रत्युवाच सः । इदं विश्वं जगत्सर्वं ममवश्यं यथा भवेत्

အလွန်ဝမ်းမြောက်ပီတိဖြင့် လွှမ်းမိုးနေ၍ သူက ပြန်လည်ဆိုသည်— “ဤစကြဝဠာတစ်လုံးလုံး၊ ဤလောကအလုံးစုံသည် ငါ၏အာဏာအောက်သို့ ရောက်ပါစေ။”

Verse 34

तथा कुरुध्वं देवेंद्रा विद्याधरो भवाम्यहम् । एवमुक्त्वा स मेधावी विरराम नृपोत्तम

“တထာස්တု—အရှင်နတ်မင်း (ဒေဝိန္ဒြ) အလိုတော်အတိုင်း ဖြစ်ပါစေ။ ကျွန်ုပ်သည် ဝိဒျာဓရ ဖြစ်မည်” ဟုဆိုပြီးနောက် ဉာဏ်ပညာရှိသော အထူးမြတ်မင်းကြီးသည် တိတ်ဆိတ်လေ၏။

Verse 35

एवमस्त्विति ते प्रोचुर्द्विजश्रेष्ठं सुरास्तदा । दत्वा वरं महाभाग जग्मुस्तस्मै महात्मने

ထိုအခါ နတ်တော်တို့က ဒွိဇအမြတ်ဆုံးအား “ဧဝမස්တု—အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်ပါစေ” ဟုဆိုကြ၏။ အလွန်ကံကောင်းသူရေ၊ အပေးအလှူ (ဗရ) ကို ပေးပြီးနောက် ထိုမဟာသတ္တဝါထံမှ ထွက်ခွာသွားကြ၏။

Verse 36

गतेषु तेषु देवेषु पिप्पलो द्विजसत्तमः । ब्रह्मण्यं साधयेन्नित्यं विश्ववश्यं प्रचिंतयेत्

နတ်တော်တို့ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ဒွိဇအထွဋ်အမြတ် ပိပ္ပလသည် အမြဲတမ်း ဘြဟ္မဏ္ယ (ဗြဟ္မန်ကို ဘက္တိပြုခြင်းနှင့် ဗြဟ္မဏများကို ရိုသေခြင်း) ကို ကျင့်ဆောင်ရမည်။ ထို့ပြင် လောကအလုံးစုံကို အာဏာအောက်သို့ ဆောင်နိုင်သော အင်အားကို စိတ်ဓာတ်ဖြင့် သမาธိပြု၍ စဉ်းစားရမည်။

Verse 37

तदाप्रभृति राजेंद्र पिप्पलो द्विजसत्तमः । विद्याधरपदं लब्ध्वा कामगामी महीयते

ထိုအချိန်မှစ၍ အို မင်းမြတ်ကြီး၊ ဗြဟ္မဏတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ပိပ္ပလသည် “ဝိဒ္ယာဓရ” အဆင့်ကို ရရှိကာ စိတ်ကြိုက်သွားလာနိုင်ပြီး အလွန်အမင်း ဂုဏ်ပြုချီးမြှောက်ခံရ၏။

Verse 38

एवं स पिप्पलो विप्रो विद्याधरपदं गतः । संजातो देवलोकेशः सर्वशास्त्रविशारदः

ဤသို့ဖြင့် ဗြဟ္မဏ ပိပ္ပလသည် “ဝိဒ္ယာဓရ” အဆင့်သို့ ရောက်ရှိကာ၊ ဒေဝလောက၌ အရှင်တစ်ပါးအဖြစ် မွေးဖွားလာပြီး သာသနာကျမ်းရှာစတြာ အားလုံး၌ ကျွမ်းကျင်ပြည့်စုံသူ ဖြစ်လာ၏။

Verse 39

एकदा तु महातेजाः पिप्पलः पर्यचिंतयत् । विश्ववश्यं भवेत्सर्वं मम दत्तो वरोत्तमः

တစ်ခါတစ်ရံ တေဇောတောက်ပသော ပိပ္ပလသည် စိတ်ထဲတွင် စဉ်းစား၏—“ငါ့အား ပေးအပ်ထားသော အမြင့်မြတ်ဆုံး ဝရကြောင့် ကမ္ဘာလောက အားလုံး ငါ့ဆန္ဒအောက်၌ ဖြစ်ပါစေ” ဟု။

