Adhyaya 6
Bhumi KhandaAdhyaya 633 Verses

Adhyaya 6

Diti’s Lament (On the Fall of the Daityas and the Futility of Grief)

ဒနုသည် ဝမ်းနည်းနေသော ဒိတိထံသို့ လာရောက် ဦးချကန်တော့ပြီး၊ သားများစွာရှိသည့် မိခင်တစ်ယောက်က ဘာကြောင့် ငိုကြွေးမြည်တမ်းနေရသနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ စကားဝိုင်းသည် ဒေဝနှင့် အဆုရတို့၏ ပဋိပက္ခသို့ ပြောင်းလဲသွားပြီး၊ အဒိတိ၏ အပေးအလှူ/အာသီသက ပြည့်စုံကာ အင်ဒြ၏ အာဏာတော်သည် သူမ၏ သားအတွက် တည်မြဲလာပြီး၊ ဒೈတျ/ဒာနဝတို့၏ ဂုဏ်ရောင်လည်း လျော့နည်းသွားသည်။ စစ်ပွဲအကြောင်းတွင် ဗိဿဏု (ဟရီ၊ ကေရှဝ၊ ဝာစုဒေဝ) သည် စက်ကရနှင့် သင်္ခကို ကိုင်ဆောင်၍ ဒေမုန်တပ်များကို ဖျက်ဆီးသည်—မီးက ခြောက်သွေ့မြက်ကို လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့၊ ပိုးမွှားများ မီးလောင်ရာတွင် ပျက်စီးသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ဒိတိသည် ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် လဲကျသွားသည်။ သင်ကြားပေးသော အသံတစ်ခုက ဤအဖြစ်အပျက်သည် အဓမ္မနှင့် ကိုယ့်အပြစ်၏ အကျိုးဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြပြီး၊ အလွန်အကျွံ ဝမ်းနည်းခြင်းသည် ပုဏ္ဏကို လျော့နည်းစေကာ မောက္ခသို့ သွားရာလမ်းကို တားဆီးကြောင်း သတိပေးသည်။ ထို့ကြောင့် စိတ်ကို ထိန်းသိမ်း၍ တည်ငြိမ်မှုနှင့် ပျော်ရွှင်မှုသို့ ပြန်လှည့်ရန် တိုက်တွန်းသည်။

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । कश्यपस्य च भार्यान्या दनुर्नाम तपस्विनी । पुत्रशोकेन संतप्ता संप्राप्ता दितिमंदिरम्

စူတက ပြောသည်– ကശ്യပ၏ တပဿာကျင့်သော ဇနီး ဒနုသည် သားအပေါ် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် စိတ်ပူပန်လျက် ဒိတီ၏ နေအိမ်သို့ ရောက်လာ하였다။

Verse 2

रोदमाना प्रणम्यैव पादपद्मयुगं तदा । दुःखेन महता प्राप्ता दितिस्तां प्रत्यबोधयत्

ထို့နောက် သူမသည် မျက်ရည်ကျလျက် ထိုကြာပန်းကဲ့သို့သော ခြေတော်နှစ်ဖက်ကို ဦးညွှတ်ပူဇော်하였다။ ကြီးမားသောဒုက္ခဖြင့် ရောက်လာသူမကို ဒိတီက သက်သာစေ하였다။

Verse 3

दितिरुवाच । तवैव हि महाभागे किमिदं रोदकारणम् । पुत्रिण्यश्चैकपुत्रेण लोके नार्यो भवंति वै

ဒိတီက ဆိုသည်– “အို မဟာကံကောင်းသူမ၊ သင်၏ ငိုကြွေးခြင်းအကြောင်းရင်းသည် အဘယ်နည်း။ လောက၌ သားရှိသော မိန်းမသည် သားတစ်ယောက်သာရှိစေကာမူ မင်္ဂလာရှိသူဟု သတ်မှတ်ကြသည်။”

Verse 4

भवती शतपुत्राणां गुणिनामपि भामिनि । माता त्वमसि कल्याणि शुंभादीनां महात्मनाम्

အို စိတ်အားထက်သန်သော မိန်းမရေ၊ သင်သည် ဂုဏ်သီလပြည့်စုံသော သားတစ်ရာ၏ မိခင်ဖြစ်သည်။ အို မင်္ဂလာရှိသူမ၊ သင်သည် ရှုမ္ဘ စသည့် မဟာအတ္တမများ၏ မိခင်လည်း ဖြစ်သည်။

