Adhyaya 55

Verse 1

विष्णुरुवाच । भावं विदित्वा सुरराट्च तस्याः प्रोवाच कामं पुरतः स्थितं सः । न चास्ति शक्या स्मर ते जयाय सत्यात्मकध्यान सुदंशिता सती

ဗိဿနုက မိန့်တော်မူသည်။ သူမ၏ အတွင်းသဘောကို သိမြင်ပြီးနောက် ဒေဝရာဇာသည် မျက်နှာချင်းဆိုင် ရပ်နေသော ကာမ (စမရ) ကို မိန့်ကြားသည်—“အို စမရ၊ သင်၏ အောင်မြင်မှုအတွက် သူမကို မညှိနိုင်၊ အကြောင်းမှာ ထိုသီလရှင် စတီသည် သစ္စာကို အနှစ်သာရထားသော သမာဓိဖြင့် ခိုင်မာစွာ ကာကွယ်ထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။”

Verse 2

धर्माख्य चापं स्वकरे गृहीत्वा ज्ञानाभिधानं वरमेव बाणम् । योद्धुं रणे संप्रति संस्थिता सती वीरो यथा दर्पितवीर्यभावः

“ဓမ္မ” ဟု အမည်ရသော လေးကို ကိုယ်တိုင်လက်ထဲတွင် ကိုင်ဆောင်၍ “ဉာဏ” ဟု အမည်ရသော အကောင်းဆုံး မြားကို ယူကာ စတီသည် ယခု စစ်မြေပြင်တွင် တိုက်ခိုက်ရန် အဆင်သင့် ရပ်တည်နေသည်—အင်အားသတ္တိဖြင့် မာန်တက်သော သူရဲကောင်းတစ်ဦးကဲ့သို့။

Verse 3

जिगीषयेयं पुरुषार्थमेव त्वमात्मनः कुरुषे पौरुषं तु । त्वामद्य जेतुं समरे समर्था यद्भाव्यमेवं तदिहैव चिंत्यम्

ကျွန်မသည် အောင်ပွဲကို လူ့ကြိုးပမ်းမှု (ပုရုෂာဓ) အဖြစ်သာ လိုလားသည်။ သင်လည်း သင့်အတွက် သင့်ရဲရင့်မှုကို ထုတ်ဖော်နေသည်။ ယနေ့ စစ်ပွဲတွင် သင့်ကို အနိုင်ယူနိုင်စွမ်းရှိသဖြင့်—ကံကြမ္မာအတိုင်း ဖြစ်မည့်အရာကို ဒီနေရာ ဒီအခါမှာပင် စဉ်းစားဆုံးဖြတ်ကြစို့။

Verse 4

दग्धोसि पूर्वं त्वमिहैव शंभुना महात्मना तेन समं विरोधम् । कृत्वा फलं तस्य विकर्मणश्च जातोस्यनंगः स्मर सत्यमेव

အရင်ကလည်း ဒီနေရာမှာပင် မဟာတ္မာ သမ္ဘူ (ရှီဝ) က သင့်ကို မီးလောင်စေခဲ့သည်၊ သင်က သူနှင့် ဆန့်ကျင်ခဲ့သောကြောင့်။ ထိုမကောင်းသော ကర్మ၏ အကျိုးကြောင့် သင်သည် “အနင်္ဂ” — ကိုယ်ခန္ဓာမဲ့ — ဖြစ်လာခဲ့သည်၊ အို စမရ၊ ဤသည်မှာ အမှန်တရားပင် ဖြစ်သည်။

Verse 5

यथा त्वया कर्म कृतं पुरा स्मर फलं तु प्राप्तं तु तथैव तीव्रम् । सुकुत्सितां योनिमवाप्स्यसि ध्रुवं साध्व्यानया सार्धमिहैव कथ्यसे

သင်အရင်က ပြုခဲ့သော ကံကို သတိရလော့။ ထိုကံ၏ အကျိုးသည် ယခု ထိုတူညီသော ပြင်းထန်မှုဖြင့် သင့်ထံ ရောက်လာပြီ။ အမှန်တကယ် သင်သည် အနိမ့်ကျသော ယောနီ (နိမ့်သည့် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း) ကို ရမည်၊ ဤနေရာ၌ပင် ဤသီလရှင်မနှင့်အတူ သင့်အား ဆုံးမသတိပေးလျက်ရှိသည်။

