
Narrative of Sumanā: The Quest for a Worthy Son and the Karmic Roots of Poverty
သောမရှာမာသည် စူတအား “သိမြင်ပညာပြည့်စုံ၍ သီလသမာဓိရှိသော သားကောင်း” ကို မည်သို့ရနိုင်သနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ စုမနာ၏ အကြံအတိုင်း ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းသို့ သွားကာ ဝသိဋ္ဌ မုနိကို ရိုသေစွာ လဲလျောင်းပူဇော်ပြီး မေးခွန်းကို နိမ့်ချစွာ တင်ပြသည်။ သူသည် ဆင်းရဲခြင်း၏ အကြောင်းရင်းနှင့် သားသမီးရှိသော်လည်း အဘယ်ကြောင့် ပျော်ရွှင်မှု မပေါ်ထွန်းသနည်းဟု မေးသည်။ ဝသိဋ္ဌက “ထိုက်တန်သော သား” ၏ လက္ခဏာများကို ဖော်ပြသည်—အမှန်တရားပြောသူ၊ သာသနာကျမ်းစာတတ်ကျွမ်းသူ၊ ဒါနပြုသူ၊ ကိုယ်စိတ်ထိန်းချုပ်နိုင်သူ၊ ဗိෂ္ဏုကို ဓ്യာနပြုသူ၊ မိဘကို ရိုသေကန်တော့သူ။ ထို့နောက် အတိတ်ဘဝက ကမ္မအမြစ်ကို ရှင်းလင်းရာတွင် လောဘကြောင့် ဒါန၊ ပူဇော်မှုနှင့် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ကို လျစ်လျူရှုကာ ငွေကြေးကို စုဆောင်းကပ်ကွက်ခဲ့သဖြင့် ယခုဘဝတွင် ဆင်းရဲဒုက္ခကို ခံရသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် စည်းစိမ်၊ ဇနီး/ခင်ပွန်းနှင့် မျိုးရိုးတိုးပွားခြင်းတို့သည် ဗိෂ္ဏု၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။
Verse 1
सोमशर्मोवाच । सर्वं देवि समाख्यातं धर्मसंस्थानमुत्तमम् । कथं पुत्रमहं विंद्यां सर्वज्ञं गुणसंयुतम्
သောမရှර්မာက ဆို၏ — “အို ဒေဝီ၊ သင်သည် ဓမ္မ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး တည်ထောင်မှုကို အပြည့်အစုံ ရှင်းလင်းပြောကြားပြီးပြီ။ ငါသည် အလုံးစုံသိ (သဗ္ဗည)၍ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံသော သားတော်ကို မည်သို့ ရနိုင်မည်နည်း?”
Verse 2
वद त्वं मे महाभागे यदि जानासि सुव्रते । दानधर्मादिकं भद्रे परत्रेह न संशयः
“အို မဟာဘဂါ၊ သုဝရတေ၊ သင်သိလျှင် ငါ့အား ပြောပါ။ အို ဘဒ္ဒရေ၊ ဒါန၊ ဓမ္မ စသည့် ကုသိုလ်များ၏ အကျိုးသည် ဤလောကနှင့် ပရလောက နှစ်ဖက်လုံးတွင် မသံသယဘဲ သေချာတည်ရှိ၏”
Verse 3
सुमनोवाच । वसिष्ठं गच्छ धर्मज्ञं तं प्रार्थय महामुनिम् । तस्मात्प्राप्स्यसि वै पुत्रं धर्मज्ञं धर्मवत्सलम्
စုမနာက ဆို၏ — “ဓမ္မကိုသိသော ဝသိဋ္ဌ ထံသို့ သွား၍ ထို မဟာမုနိကို ပန်ကြားလော့။ ထိုသူထံမှ သင်သည် ဓမ္မကိုသိပြီး ဓမ္မကိုချစ်မြတ်နိုးသော သားတော်ကို အမှန်ပင် ရလိမ့်မည်”
Verse 4
सूत उवाच । एवमुक्ते तया वाक्ये सोमशर्मा द्विजोत्तमः । एवं करिष्ये कल्याणि तव वाक्यं न संशयः