Verse 5

कस्माद्दुःखं त्वया प्राप्तमेतन्मे कारणं वद । हिरण्यकशिपू राजा हिरण्याक्षो महाबलः

“မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် သင်သည် ဤဒုက္ခကို ရရှိလာသနည်း။ အကြောင်းရင်းကို ငါ့အား ပြောပါ။ (သင်က) မင်း ဟိရဏ္ယကသိပု နှင့် အလွန်အင်အားကြီး ဟိရဏ္ယာක්ෂ ကို ဆိုလိုသည်။”

Verse 6

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे देवासुरे दितिविलापोनाम षष्ठोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သီရိ ပဒ္မပုရာဏ၏ ဘူမိခဏ္ဍတွင်၊ ဒေဝနှင့် အသူရ အခန်းကဏ္ဍအတွင်းရှိ “ဒိတီ၏ ငိုကြွေးခြင်း” ဟု အမည်ရသော ဆဋ္ဌမ အခန်းသည် ပြီးဆုံးလေ၏။

Verse 7

आख्याहि कारणं सर्वं यस्माद्रोदिषि सांप्रतम् । एवमाभाष्य तां देवीं विरराम मनस्विनी

“ယခုအခါ သင်ငိုနေသည့် အကြောင်းရင်းအားလုံးကို ပြောပြပါ။” ထိုသို့ နတ်သမီးကို မိန့်ဆိုပြီးနောက် စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာသော မိန်းမသည် တိတ်ဆိတ်သွားလေ၏။

Verse 8

दनुरुवाच । पश्य पश्य महाभागे सपत्न्याश्च मनोरथम् । परिपूर्णं कृतं तेन देवदेवेन चक्रिणा

ဒနုက ပြောသည်– “ကြည့်လော့ ကြည့်လော့၊ ကံကောင်းသူရေ။ သင်၏ စပတ္နီ၏ ဆန္ဒကို ဒေဝတို့၏ ဒေဝ၊ စက်ရကိုင်တော် သခင်ကြီးက ပြည့်စုံအောင် ပြုတော်မူပြီးပြီ။”

Verse 9

यथापूर्वं वरो दत्तो ह्यदित्यै देवि विष्णुना । तथेदानीं च पुत्राय तस्या दत्तो वरो महान्

အို နတ်သမီးရေ။ ယခင်က ဗိဿဏုသည် အဒိတိအား ဝရကို ပေးတော်မူသကဲ့သို့ ယခုလည်း သူမ၏ သားအား မဟာဝရကို ပေးတော်မူလေပြီ။

Verse 10

कश्यपाद्विश्रुतो जातस्त्रैलोक्यपालकः सुतः । इंद्रत्वं तस्य वै दत्तं तव पुत्राद्विहृत्य च

ကശ്യပမှ ထင်ရှားသော သားတော်တစ်ပါး မွေးဖွားလာ၍ သုံးလောကကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ ဖြစ်၏။ ထိုသူအား အင်ဒြာမင်းအာဏာကို အမှန်တကယ် ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ သင်၏ သားတော်ထံမှလည်း ထိုရာထူးကို ဖယ်ရှားယူခဲ့သည်။

Verse 11

मनोरथैस्तु संपूर्णा अदितिः सुखवर्द्धिनी । कनीयान्वसुदत्तश्च तस्याः पुत्रश्च संप्रति

ပျော်ရွှင်မှုကို တိုးပွားစေသော အဒိတီသည် မနောရథတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသွား၏။ ယခုအခါ သူမ၏ အငယ်ဆုံးသားတော်မှာ ဝသုဒတ္တ ဖြစ်သည်။

Verse 12

ऐंद्रं पदं सुदुष्प्राप्यं देवैः सार्द्धं भुनक्ति च । दितिरुवाच । कस्मात्पदात्परिभ्रष्टो मम पुत्रो महामतिः

အင်ဒြာ၏ ရာထူးသည် ရယူရန် အလွန်ခက်ခဲသော်လည်း ထိုရာထူးကို ရရှိပြီးနောက် သူသည် ဒေဝတော်များနှင့်အတူ ထိုအာနုභာဝကို ခံစားလျက်ရှိ၏။ ဒိတီက ဆိုသည်– “ငါ၏ မဟာဉာဏ်ရှိသော သားတော်သည် မည်သည့်ရာထူးမှ ကျဆင်းသနည်း?”