Verse 6

ये ज्ञानवंतः पुरुषा जगत्त्रये वैरं प्रकुर्वन्ति महात्मभिः समम् । भुंजन्ति ते दुष्कृतमेवतत्फलं दुःखान्वितं रूपविनाशनं च

ပညာရှိဖြစ်လျက် သုံးလောကအတွင်း မည်သည့်နေရာ၌မဆို မဟာတ္မာတို့နှင့် ရန်ပြုသူတို့သည် ထိုဒုက္ကရမ၏ အကျိုးကို မလွဲမသွေ ခံစားရသည်—ဒုက္ခနှင့်ပြည့်နှက်၍ ရုပ်ရည်အလှအပကိုပါ ပျက်စီးစေသည်။

Verse 7

व्याघुष्य आवां तु व्रजाव काम एनां परित्यज्य सतीं प्रयुज्य । सत्याः प्रसंगेन पुरा मया तु लब्धं फलं पापमयं त्वसह्यम्

အော်ဟစ်၍ ငါက “လာကြစို့၊ အို ကာမ! ဤသီလရှင် (စတီ) ကို စွန့်လွှတ်လော့၊ မလိုက်မီနှင့်” ဟုဆို၏။ အကြောင်းမူကား ယခင်က သစ္စာရှိသူများ (သီလရှိသူများ) နှင့် ပေါင်းသင်းမိခြင်းကြောင့် ငါသည် ပာပမယ့်၍ မခံနိုင်သော အကျိုးကို ရခဲ့ဖူးသည်။

Verse 8

त्वमेव जानासि चरित्रमेतच्छप्तोस्मि तेनापि च गौतमेन । जातश्च मेषवृषणः सदा ह्यहं भवान्गतो मां तु विहाय तत्र

ဤအကြောင်းအရာအားလုံးကို သင်တစ်ဦးတည်းသာ သိသည်။ ဂေါတမမုနိကလည်း ငါ့ကို ကျိန်စာပေးခဲ့၍ ငါသည် အမြဲတမ်း သိုးထီးကဲ့သို့ အင်္ဂါဖြစ်သွားရသည်။ သို့သော် သင်က အဲဒီဘက်သို့ ထွက်သွားပြီး ငါ့ကို ဒီမှာပဲ ထားခဲ့သည်။

Verse 9

तेजः प्रभावो ह्यतुलः सतीनां धाता समर्थः सहितुं न सूर्यः । सुकुत्सितं रूपमिदं तु रक्षेत्पुरानुसूया मुनिना हि शप्तम्

သီလရှင်မများ၏ တေဇောနှင့် အာနုဘော်သည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်လောက်အောင် ကြီးမားသည်။ ထိုကို ခံနိုင်ရန် ဖန်ဆင်းရှင် (ဓာတာ) ပင် မစွမ်း—နေမင်းတောင် မစွမ်း။ ထို့ကြောင့် ဤအလွန်အမင်း အရှက်ရဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို သတိဖြင့် ထိန်းသိမ်းရမည်၊ အကြောင်းမူကား ယခင်က အနသူယာ မုနိ၏ ကျိန်စာကြောင့်ပင် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

Verse 10

निरुध्य सूर्यं परिवेगवंतमुद्यंतमेवं प्रभया सुदीप्तम् । भर्तुश्च मृत्युं परिबाधमानं मांडव्यशापस्य च कौंडिनस्य

သူမသည် ထွန်းတက်လာသော နေမင်းကို—လျင်မြန်စွာ လှည့်ပတ်၍ ရောင်ခြည်တောက်ပလျက်—တားဆီးနိုင်ခဲ့သကဲ့သို့၊ မာဏ္ဍဝျနှင့် ကೌဏ္ဍိနျ၏ ကျိန်စာကြောင့် ဖြစ်လာသော ခင်ပွန်း၏ သေမင်းကိုလည်း တားမြစ်ခဲ့သည်။