Verse 40

तदर्थं प्रत्ययं कर्तुमुद्यतो द्विजपुंगवः । यं यं चिंतयते कर्तुं तं तं हि वशमानयेत्

ထိုရည်ရွယ်ချက်ကို အောင်မြင်စေ၍ သေချာခိုင်မာစေရန် ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသည် ကြိုးပမ်းထုတ်လှုပ်၏။ သူ စိတ်ကူး၍ ပြုလုပ်လိုသမျှကို ထိုအရာတစ်ခုချင်းစီ အမှန်တကယ် မိမိအာဏာအောက်သို့ ဆောင်ယူရမည်။

Verse 41

एवं स प्रत्यये जाते मनसा पर्यकल्पयत् । द्वितीयो नास्ति वै लोके मत्समः पुरुषोत्तमः

ထိုသို့သော ယုံကြည်ချက် ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ၊ သူသည် စိတ်ထဲတွင် ထင်မြင်ကာ—“အို ပုရုရှိုတ္တမ၊ ဤလောက၌ ငါနှင့်တူညီသော ဒုတိယသူ မရှိ” ဟု ဆို၏။

Verse 42

सूत उवाच । एवं हि कल्पमानस्य पिप्पलस्य महात्मनः । ज्ञात्वा मानसिकं भावं सारसस्तमुवाच ह

သုတက ပြောသည်။ ဤသို့ မဟာတ్మာ ပိပ္ပလသည် စိတ်အတွင်း၌ ဆင်ခြင်နေစဉ်၊ စာရသငှက်သည် သူ၏ စိတ်အခြေအနေကို သိမြင်ကာ သူ့အား မိန့်ကြားလေ၏။

Verse 43

सरस्तीरगतो राजन्सुस्वरं व्यंजनान्वितम् । स्वनं सौष्ठवसंयुक्तमुक्तवान्पिप्पलं प्रति

အို မင်းကြီး၊ ရေကန်ကမ်းသို့ သွားရောက်ပြီးနောက် သူသည် အသံချိုမြိန်၍ အသံထွက်ရှင်းလင်းကာ သံလွင်သံသာ ပြည့်စုံသော အသံဖြင့် ပိပ္ပလကို ခေါ်ဆိုပြောကြားလေ၏။

Verse 44

कस्मादुद्वहसे गर्वमेवं त्वं परमात्मकम् । सर्ववश्यात्मिकीं सिद्धिं नाहं मन्ये तवैव हि

သင်သည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပရမాత္မန်ဟု ထင်မြင်ကာ အဘယ်ကြောင့် ဂုဏ်မာန်ကို ထမ်းဆောင်နေသနည်း။ အားလုံးကို ကိုယ့်အလိုအတိုင်း ချုပ်ကိုင်စေနိုင်သော စိဒ္ဓိကိုလည်း ငါသည် သင်၏အဖြစ် မယုံကြည်။

Verse 45

वश्यावश्यमिदं कर्म अर्वाचीनं प्रशस्यते । पराचीनं न जानासि पिप्पल त्वं हि मूढधीः

ဤကမ္မသည် အာဏာချုပ်ကိုင်ခြင်းဖြစ်စေ၊ အာဏာအောက်ကျခြင်းဖြစ်စေ၊ လောကီအနီးကပ်အရာဟု ချီးမွမ်းကြ၏။ သို့သော် လောကလွန်၍ ပုရဏတရားကို သင်မသိ၊ အို ပိပ္ပလ၊ သင်၏ ဉာဏ်သည် မောဟဖြင့် မျက်ကွယ်နေ၏။

Verse 46

वर्षाणां तु सहस्राणि यावत्त्रीणि त्वया तपः । समाचीर्णं ततो गर्वं कुरुषे किं मुधा द्विज

သင်သည် နှစ်သုံးထောင်တိုင်အောင် တပသကို ကျင့်ဆောင်ခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် အို ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ)၊ အဘယ်ကြောင့် အလဟသ ဂုဏ်မာန်ပြုနေသနည်း။

Verse 47

कुंडलस्य सुतो धीरः सुकर्मानाम यः सुधीः । वश्यावश्यं जगत्सर्वं तस्यासीच्छृणु सांप्रतम्