စူတက ဆို၏ — ထိုစကားကို သူမ ပြောပြီးနောက်၊ ဗြာဟ္မဏတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော သောမရှර්မာက ပြန်ဆို၏ — “အို ကလျာဏီ၊ ငါသည် ထိုသို့ပင် ပြုမည်။ သင်၏စကားကို လိုက်နာမည်မှာ သံသယမရှိ”
Verse 5
एवमुक्त्वा जगामाशु सोमशर्मा द्विजोत्तमः । वसिष्ठं सर्ववेत्तारं दिव्यं तं तपतां वरम्
ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် ဗြာဟ္မဏတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော သောမရှර්မာသည် အလျင်အမြန် ထွက်ခွာ၍—အလုံးစုံသိသော၊ ဒေဝသဘောရှိသော၊ တပသီတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ဝသိဋ္ဌ ထံသို့ သွားလေ၏။
Verse 6
गंगातीरे स्थितं पुण्यमाश्रमस्थं द्विजोत्तमम् । तेजोज्वालासमाकीर्णं द्वितीयमिव भास्करम्
ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းပေါ်၌ သန့်ရှင်းသော အာရှရမ်၌ နေထိုင်သော ဒွိဇအထွတ်အမြတ်တစ်ပါး ရပ်တည်နေ၏။ တေဇော၏ မီးလောင်ရောင်ခြည်များ ဝန်းရံလျက် ဒုတိယနေမင်းကဲ့သို့ ထင်ရှား၏။
Verse 7
राजमानं महात्मानं ब्रह्मण्यं च द्विजोत्तमम् । भक्त्या प्रणम्य विप्रेशं दंडवच्च पुनः पुनः
ဘက္တိဖြင့် သူသည် ထင်ရှားသော မဟာတ္မာ၊ ဗြာဟ္မဏဓမ္မ၌ သစ္စာတည်သော ဒွိဇအထွတ်အမြတ်—ဝိပရေရှ်ရှေ့၌ တံတားတိုင်ကဲ့သို့ ဒဏ္ဍဝတ်ပုံစံဖြင့် မကြာခဏ ပရဏာမ ပြု၏။
Verse 8
तमुवाच महातेजा ब्रह्मसूनुरकल्मषः । उपाविशासने पुण्ये सुखेन सुमहामते
ထို့နောက် မဟာတေဇရှိ၍ အပြစ်မလွတ်ကင်းသော ဗြဟ္မာ၏ သားတော်က ပြောသည်—“အလွန်ပညာရှိသူရေ၊ ဤပုဏ္ဏအာသနပေါ်၌ သက်သာစွာ ထိုင်ပါ။”
Verse 9
एवमुक्त्वा स योगींद्रः पुनः प्राह तपोधनम् । गृहे पुत्रेषु ते वत्स दारभृत्येषु सर्वदा
ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ယောဂီအရှင်သည် တပဓန ရသေ့အား ထပ်မံပြောသည်—“ချစ်သားရေ၊ အမြဲတမ်း သင်၏အိမ်၊ သားများ၊ ဇနီးနှင့် အစေခံများအပေါ်…”
Verse 10
क्षेममस्ति महाभाग पुण्यकर्मसु चाग्निषु । निरामयोसि चांगेषु धर्मं पालयसे सदा
အို မဟာဘဂ္ဂ၊ သင်၌ ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ရှိပါစေ—ပုဏ္ဏကမ္မများနှင့် သန့်ရှင်းသော အဂ္နိမီးများ၌လည်း။ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းအားလုံး ရောဂါကင်းပါစေ၊ သင်သည် ဓမ္မကို အမြဲတမ်း ထိန်းသိမ်းပါစေ။
Verse 11
एवमुक्त्वा महाप्राज्ञः पुनः प्राह सुशर्मणम् । किं करोमि प्रियं कार्यं सुप्रियं ते द्विजोत्तम
ဤသို့ဆိုပြီးနောက် မဟာပညာရှိသည် ဆုရှර්မန်အား ထပ်မံမိန့်ကြား၏— “အို ဒွိဇောတ္တမ၊ ငါသည် သင့်အား အလွန်နှစ်သက်စေမည့် ကုသိုလ်ကောင်းမှု မည်သို့ကို ပြုရမည်နည်း—သင့်အတွက် အချစ်ဆုံးသော အမှုကား မည်သည်နည်း?”