Verse 11

अत्रेः प्रिया सत्यपतिव्रता तया स्वपुत्रतां देवत्रयं हि नीतम् । न किं पुरा मन्मथ ते श्रुतं सदा संस्कारयुक्ताः प्रभवंति सत्यः

အတြိ၏ ချစ်မြတ်နိုးရသော ဇနီး၊ သစ္စာရှိ ပတိဝြတာမဟာသတီသည် တိရဒေဝသုံးပါးကိုပင် မိမိ၏ သားတော်များအဖြစ် ရောက်စေခဲ့သည်။ ဟေ မန္မထ! ပုရాణကာလမှစ၍ သင်မကြားဖူးသလော—သင်္ကာရနှင့် သန့်စင်သည့် စည်းကမ်းတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသူတို့သည် အမှန်တကယ် မိမိကံသတ်မှတ်သည့် ပေါ်ထွန်းမှုကို ရရှိကြသည်ဟု။

Verse 12

सावित्रीनाम्नी द्युमत्सेनपुत्री नीतं प्रियं सा पुनरानिनाय । यमादिहैवाश्वपतेः सुपुत्रं सती त्वमेवं परिसंश्रुतं च

ဒျုမတ်စေန၏ သမီး စာဝိတြီသည် ယူဆောင်သွားခံရသော မိမိချစ်သူကို ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ ယမမင်းထံမှပင် ဒီနေရာ၌ အရှွပတိ၏ မြတ်သောသားကို စတီမဟာသတီက ပြန်လည်ရယူပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဟေ သန့်ရှင်းသောသူမ၊ သင်လည်း ထိုသို့ပင် ကျော်ကြားသည်။

Verse 13

अग्नेः शिखां कः परिसंस्पृशेद्वै तरेद्धिकः सागरमेव मूढः । गले तु बद्धासु शिलां भुजाभ्यां को वा सतीं वश्यति वीतरागाम्

မီးလျှံကို ဘယ်သူက ထိမလဲ။ သမုဒ္ဒရာကို ရေကူးကာ ဖြတ်ကူးမည်ဟု ကြိုးစားသူမှာ မိုက်မဲသူသာ ဖြစ်သည်။ လည်ပင်းတွင် ကျောက်တုံးချည်ထားလျှင် လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ဘယ်သူက ရေကူးနိုင်မလဲ။ ထိုနည်းတူ၊ အလွန်ဝိရာဂရှိသော စတီမဟာသတီကို ဘယ်သူက ထိန်းချုပ်နိုင်မလဲ။

Verse 14

उक्ते तु वाक्ये बहुनीतियुक्ते इंद्रेण कामस्य सुशिक्षणार्थम् । आकर्ण्य वाक्यं मकरध्वजस्तु उवाच देवेंद्रमथैनमेव

ကာမကို သင့်လျော်စွာ သင်ကြားပေးရန် အင်ဒြာသည် နီတိအယူအဆများစွာ ပါဝင်သည့် စကားတော်များကို မိန့်ကြားပြီးနောက်၊ ထိုစကားကို ကြားသိသော မကရဓွဇသည် ဒေဝိန္ဒြာ (အင်ဒြာ) ကိုပင် ပြန်လည်လျှောက်ထား하였다။

Verse 15

काम उवाच । तवातिदेशादहमागतो वै धैर्यं सुहृत्त्वं पुरुषार्थमेव । त्यक्त्वा तदर्थं परिभाषसे मां निःसत्वरूपं बहुभीतियुक्तम्

ကာမက ပြောသည်။ သင်၏အမိန့်ကြောင့် ငါအမှန်တကယ် လာခဲ့သည်—သတ္တိ၊ မိတ်သဟာယစိတ်နှင့် လူ့ကြိုးပမ်းမှုသာ ယူဆောင်လာသည်။ သို့ရာတွင် ထိုရည်ရွယ်ချက်ကိုပင် စွန့်ပစ်ကာ ငါကို အင်အားမဲ့၍ ကြောက်ရွံ့မှုများစွာဖြင့် ပြည့်နေသူဟု သင်က ရှုတ်ချနေသည်။

