
The Sukalā Account in the Vena Episode: Krikala, Pilgrimage, and the Primacy of Wifely-Dharma
ကုဋ္ဌကလာ (Kṛkala) သည် ကုန်သည်တစ်ဦးဖြစ်၍ တီရ္ထများစွာသို့ ဘုရားဖူးသွားပြီး ပျော်ရွှင်စွာ ပြန်လာကာ မိမိဘဝနှင့် ဘိုးဘွားပိတೃတို့၏ အနာဂတ်ကောင်းဂတိ အာမခံပြီးပြီဟု ထင်မြင်သည်။ သို့သော် ဒေဝတားဆန်သော အနှောင့်အယှက် ဖြစ်ပေါ်လာသည်—ပိတាមဟ ဘြဟ္မာ ပေါ်ထွန်း၍ ပိတೃတို့ကို ချည်နှောင်ကာ ကုဋ္ဌကလာတွင် အမြင့်ဆုံး ပုဏ္ဏမရကြောင်း ကြေညာသည်။ ထို့ပြင် ကိုယ်ထည်ကြီးမားသော ဒေဝတားတစ်ဦးကလည်း ဤဘုရားဖူးခရီးသည် အကျိုးမရှိဟု ဆိုသည်။ စိတ်ပူပန်သော ကုဋ္ဌကလာက ပုဏ္ဏအဘယ်ကြောင့် မအောင်မြင်သနည်း၊ ပိတೃတို့ အဘယ်ကြောင့် ချည်နှောင်ခံရသနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ ဓမ္မက အကြောင်းရင်းကို ဖော်ပြသည်—သန့်ရှင်း၍ သီလရှိသော ဇနီးကို စွန့်ပစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ရှရာဒ္ဓ (śrāddha) ကဲ့သို့သော ကర్మများကို ဇနီးမပါဘဲ ပြုလုပ်လျှင် ကုသိုလ်၏ အကျိုးသည် ပျက်စီးသွားသည်။ ဤအခန်းတွင် ဇနီးကို ဂೃಹಸ್ಥဓမ္မ၏ မဖြုတ်မခွာသော အဖော် (sahadharmiṇī) ဟု ချီးမြှောက်ကာ၊ ဇနီးကို ဂုဏ်ပြုသည့် အိမ်သည် တီရ္ထများ ဆုံရာကဲ့သို့ သန့်ရှင်းကြောင်း ဆိုသည်။ ဇနီးမရှိသော ဓမ္မသည် မပြည့်စုံ၍ အကျိုးမပေါ်၊ သင့်တော်သော အိမ်ထောင်ရေးစည်းကမ်းက ပိတೃတို့ကို တೃप्तစေပြီး ယဇ్ఞဘဝကို ထောက်ပံ့သည်။
Verse 1
विष्णुरुवाच । कृकलः सर्वतीर्थानि साधयित्वा गृहं प्रति । प्रस्थितः सार्थवाहेन महानंदसमन्वितः
ဗိဿနုက မိန့်တော်မူသည်– သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများအားလုံးတွင် ထုံးတမ်းအတိုင်း အနုဋ္ဌာနများကို ပြည့်စုံစွာ ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် ကೃကလ သည် အိမ်သို့ ပြန်ရန် ထွက်ခွာလေ၏။ ကာရဝန်ခေါင်းဆောင်နှင့်အတူ မဟာပီတိဖြင့် ပြည့်ဝလျက်။
Verse 2
एवं चिंतयते नित्यं संसारः सफलो मम । तृप्ताः स्वर्गं प्रयास्यंति पितरो मम नान्यथा
သူသည် နေ့စဉ်ဤသို့ စဉ်းစားလေ၏– “ငါ၏ သံသရာလောကီဘဝသည် အမှန်တကယ် အကျိုးဖြစ်ထွန်းပြီ။ တೃप्त၍ ငါ၏ ပိတရ်တို့သည် မလွဲမသွေ သုဝဏ္ဏဘုံ(ကောင်းကင်)သို့ သွားကြလိမ့်မည်—အခြားအဆုံးအဖြတ် မရှိ။”
Verse 3
तावत्प्रत्यक्षरूपेण बद्ध्वा तस्य पितामहान् । पुरतस्तस्य संब्रूते नहि ते पुण्यमुत्तमम्