Verse 12
एवं संभाषितं विप्रं विरराम स कुंभजः । तस्मिन्नुक्ते महाभागे वसिष्ठे मुनिपुंगवे
ဤသို့ ဗြာဟ္မဏကို ပြောဆိုပြီးနောက် အိုးမှ မွေးဖွားသော ကုမ္ဘဇ (အဂஸ္တျ) ရှင်တော်သည် တိတ်ဆိတ်သွား၏။ ထိုစကား ပြောပြီးနောက် မဟာကံကောင်းသော ဝသိဋ္ဌ—မုနိတို့အထွဋ်အမြတ်—(ထို့နောက် ပြန်လည်မိန့်/ဆက်လက်မိန့်)။
Verse 13
स होवाच महात्मानं वसिष्ठं तपतां वरम् । भगवञ्छ्रूयतां वाक्यं सुप्रसन्नेन चेतसा
ထို့နောက် သူသည် တပသီတို့အထွဋ်အမြတ် မဟာအာတ္မာ ဝသိဋ္ဌအား မိန့်လျှောက်၏— “အို ဘဂဝန်၊ အလွန်ကြည်နူး၍ ငြိမ်းချမ်းသော စိတ်ဖြင့် ကျွန်ုပ်၏ စကားကို နားထောင်တော်မူပါ”။
Verse 14
यदि मे सुप्रियं कार्यं त्वयैव मुनिपुंगव । मम प्रश्नार्थसंदेहं विच्छेदय द्विजोत्तम
အကယ်၍ ကျွန်ုပ်အတွက် အချစ်ဆုံးသော အမှုကို သင်ပြုလိုပါက၊ အို မုနိပုင်္ဂဝ၊ ကျွန်ုပ်မေးခွန်း၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့် ဆက်နွယ်သော သံသယကို ဖြတ်တောက်ပေးပါ၊ အို ဒွိဇောတ္တမ။
Verse 15
दारिद्र्यं केन पापेन पुत्रसौख्यं कथं नहि । एतन्मे संशयं तात कस्मात्पापाद्वदस्व मे
“ဆင်းရဲမွဲတေမှုသည် မည်သည့် အပြစ်ကြောင့် ပေါ်ပေါက်သနည်း၊ ထို့ပြင် သားသမီးရှိသော်လည်း အဘယ်ကြောင့် သားသမီးဆုခ မရသနည်း။ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်၏ သံသယဖြစ်ပါသည်၊ အို တာတ—ဤအရာသည် မည်သည့် အပြစ်မှ ဖြစ်လာသည်ကို ကျွန်ုပ်အား ပြောပြတော်မူပါ”။
Verse 16
महामोहेन संमुग्धः प्रियया बोधितो द्विज । तयाहं प्रेषितस्तात तव पार्श्वं समातुरः
မဟာမောဟကြောင့် မူးမောလွဲမှားကာ မျက်ကန်းသကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့သည်; ချစ်သူမက ငါ့ကို နိုးထစေ하였다။ အို ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) ရေ၊ သူမက ငါ့ကို စေလွှတ်လိုက်သည်၊ အရှင်တော်; ထို့ကြောင့် ငါသည် အလွန်အမင်း စိတ်ပူပန်ကာ သင်၏ဘေးသို့ ရောက်လာသည်။
Verse 17