Verse 16

व्याबुद्धि यास्यामि यदा सुरेशस्याल्लोकमध्ये मम कीर्तिनाशः । ऊढिंकरोमानविहीन एव सर्वे वदिष्यंत्यनया जितं माम्

ငါ၏အမြင်အာရုံ မမှန်ကန်သွားသောအခါ လောကအတွင်း—ဒေဝတို့၏အရှင်ရှေ့တော်၌ပင်—ငါ၏ဂုဏ်သတင်း ပျက်စီးလိမ့်မည်။ အဂုဏ်မဲ့၍ ငါကို နိမ့်ချမည်၊ လူတိုင်းက “ငါသည် သူမကြောင့် အနိုင်ယူခံရသည်” ဟု ဆိုကြလိမ့်မည်။

Verse 17

ये वै जिता देवगणाश्च दानवाः पूर्वं मुनींद्रास्तपसः प्रयुक्ताः । हास्यं करिष्यंति ममापि सद्यो नार्या जितो मन्मथ एष भीमः

ယခင်က ငါအနိုင်ယူခဲ့သော ဒေဝအစုများနှင့် ဒါနဝများ၊ ထို့ပြင် တပဿာဖြင့် စည်းကမ်းတကျရှိသော မဟာမုနိအရှင်များပင်—ချက်ချင်း ငါကို ရယ်မောလိမ့်မည်။ အကြောင်းမူ ဤကြောက်မက်ဖွယ် မန္မထ ကာမသည် မိန်းမတစ်ဦးကြောင့် အနိုင်ယူခံရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 18

तस्मात्प्रयास्यामि त्वयैव सार्धमस्या बलं मानमतः सुरेश । तेजश्च धैर्यं परिणाशयिष्ये कस्माद्भवानत्र बिभेति शक्र

ထို့ကြောင့် ဒေဝတို့၏အရှင်ရေ၊ ငါသည် သင်နှင့်အတူ သွားမည်၊ သူမ၏ အင်အားနှင့် မာန၊ သူမ၏ တေဇနှင့် သတ္တိတည်ကြည်မှုကို ဖျက်ဆီးမည်။ ထို့နောက် ရှကရ (အိန္ဒြ) ရေ၊ သင်သည် ဤနေရာ၌ အဘယ်ကြောင့် ကြောက်ရွံ့နေသနည်း။

Verse 19

संबोध्य चैवं स सुराधिनाथं चापं गृहीतं सशरं सुपुष्पम् । उवाच क्रीडां पुरतः स्थितां तां विधाय मायां भवती प्रयातु

ဤသို့ ဒေဝတို့၏အရှင်ကို နှိုးဆော်ပြောဆိုပြီးနောက်၊ ပန်းပွင့်လှသော လေးနှင့် မြားကို ကိုင်ယူ하였다။ ထို့နောက် ကစားရန်အတွက် မျက်နှာချင်းဆိုင် ရပ်နေသော အမျိုးသမီးအား “မாயာရုပ်ကို ဆောင်ယူ၍ ယခု ထွက်ခွာလော့” ဟု ပြော하였다။

Verse 20

वैश्यस्य भार्यां सुकलां सुपुण्यां सत्येस्थितां धर्मविदां गुणज्ञाम् । इतो हि गत्वा कुरु कार्यमुक्तं साहाय्यरूपं च प्रिये सखे शृणु

ဤနေရာမှ ထွက်၍ ဝိုင်ရှျ၏ ဇနီး စုကလာ ထံသို့ သွားလော့—သူမသည် အလွန်သန့်ရှင်း၍ ပုဏ္ဏကောင်းကြီး၊ သစ္စာ၌ တည်ကြည်၊ ဓမ္မကို သိမြင်၍ ဂုဏ်ရည်ကို ခွဲခြားသိသူ ဖြစ်၏။ ထိုနေရာသို့ ရောက်လျှင် ငါပြောထားသော အလုပ်ကို ဆောင်ရွက်၍ ကူညီသူအဖြစ် နေပါ။ ချစ်သော မိတ်ဆွေ၊ နားထောင်လော့။