Verse 13

अन्ये च दानवा दैत्यास्तेजोभ्रष्टाः कथं सखे । तस्य त्वं कारणं ब्रूहि विस्तरेण यशस्विनि

ထို့ပြင် မိတ်ဆွေ၊ အခြား ဒာနဝနှင့် ဒೈတျတို့သည် မည်သို့ တေဇောဓာတ် ပျောက်ကွယ်သွားကြသနည်း။ ဂုဏ်သတင်းထင်ရှားသူမ၊ ထိုအကြောင်းရင်းကို အသေးစိတ် ပြောပြပါ။

Verse 14

तामाभाष्य दितिर्वाक्यं विरराम सुदुःखिता । दनुरुवाच । देवाश्च दानवाः सर्वे सक्रोधाः संगरं गताः

ထိုစကားကို ပြောပြီးနောက် ဒိတီသည် အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းကြေကွဲ၍ တိတ်ဆိတ်သွား၏။ ဒနုက ဆိုသည်– “ဒေဝတော်အားလုံးနှင့် ဒာနဝအားလုံးသည် ကရုဏာမဲ့သော ဒေါသဖြင့် လောင်ကျွမ်းကာ စစ်မြေပြင်သို့ ထွက်ခွာသွားကြပြီ”။

Verse 15

तत्र युद्धं महज्जातं दैत्यसंक्षयकारकम् । देवैश्च विष्णुना युद्धे मम पुत्रा निपातिताः

ထိုနေရာ၌ အလွန်ကြီးမားသော စစ်ပွဲ ပေါ်ပေါက်၍ ဒိုင်တျများ ပျက်စီးရာ အကြောင်းဖြစ်၏။ ထိုစစ်တွင် နတ်တို့နှင့် ဗိဿဏု၏ လက်ဖြင့် ငါ၏ သားတို့ ကျဆုံးကြ၏။

Verse 16

तथैव तव पुत्रास्ते देवदेवेन चक्रिणा । वने गतान्यथा सिंहो द्रावयेत्स्वेन तेजसा

ထိုနည်းတူပင်၊ သင်၏ သားတို့လည်း နတ်တို့၏ နတ်တော်၊ စက်ရကိုင်သော အရှင်သည် တောထဲသို့ ဝင်ရောက်သော် သူတို့ကို မောင်းထုတ်လိုက်၏—ကိုယ်ပိုင်တေဇဖြင့် ခြင်္သေ့က အခြားသတ္တဝါတို့ကို ထွက်ပြေးစေသကဲ့သို့။

Verse 17

तथा ते मामकाः पुत्रा निहताः शङ्खपाणिना । कालनेमिमुखं सैन्यं दुर्जयं ससुरासुरैः

ထိုနည်းတူ ငါ၏ သားတို့သည် သင်္ခကိုင်သော အရှင်၏ လက်ဖြင့် သတ်ဖြတ်ခံရ၏။ ကာလနေမိ ဦးဆောင်သော စစ်တပ်သည် နတ်နှင့် အသူရတို့အတွက်တောင် မအနိုင်ယူနိုင်သည့်အရာဖြစ်သော်လည်း ပျက်စီးသွား၏။

Verse 18

नाशितं मर्दितं सर्वं द्रावितं विकलीकृतम् । स्वैरर्चिभिर्यथा वह्निस्तृणानि ज्वालयेद्वने

အရာအားလုံး ပျက်စီး၍ ချေမွေ့ခံရကာ ပြိုကွဲလွင့်စင်သွားပြီး အားနည်းအကူအညီမဲ့အဖြစ်သို့ ကျရောက်၏—တောထဲ၌ မီးသည် ကိုယ်ပိုင်မီးလျှံများဖြင့် ခြောက်သွေ့မြက်ပင်တို့ကို လောင်ကျွမ်းစေသကဲ့သို့။