ကွန်ဍလ၏ သားသည် တည်ကြည်ခိုင်မာ၍ ပညာရှိ၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုများပြုသူ ဖြစ်၏။ လောကတစ်လောကလုံး—လိုက်နာသူဖြစ်စေ မလိုက်နာသူဖြစ်စေ—သူ၏ အာဏာအောက်သို့ ဝင်လာ၏။ ယခု သူ့အပေါ် ဖြစ်ပျက်သမျှကို နားထောင်လော့။

Verse 48

अर्वाचीनं पराचीनं स वै जानाति बुद्धिमान् । लोके नास्ति महाज्ञानी तत्समः शृणु पिप्पल

ထိုပညာရှိသည် နီးသောအရာနှင့် ဝေးသောအရာ၊ အရင်နှင့် နောက်ကို အမှန်တကယ် သိမြင်တတ်၏။ ဤလောက၌ သူနှင့်တူညီသော မဟာပညာရှင် မရှိ—အို ပိပ္ပလ၊ နားထောင်လော့။

Verse 49

न कुंडलस्य पुत्रेण सदृशस्त्वं सुकर्मणा । न दत्तं तेन वै दानं न ज्ञानं परिचिंतितम्

အို ကုသိုလ်ကောင်းပြုသူ၊ သင်သည် ကွန်ဍလ၏ သားနှင့် ကုသိုလ်ကံအရ မတူညီ။ သူသည် အမှန်တကယ် ဒါန မပေးခဲ့သကဲ့သို့၊ ဉာဏ်ပညာ(ဇ္ဈာန/ဉာဏ်)ကိုလည်း မစဉ်းစားမနေနှင့်။

Verse 50

हुतयज्ञादिकं कर्म न कृतं तेन वै कदा । न गतस्तीर्थयात्रायां न च वह्नेरुपासनम्

သူသည် ဟိုးမ (homa) နှင့် ယဇ္ဈ (yajña) စသည့် ကర్మပူဇာများကို မည်သည့်အခါမျှ မပြုလုပ်ခဲ့။ တီရ္ထ (tīrtha) ဘုရားဖူးခရီးလည်း မသွား၊ သန့်ရှင်းသော မီးကိုလည်း မပူဇော်မနေနှင့်။

Verse 51

स कदा कृतवान्विप्र धर्मसेवार्थमुत्तमम् । स्वच्छंदचारी ज्ञानात्मा पितृमातृसुहृत्सदा

အို ဗိပ္ပရ (ဗြာဟ္မဏ)၊ သူသည် ဓမ္မကို စေဝာရန်အတွက် အထူးကောင်းမြတ်သော အလုပ်တစ်စုံတစ်ရာကို မည်သည့်အခါမျှ မပြုခဲ့။ စိတ်ကြိုက်နေထိုင်သူဖြစ်၍ ‘ပညာရှိ’ ဟူသည်မှာ အမည်သာရှိပြီး၊ အဖေ အမေ နှင့် ကောင်းစေလိုသော မိတ်ဆွေများကို အမြဲတမ်း ဆန့်ကျင်နေခဲ့၏။

Verse 52

वेदाध्ययनसंपन्नः सर्वशास्त्रार्थकोविदः । यादृशं तस्य वै ज्ञानं बालस्यापि सुकर्मणः

ဝေဒကို လေ့လာရာတွင် ပြည့်စုံပြီး သာස්တရားအဓိပ္ပါယ်အားလုံးကို နားလည်ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သော်လည်း၊ သူ၏ ဉာဏ်သည် သုကမ္မ—ဓမ္မကောင်းမှု၌ တည်ကြည်သော ကလေးငယ်တစ်ဦး၏ ဉာဏ်နှင့် မတူနိုင်။

Verse 53

तादृशं नास्ति ते ज्ञानं वृथा त्वं गर्वमुद्वहेः । पिप्पल उवाच । को भवान्पक्षिरूपेण मामेवं परिकुत्सयेत्

အဲဒီလို ဉာဏ်မျိုး သင်၌ မရှိပါ; အလဟသ အဟင်္ကာရကို ထမ်းဆောင်နေသည်။ ပိပ္ပလက ပြောသည်—“ငှက်ရုပ်ဖြင့် မိမိကို ဤသို့ အပြစ်တင်လှောင်ပြောင်သူ သင်သည် မည်သူနည်း?”