ထို့နောက် ပိတామဟ (ဗြဟ္မာ) သည် မျက်မြင်ရုပ်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာကာ သူ့ကို ချည်နှောင်၍ မျက်နှာချင်းဆိုင် ပြောလေ၏– “သင်၌ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ပုဏ္ဏ(ကုသိုလ်) မရှိ။”
Verse 4
दिव्यरूपो महाकायः कृकलं वाक्यमब्रवीत् । तव तीर्थफलं नास्ति श्रममेव वृथा कृथाः
ဒိဗ္ဗရုပ်နှင့် မဟာကာယရှိသူက ကೃကလ ကို မိန့်လေ၏– “သင်အတွက် တီရ္ထယာတရာ၏ အကျိုးမရှိ။ သင်သည် အလဟသ အပင်ပန်းခံ၍သာ လုပ်နေသည်။”
Verse 5
स्वयं संतोषमाप्नोषि नहि ते पुण्यमुत्तमम् । एवं श्रुत्वा ततो वैश्यः कृकलो दुःखपीडितः
သင်သည် ကိုယ့်အတွက်သာ စိတ်ကျေနပ်မှုကို ရရှိသော်လည်း အမြင့်မြတ်ဆုံး ကုသိုလ်မရနိုင်။ ဤစကားကို ကြားသော် ကုန်သည် ကೃကလ သည် ဝမ်းနည်းဒုက္ခဖြင့် နှိပ်စက်ခံရ၏။
Verse 6
भवान्कः संवदस्येवं कस्माद्बद्धाः पितामहाः । केन दोषप्रभावेण तन्मेत्वं कारणं वद
ဤသို့ ပြောဆိုသူ သင်သည် မည်သူနည်း။ ဘိုးဘွားများကို အဘယ်ကြောင့် ချည်နှောင်ထားသနည်း။ မည်သည့် အပြစ်၏ အာနိသင်ကြောင့် ဤသို့ ဖြစ်သနည်း။ အကြောင်းရင်းကို ငါ့အား ပြောပါ။
Verse 7
कस्मात्तीर्थफलं नास्ति मम यात्रा कथं नहि । सर्वमेव समाचक्ष्व यदि जानासि संस्फुटम्
ငါ့အတွက် တီရ္ထယာထရာ၏ အကျိုးမရှိသည်မှာ အဘယ်ကြောင့်နည်း။ ငါ့ခရီးသည် အဘယ်သို့ အကျိုးမထွက်နိုင်သနည်း။ သင်တကယ် သိလျှင် အရာအားလုံးကို ထင်ရှားစွာ ပြောပြပါ။
Verse 8
धर्म उवाच । पूतां पुण्यतमां स्वीयां भार्यां त्यक्त्वा प्रयाति यः । तस्य पुण्यफलं सर्वं वृथा भवति नान्यथा
ဓမ္မက ဆို၏— မိမိ၏ သန့်ရှင်း၍ အလွန်ကောင်းမြတ်သော ဇနီးကို စွန့်ပစ်ကာ ထွက်ခွာသူ၏ ကုသိုလ်အကျိုးဖလ အားလုံးသည် အလဟသ ဖြစ်သွား၏။ အခြားမဖြစ်နိုင်။
Verse 9
धर्माचारपरां पुण्यां साधुव्रतपरायणाम् । पतिव्रतरतां भार्यां सुगुणां पुण्यवत्सलाम्
ဓမ္မာචာရ၌ တည်ကြည်၍ သန့်ရှင်းကာ သာဓုတို့၏ ဝတ်ပြုဗြတ၌ မပြတ်မလျော့; ပတိဗြတဓမ္မ၌ ရင်ခုန်ပျော်မြူး၍ ကောင်းဂုဏ်များပြည့်စုံကာ ကုသိုလ်ကို ချစ်မြတ်နိုးသော ဇနီး။
Verse 10
तामेवापि परित्यज्य धर्मकार्यं प्रयाति यः । वृथा तस्य कृतः सर्वो धर्मो भवति नान्यथा
တရားနှင့်ကိုက်ညီသော တာဝန်ကိုတောင် စွန့်လွှတ်ပြီး “ဓမ္မကိစ္စ” ဟုခေါ်ဆိုသည့် အလုပ်တစ်ခုကို သွားလုပ်သူ၏ ဓမ္မပြုမှုအားလုံးသည် အကျိုးမရှိ အလဟဿ ဖြစ်သွားသည်။ အခြားမဖြစ်နိုင်။
Verse 11
सर्वाचारपरा भव्या धर्मसाधनतत्परा । पतिव्रतरता नित्यं सर्वदा ज्ञानवत्सला