Verse 19

तथा दैत्यगणान्सर्वान्निर्दहत्येव केशवः । मम पुत्रा मृता देवि बहुशस्तव नंदनाः

ထိုနည်းတူ ကေရှဝသည် ဒာနဝအစုအဖွဲ့ အားလုံးကို မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းစေ၍ ပြာဖြစ်စေ၏။ အို ဒေဝီ၊ သင်၏ သား၏ လက်ဖြင့် ငါ၏ သားတို့သည် အကြိမ်ကြိမ် သေဆုံးခဲ့ကြ၏။

Verse 20

वह्निं प्राप्य यथा सर्वे शलभा यांति संक्षयम् । तथा ते दानवाः सर्वे हरिं प्राप्य क्षयं गताः

မီးကိုရောက်သလို ပိုးဖလံအားလုံး ပျက်စီးသွားသကဲ့သို့၊ ဟရီကိုတွေ့ကြုံသော် ဒါနဝအားလုံးလည်း အဆုံးသတ်သို့ ရောက်ကြ၏။

Verse 21

एवमेतं हि वृत्तांतं दितिः शुश्राव दारुणम् । दितिरुवाच । वज्रपातोपमं भद्रे वदस्येवं कथं मम

ဤကြောက်မက်ဖွယ် အဖြစ်အပျက်ကို ကြားသိပြီးနောက် ဒိတီသည် တုန်လှုပ်သွား၏။ ဒိတီက “ချစ်သူရေ၊ သင်၏စကားသည် မိုးကြိုးပစ်သကဲ့သို့ ငါ့နှလုံးကို ထိခိုက်စေသည်—ငါ့အား အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ ပြောနိုင်သနည်း” ဟု ဆို၏။

Verse 22

एवमाभाष्य तां देवी मूर्च्छिता निपपात ह । हा हा कष्टमिदं जातं बहुदुःखं प्रतापकम्

ဤသို့ ပြောပြီးနောက် ဒေဝီသည် မူးလဲ၍ လဲကျသွား၏။ “အို အို! ဤသည် အလွန်ခက်ခဲသော အဖြစ်ပေတည်း—အလွန်ကြီးမားသော ဝမ်းနည်းမှုကို ဆောင်လာသော စမ်းသပ်မှု” ဟု ငိုကြွေး၏။

Verse 23

रुरोद करुणं साथ पुत्रशोकसुपीडिता । तां दृष्ट्वा स मुनिश्रेष्ठ उवाच वचनं शुभम्

သားအတွက် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကြောင့် အလွန်ပင်နှိပ်စက်ခံရ၍ သူမသည် ကရုဏာဖြင့် ငိုကြွေးလေ၏။ ထိုအခြေအနေကို မြင်သော မုနိအထွဋ်အမြတ်သည် မင်္ဂလာရှိသော သက်သာစေသည့် စကားကို ဆို၏။

Verse 24

मा रोदिषि च भद्रं ते नैवं शोचंति त्वद्विधाः । सत्ववंतो महाभागे लोभमोहेन वर्जिताः

မငိုပါနှင့်၊ သင်၌ မင်္ဂလာရှိပါစေ။ အလွန်ကံကောင်းသူရေ၊ သင်ကဲ့သို့သူတို့သည် ဤသို့ မပူဆွေးကြ; စတ္တဝရှိသော မြင့်မြတ်သူတို့သည် လောဘနှင့် မောဟကို စွန့်လွှတ်ထားကြ၏။

Verse 25

कस्य पुत्रा हि संसारे कस्य देवी सुबांधवाः । नास्तिकस्येह केनापि तत्सर्वं श्रूयतां प्रिये

ဤလောက၌ မည်သူ၏သားသမီးများနည်း၊ မည်သူ၏ မိတ်ဆွေကောင်းသော ဇနီးနည်း။ ယုံကြည်မှုမရှိသူအတွက် ဤနေရာ၌ အရာအားလုံးသည် အမှန်တကယ် မိမိပိုင်မဟုတ်—ချစ်သူရေ၊ အားလုံးကို နားထောင်လော့။