Verse 54

कस्मान्निंदसि मे ज्ञानं पराचीनं तु कीदृशम् । तन्मे विस्तरतो ब्रूहि त्वयि ज्ञानं कथं भवेत्

သင်သည် ကျွန်ုပ်၏ ဉာဏ်ကို အဘယ်ကြောင့် နိန္ဒာပြုသနည်း။ ထို့ပြင် ‘ပရာချီန’—ရိုးရာဘုရားသဘော ဉာဏ်ဟူသည် အဘယ်သို့သောအရာနည်း။ အသေးစိတ် ပြောပြပါ—သင်၌ ထိုဉာဏ် မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်လာသနည်း။

Verse 55

अर्वाचीनगतिं सर्वां पराचीनस्य सांप्रतम् । वद त्वमंडजश्रेष्ठ ज्ञानपूर्वं सुविस्तरम्

ယခု ပြောပါ၊ အဏ္ဍဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသောသူ၊ ဉာဏ်အခြေပြု၍ အလွန်အသေးစိတ်—ယခုအခါရှိသကဲ့သို့ နောက်ပိုင်းလမ်းကြောင်းအားလုံးနှင့် ရှေ့ပိုင်းလမ်းကြောင်းအားလုံးကိုပါ။

Verse 56

किं वा ब्रह्मा च विष्णुश्च किं वा रुद्रो भविष्यसि । सारस उवाच । नास्ति ते तपसो भावः फलं नास्ति च तस्य तु

“သင်သည် ဘြဟ္မာနှင့် ဗိဿဏု ဖြစ်မလား၊ သို့မဟုတ် ရုဒ္ဒြ ဖြစ်မလား?” စာရသက ပြောသည်—“သင်၏ တပဿာ၌ စစ်မှန်သော စိတ်ရင်းမရှိ; ထို့ကြောင့် ထို၏ အကျိုးफलလည်း မရှိပါ।”

Verse 57

त्वया न परितप्तस्य तपसः सांप्रतं शृणु । कुंडलस्यापि पुत्रस्य बालस्यापि यथा गुणः

ယခု နားထောင်လော့—သင် မပြည့်စုံစွာ မကျင့်သုံးရသေးသော တပဿာအကြောင်းကို; ကုဏ္ဍလ၏ သားကလေးသည် ကလေးငယ်သာဖြစ်သော်လည်း မိမိ၏ မွေးရာပါ ပုဏ္ဏဂုဏ်အတိုင်း အာနုဘော် ပေါ်ထွန်းခဲ့သကဲ့သို့။

Verse 58

तथा ते नास्ति वै ज्ञानं परिज्ञातं न तत्पदम् । इतो गत्वापि पृच्छ त्वं मम रूपं द्विजोत्तम

ထိုနည်းတူပင် သင်၌ အမှန်တကယ် ထိုဉာဏ်မရှိသေး၊ ထိုအမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေကိုလည်း မသိမြင်ရသေး။ ဤနေရာမှ ထွက်သွားပြီးနောက်တောင်၊ အို ဒွိဇိုတ္တမ၊ ငါ၏ ရူပကို မေးမြန်းလော့။

Verse 59

स वदिष्यति धर्मात्मा सर्वं ज्ञानं तवैव हि । विष्णुरुवाच । एवमाकर्ण्य तत्सर्वं सारसेन प्रभाषितम्

ဓမ္မစိတ်ရှိသူသည် သင့်အား ဉာဏ်ပညာအားလုံးကို အမှန်တကယ် ပြောပြလိမ့်မည်။ ဗိෂ္ဏုက မိန့်တော်မူသည်—စာရသက ပြောဆိုသမျှကို ဤသို့ ကြားနာပြီးနောက်၊

Verse 60

निर्जगाम स वेगेन दशारण्यं महाश्रमम्

သူသည် အလျင်အမြန် ထွက်ခွာ၍ ဒသာရဏ္ယ မဟာအာရှရမ်တောသို့ ရောက်ရှိ하였다။

Verse 61

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने एकषष्टितमोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သန့်ရှင်းသော သီပဒ္မပုရာဏ၌ ဘူမိခဏ္ဍ အတွင်း ဝေနောပాఖ్యာန် အခန်း (၆၁) ပြီးဆုံး၏။