သူမသည် အကျင့်အကြံကောင်းမွန်မှုအားလုံးကို လိုက်နာသူ၊ ဓမ္မကို ပြည့်စုံစေသော နည်းလမ်းများတွင် တက်ကြွသူ ဖြစ်သည်။ နေ့စဉ် ပတိဝ္ရတာအဖြစ် တည်ကြည်ပြီး သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်ပညာကို အမြဲချစ်မြတ်နိုးသည်။
Verse 12
एवं गुणा भवेद्भार्या यस्य पुण्या महासती । तस्य गेहे सदा देवास्तिष्ठंति च महौजसः
ဤသို့သော ဂုဏ်သတ္တိများရှိ၍ ပုဏ္ဏဝတီ၊ မဟာသတီ ဖြစ်သော ဇနီးကို ပိုင်ဆိုင်သူသည် အလွန်ကံကောင်းမြတ်နိုးဖွယ် ဖြစ်သည်။ သူ၏အိမ်တွင် တန်ခိုးတောက်ပသော ဒေဝတားတို့ အမြဲတည်နေကြသည်။
Verse 13
पितरो गेहमध्यस्थाः श्रेयो वांछंति तस्य च । गंगाद्याः पुण्यनद्यश्च सागरास्तत्र नान्यथा
ပိတೃ (ဘိုးဘွား) တို့သည် သူ၏အိမ်အလယ်၌ တည်နေ၍ သူ၏ကောင်းကျိုးကို ဆန္ဒပြုကြသည်။ ထိုနေရာ၌ ဂင်္ဂါမြစ်နှင့် အခြားသန့်ရှင်းသော မြစ်များ၊ ထို့ပြင် သမုဒ္ဒရာများပါ ရှိသကဲ့သို့ပင်—သံသယမရှိ။
Verse 14
पुण्या सती यस्य गेहे वर्तते सत्यतत्परा । तत्र यज्ञाश्च गावश्च ऋषयस्तत्र नान्यथा
အမှန်တရားကို အလေးထားသော ပုဏ္ဏဝတီ သတီ ဇနီးသည် နေထိုင်သော အိမ်၌ ယဇ္ဉပူဇာများ၊ နွားများနှင့် ရှိရှီတို့လည်း တကယ်တမ်း ရှိနေကြသည်—အခြားမဖြစ်နိုင်။
Verse 15
तत्र सर्वाणि तीर्थानि पुण्यानि विविधानि च । भार्यायोगेन तिष्ठंति सर्वाण्येतानि नान्यथा
ထိုနေရာ၌ တီရ္ထများအားလုံး—အမျိုးမျိုး၍ သန့်ရှင်းမြတ်စွာ—ဇနီးနှင့် ယောဂ (ပေါင်းစည်းမှု) ရှိမှသာ တည်ရှိကြသည်; အခြားနည်းဖြင့် မရှိ။
Verse 16
पुण्यभार्याप्रयोगेण गार्हस्थ्यं संप्रजायते । गार्हस्थ्यात्परमो धर्मो द्वितीयो नास्ति भूतले
ကောင်းမြတ်သော ဇနီးနှင့် ပေါင်းသင်းခြင်းကြောင့် ဂೃಹಸ್ಥ အာရှ్రమသည် အမှန်တကယ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ မြေပြင်ပေါ်တွင် ဂೃಹಸ್ಥဓမ္မထက် မြင့်သော ဓမ္မမရှိ; ဒုတိယမရှိ။
Verse 17
गृहस्थस्य गृहः पुण्यः सत्यपुण्यसमन्वितः । सर्वतीर्थमयो वैश्य सर्वदेवसमन्वितः
ဂೃಹಸ್ಥ၏ အိမ်သည် ကုသိုလ်ပြည့်ဝ၍ သစ္စာနှင့် ကုသိုလ်တရားတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ အို ဝိုင်ရှျယ၊ ထိုအိမ်သည် တီရ္ထအားလုံး၏ အနှစ်သာရဖြစ်ပြီး ဒေဝတားအားလုံး၏ တည်ရှိမှုဖြင့် ပြည့်ဝသည်။
Verse 18
गार्हस्थ्यं च समाश्रित्य सर्वे जीवंति जंतवः । तादृशं नैव पश्यामि अन्यमाश्रममुत्तमम्