Verse 26

दक्षस्यापि सुता यूयं सुन्दर्यश्चैव मामकाः । भवतीनामहं भर्ता कामनापूरकः शुभे

သင်တို့သည် ဒက္ခ၏ သမီးများအမှန်ပင်ဖြစ်၍ လှပကြသကဲ့သို့ ငါ၏သူများလည်းဖြစ်ကြသည်။ မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ ငါသည် သင်တို့၏ ခင်ပွန်း၊ ဆန္ဒများကို ဖြည့်ဆည်းပေးသူ ဖြစ်၏။

Verse 27

योजकः पालकश्चैव रक्षकोस्मि वरानने । कस्माद्वैरं कृतं क्रूरैरसुरैरजितात्मभिः

မျက်နှာလှသူရေ၊ ငါသည် စီမံသူ၊ ထိန်းသိမ်းသူ၊ ကာကွယ်သူ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် အနိုင်မရသောစိတ်ရှိသည့် ကြမ်းတမ်းသော အဆုရာတို့သည် အဘယ်ကြောင့် ရန်ငြိုးကို တည်ဆောက်ကြသနည်း။

Verse 28

तव पुत्रा महाभागे सत्यधर्मविवर्जिताः । तेन दोषेण ते सर्वे तव दोषेण वै शुभे

ကံကောင်းမြင့်သူရေ၊ သင်၏သားများသည် သစ္စာနှင့် ဓမ္မမှ ကင်းလွတ်နေကြသည်။ ထိုအပြစ်ကြောင့် သူတို့အားလုံး အပြစ်တင်ခံရသည်—မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ အမှန်တကယ် သင်၏အပြစ်ကြောင့်ပင် ဖြစ်၏။

Verse 29

निहता वासुदेवेन दैवतैस्तु निपातिताः । तस्माच्छोको न कर्तव्यः सत्यमोक्षविनाशनः

သူတို့ကို ဝါစုဒေဝက သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး၊ ဒေဝတများကလည်း လဲကျစေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဝမ်းနည်းမနေပါနှင့်—ဝမ်းနည်းခြင်းသည် မောက္ခကို အမှန်တကယ် ဖျက်ဆီးတတ်၏။

Verse 30

शोको हि नाशयेत्पुण्यं क्षयात्पुण्यस्य नश्यति । तस्माच्छोकं परित्यज विघ्नरूपं वरानने

ဝမ်းနည်းခြင်းသည် ကုသိုလ်ကို အမှန်တကယ် ဖျက်ဆီးတတ်၏; ကုသိုလ် လျော့နည်းသော် ကုသိုလ်သည် ပျက်စီးသွား၏။ ထို့ကြောင့် မျက်နှာလှသူမ၊ အတားအဆီးသဘောရှိသော ဝမ်းနည်းခြင်းကို စွန့်လွှတ်လော့။

Verse 31

आत्मदोषप्रभावेण दानवा मरणं गताः । देवा निमित्तभूताश्च नाशिताः स्वेन कर्मणा

ကိုယ့်အပြစ်အနာအဆာ၏ အာနိသင်ကြောင့် ဒာနဝတို့သည် သေမင်းသို့ ရောက်ကြ၏; ဒေဝတို့သည် အကြောင်းအရာအဖြစ်သာ ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ကိုယ့်ကံကြောင့် ကိုယ်တိုင်ပင် ပျက်စီးကြ၏။

Verse 32

एवं ज्ञात्वा महाभागे समागच्छ सुखं प्रति । एवमुक्त्वा महायोगी तां प्रियां दुःखभागिनीम्

“ဤသို့ သိပြီးနောက် မဟာကံကောင်းသူမ၊ သုခသို့ လှမ်းလာလော့။” ဟုဆိုကာ မဟာယောဂီသည် ဒုက္ခကို မျှဝေခံရသော မိမိချစ်သူမကို မိန့်ကြား၏။

Verse 33

विषादाच्च निवृत्तोसौ विरराम महामतिः

ထို့နောက် စိတ်ပျက်အားငယ်မှုကြောင့် ပြန်လှည့်လာကာ၊ ဉာဏ်ကြီးသူမဟာမတိသည် ရပ်တန့်၍ ငြိမ်သက်သို့ ရောက်၏။