Verse 21

क्रीडां समाभाष्य ततो मनोभवस्त्वंते स्थितां प्रीतिमथाह्वयत्पुनः । कार्यं भवत्या ममकार्यमुत्तममे तां सुस्नेहैः परिभावयत्वम्

ကစားပျော်ရွှင်မှုအကြောင်း ပြောဆိုပြီးနောက် မနောဘဝ (ကာမ) သည် အနီးတွင် ရပ်နေသော ပရိတိကို ထပ်မံခေါ်၍—“သင်က လုပ်ရမည့် အလုပ်တစ်ခုရှိသည်၊ ငါ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး တာဝန်ပင်။ လာလော့; နက်ရှိုင်းသော မေတ္တာဖြင့် သူမကို သက်ရောက်စေ၍ စိတ်ကို ရယူလော့” ဟု ဆို၏။

Verse 22

इंद्रं हि दृष्ट्वा सुकला यथा भवेत्स्नेहानुगा चारुविलोचनेयम् । तैस्तैः प्रभावैर्गुणवाक्ययुक्तैर्नयस्व वश्यं च प्रिये सखे शृणु

အင်ဒြာကို မြင်သော် စုကလာ—လှပသော သမင်မျက်လုံးရှိသော မိန်းမ—သည် မေတ္တာနောက်လိုက် ဖြစ်လာ၏။ ထို့ကြောင့် အမျိုးမျိုးသော ဆွဲဆောင်သက်ရောက်မှုများနှင့် သူ၏ ဂုဏ်ရည်ကို ချီးမွမ်းသည့် စကားများဖြင့် သူကို သင့်အာဏာအောက်သို့ ဆွဲယူလော့။ ချစ်သော မိတ်ဆွေ၊ နားထောင်လော့။

Verse 23

भो भोः सखे साधय गच्छ शीघ्रं मायामयं नंदनरूपयुक्तम् । पुष्पोपयुक्तं च फलप्रधानं घुष्टं रुतैः कोकिलषट्पदानाम्

“ဟေ မိတ်ဆွေ၊ အလုပ်ကို အောင်မြင်စေ၍ မြန်မြန်ဆန်ဆန် သွားလော့။ နန္ဒန၏ အလှတရားဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော မာယာမယ့် အံ့ဩဖွယ် ဥယျာဉ်တောသို့ ချက်ချင်းသွားပါ။ ပန်းများဖြင့် ပြည့်ဝ၍ သစ်သီးများ ပေါများကာ ကိုကီလာငှက်တို့၏ သီချင်းသံနှင့် ပျားတို့၏ ဂုန်ဂုန်သံဖြင့် မြည်ဟည်းနေ၏။”

Verse 24

आहूय वीरं मकरंदमेव रसायनं स्वादुगुणैरुपेतम् । सहानिलाद्यैर्निजकर्मयुक्तैः संप्रेषयित्वा पुनरेव कामम्

သူရဲကောင်းကို ခေါ်ယူပြီးနောက် မကရန္ဒကိုပင် ပို့လိုက်သည်—အမృతတူ ရသာယန၊ ချိုမြိန်သော ဂုဏ်ရည်များဖြင့် ပြည့်စုံသော အယ်လစ်ဆာ—နှင့်အတူ ပရာဏဝါယု စသည့် အရာများကိုလည်း တစ်ခုချင်းစီ မိမိတာဝန်၌ လုပ်ဆောင်စေကာ; ထိုကြောင့် ကာမဆန္ဒသည် ထပ်မံ ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 25

एवं समादिश्य महत्ससैन्यं त्रैलोक्यसंमोहकरं तु कामः । चक्रे प्रयाणं सुरराजसार्धं संमोहनायैव महासतीं ताम्

ဤသို့ သုံးလောကကို မောဟစေတတ်သော မဟာစစ်တပ်ကြီးကို အမိန့်ပေးပြီးနောက် ကာမဒေဝသည် နတ်ဘုရင် အိန္ဒြာနှင့်အတူ ခရီးထွက်ကာ ထိုမဟာသတီကို မောဟစေလိုခြင်းတစ်ခုတည်းကိုသာ ရည်ရွယ်하였다။