ဂೃಹಸ್ಥ အာရှ్రమကို အားကိုး၍ သတ္တဝါအားလုံး အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပြုကြသည်။ ဤသို့သော အာရှ్రమထက် မြတ်သော အခြားအာရှ్రమကို မမြင်ရ။
Verse 19
मंत्राग्निहोत्रं देवाश्च सर्वे धर्माः सनातनाः । दानाचाराः प्रवर्तंते यस्य पुंसश्च वै गृहे
ထိုပုရুষ၏ အိမ်တွင် မန္တရဇပနှင့် အဂ္နိဟောတရ ပွားများတိုးတက်ပြီး ဒေဝတားအားလုံး တည်ရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ သနာတနဓမ္မ၏ တာဝန်များ ထိန်းသိမ်းကာ ဒါန (လှူဒါန်း) အကျင့်လည်း ဆက်လက် လည်ပတ်သည်။
Verse 20
एवं यो भार्यया हीनस्तस्यगेहं वनायते । यज्ञाश्च वै न सिध्यंति दानानि विविधानि च
ဤသို့ မယားမရှိသော ယောက်ျား၏ အိမ်သည် တောအလား ဖြစ်သွား၏။ အမှန်တကယ် ယဇ္ဉ (yajña) များ မပြည့်စုံမအောင်မြင်၊ အမျိုးမျိုးသော ဒါန (dāna) ပြုခြင်းတို့လည်း မပြည့်စုံကြ။
Verse 21
भार्याहीनस्य पुंसोपि न सिध्यति महाव्रतम् । धर्मकर्माणि सर्वाणि पुण्यानि विविधानि च
မယားမရှိသော ယောက်ျားအတွက် မဟာဝရတ (mahāvrata) ပင်လျှင် စိဒ္ဓိ (siddhi) မရနိုင်။ ထို့အတူ ဓမ္မကမ္မ အားလုံးနှင့် ပုဏ္ဏ (puṇya) အမျိုးမျိုးသော ကုသိုလ်ကံတို့လည်း မပြည့်စုံကြ။
Verse 22
नास्ति भार्यासमं तीर्थं धर्मसाधनहेतवे । शृणुष्व त्वं गृहस्थस्य नान्यो धर्मो जगत्त्रये
ဓမ္မကို ဆောင်ရွက်အောင်မြင်စေရန် မယားနှင့်တူသော တီရ္ထ (tīrtha) မရှိ။ နားထောင်လော့—ဂೃಹಸ್ಥ (gṛhastha) အတွက် သုံးလောက၌ ဤအပြင် အခြားဓမ္မ မရှိ။
Verse 23
यत्र भार्या गृहं तत्र पुरुषस्यापि नान्यथा । ग्रामे वाप्यथवारण्ये सर्वधर्मस्य साधनम्
မယားရှိရာနေရာသည် ယောက်ျား၏ အိမ်ဖြစ်၏—အခြားမဟုတ်။ ရွာ၌ဖြစ်စေ တော၌ဖြစ်စေ နាងသည် ဓမ္မအားလုံး ပြည့်စုံစေသော အထောက်အကူ ဖြစ်သည်။
Verse 24
नास्ति भार्यासमं तीर्थं नास्ति भार्यासमं सुखम् । नास्ति भार्यासमं पुण्यं तारणाय हिताय च
မယားနှင့်တူသော တီရ္ထ (tīrtha) မရှိ၊ မယားနှင့်တူသော သုခ မရှိ။ မယားနှင့်တူသော ပုဏ္ဏ (puṇya) မရှိ—ကယ်တင်ခြင်း (တားရဏ) အတွက်လည်း၊ အကျိုးကျေးဇူးနှင့် ကောင်းကျိုးအတွက်လည်း။
Verse 25
धर्मयुक्तां सतीं भार्यां त्यक्त्वा यासि नराधम । गृहं धर्मं परित्यज्य क्वास्ते धर्मस्य ते फलम्
အို လူယုတ်မာ! သင်သည် သီလပြည့်ဝ၍ သစ္စာရှိသော ဇနီးကို စွန့်ပစ်ကာ ထွက်ခွာသွား၏။ အိမ်နှင့် မိမိ၏ ဓမ္မတာဝန်ကို ပယ်ချပြီးနောက် သင်၏ ဓမ္မဖလသည် ဘယ်မှာ ရှိမည်နည်း?
Verse 26
तया विना यदा तीर्थे श्राद्धदानं कृतं त्वया । तेन दोषेण वै बद्धास्तव पूर्वपितामहाः
သူမမပါဘဲ တီရ္ထ၌ သင်က သြရာဒ္ဓ-ဒါန ပြုလုပ်သည့်အခါ၊ ထိုအပြစ်ကြောင့်ပင် သင်၏ ရှေးဘိုးဘွားများ (ပူရ္ဝ-ပိတာမဟ) သည် အမှန်တကယ် ချည်နှောင်ခံရကြ၏။
Verse 27
भवांश्चौरो ह्यमी चौरा यैस्तु भुक्तं सुलोलुपैः । त्वया दत्तस्य श्राद्धस्य अन्नमेवं तया विना
သင်လည်း ခိုးသူဖြစ်၏၊ ဤသူတို့လည်း ခိုးသူများဖြစ်၏။ အလွန်လောဘကြီး၍ သင်က ပူဇော်ထားသော သြရာဒ္ဓ၏ အစာကို သူမမပါဘဲ ဤသို့ စားသုံးခဲ့ကြသောကြောင့်ပင်။
Verse 28
सुपुत्रः श्रद्धया युक्तः श्राद्धदानं ददाति यः । भार्या दत्तेन पिंडेन तस्य पुण्यं वदाम्यहम्
သဒ္ဓါနှင့်ပြည့်စုံသော သားကောင်းက သြရာဒ္ဓပူဇော်-ဒါနကို ပေးလှူသူ၊ ထို့ပြင် ဇနီးက ပိဏ္ဍကို အర్పဏ်ပြုသောအခါ—ထိုပူဇော်မှုမှ ထွက်ပေါ်သော ကုသိုလ်သည် ထိုသူ၏ ကုသိုလ်ဟု ငါဆို၏။
Verse 29
यथाऽमृतस्य पानेन नृणां तृप्तिर्हि जायते । तथा पितॄणां श्राद्धेन सत्यंसत्यं वदाम्यहम्
အမృతကို သောက်သုံးလျှင် လူတို့ တೃप्त ဖြစ်သကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ ပိတೃများသည် သြရာဒ္ဓကြောင့် တೃप्त ဖြစ်ကြ၏—ဤသည် အမှန်တရား; အမှန်အမှန် ငါကြေညာ၏။
Verse 30
गार्हस्थ्यस्य च धर्मस्य भार्या भवति स्वामिनी । त्वयैषा वंचिता मूढ चौरकर्मकृतं वृथा
အိမ်ထောင်ရေးဓမ္မ၌ မယားသည် အိမ်၏ အရှင်မ ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် မိုက်သူရေ၊ သင်သည် သူမကို လှည့်ဖြားခဲ့ပြီး သင်၏အကျင့်သည် အကျိုးမဲ့သော ခိုးမှုကဲ့သို့သာ ဖြစ်၏။
Verse 31
अमी पितामहाश्चौरा यैर्भुक्तं तु तया विना । भार्या पचति चेदन्नं स्वहस्तेनामृतोपमम्
သူမမပါဘဲ အစာစားသော ပိတாமဟများသည် အမှန်တကယ် ခိုးသူများပင်။ သို့သော် မယားက ကိုယ့်လက်ဖြင့် အစာချက်လျှင် ထိုအစာသည် အမృతတူ ဖြစ်လာ၏။
Verse 32
तदन्नमेवभुंजंति पितरो हृष्टमानसाः । तेनैव तृप्तिमायांति संतुष्टाश्च भवंति ते
ပိတೃများသည် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်၍ ထိုအစာကိုပင် သုံးဆောင်ကြ၏။ ထိုအစာကြောင့်ပင် သူတို့သည် တೃप्तိရ၍ အပြည့်အဝ စိတ်ကျေနပ်လာကြ၏။
Verse 33
तस्माद्भार्यां विना धर्मः पुरुषस्य न सिध्यति । नास्ति भार्यासमं तीर्थं पुंसां सुगतिदायकम्
ထို့ကြောင့် မယားမရှိလျှင် ယောကျာ်း၏ ဓမ္မသည် မအောင်မြင်နိုင်။ ယောကျာ်းတို့အတွက် မယားနှင့်တူသော တီရ္ထ မရှိ၊ ကောင်းသောဂတိကို ပေးသနားသူဖြစ်၏။
Verse 34
भार्यां विना च यो धर्मः स एव विफलो भवेत्
မယားမရှိဘဲ ကျင့်သုံးသော ဓမ္မသည် ထိုဓမ္မပင် အမှန်တကယ် အကျိုးမဲ့၍ မफल ဖြစ်သွား၏။
Verse 59
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे एकोनषष्टितमोऽध्यायः
ဤသို့ပင် သန့်ရှင်းမြတ်သော ပဒ္မပုရာဏ၏ ဘူမိခဏ္ဍ၌၊ ဝေနအုပ်ాఖ్యာန်အတွင်းရှိ စုကလာ၏ ဇာတ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသော အခန်း ငါးဆယ့်ကိုး သည် ပြီးဆုံးလေ၏။