इति श्रीपद्मपुराणेभूमिखंडेएंद्रे सुमनोपाख्यानेसप्तदशोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် ဂုဏ်မြတ်သော သရီပဒ္မပုရာဏ၏ ဘူမိခဏ္ဍ၌၊ အိန္ဒြာနှင့်ဆိုင်သော အပိုင်းအတွင်းရှိ “စုမနာ ဥပာချာန်” ဟူသော ဆယ့်ခုနှစ်မြောက် အခန်းသည် ပြီးဆုံးလေ၏။
Verse 18
वसिष्ठ उवाच । पुत्रा मित्राण्यथ भ्राता अन्ये स्वजनबांधवाः । पंचभेदास्तु संभेदात्पुरुषस्य भवंति ते
ဝသိဋ္ဌက မိန့်တော်မူသည်– သားများ၊ မိတ်ဆွေများ၊ ညီအစ်ကိုများနှင့် အခြား ဆွေမျိုးဘန်ဓဝများ—ဤတို့သည် မိမိမိမိ ကွဲပြားမှုအလိုက် ပုရုෂတစ်ဦး၏ အပိုင်းငါးပါး ဖြစ်လာကြသည်။
Verse 19
ते ते सुमनया प्रोक्ताः पूर्वमेव तवाग्रतः । ऋणसंबंधिनः सर्वे ते कुपुत्रा द्विजोत्तम
အဲဒီသူတွေကိုပဲ စုမနာက အရင်ကတည်းက သင်၏ရှေ့မှောက်တွင် ပြောခဲ့ပြီးသား ဖြစ်သည်။ အို ဒွိဇောတ္တမ၊ သူတို့အားလုံးသည် အကြွေးဆက်နွယ်မှုဖြင့် ချည်နှောင်ထားကြသော ကုသားများပင် ဖြစ်ကြသည်။
Verse 20
पुत्रस्य लक्षणं पुण्यं तवाग्रे प्रवदाम्यहम् । पुण्यप्रसक्तो यस्यात्मा सत्यधर्मरतः सदा
ယခု ငါသည် သင်၏ရှေ့မှောက်တွင် ကုသိုလ်မြတ်သော သားကောင်း၏ လက္ခဏာများကို ဟောပြမည်– မိမိ၏အတ္တမ (စိတ်ဝိညာဉ်) သည် ကုသိုလ်၌ စွဲလမ်း၍၊ အမြဲတမ်း သစ္စာနှင့် ဓမ္မ၌ ရတနာကဲ့သို့ တည်မြဲသူ ဖြစ်သည်။
Verse 21
शुद्धिविज्ञानसंपन्नस्तपस्वी वाग्विदां वरः । सर्वकर्मसुसंधीरो वेदाध्ययनतत्परः
သူသည် သန့်ရှင်းမှုနှင့် အမှန်တရားကို ခွဲခြားသိမြင်သော ဉာဏ်ပညာဖြင့် ပြည့်စုံသည့် တပသီဖြစ်၍၊ ဝါဂ္ဗိဒာပညာရှင်တို့အနက် အထူးမြတ်သူ; ကర్మတာဝန်အားလုံးတွင် တည်ငြိမ်သတ္တိရှိ၍ ဗေဒများကို လေ့လာရာတွင် အမြဲတမ်းတက်ကြွသူ ဖြစ်သည်။
Verse 22
स सर्वशास्त्रवेत्ता च देवब्राह्मणपूजकः । याजकः सर्वयज्ञानां दाता त्यागी प्रियंवदः
သူသည် ရှာස්တရားအားလုံးကို သိကျွမ်းသူဖြစ်ပြီး၊ ဒေဝတားများနှင့် ဗြာဟ္မဏများကို ပူဇော်ကန်တော့သူ; ယဇ္ဉာပွဲအားလုံးတွင် ယာဇကအဖြစ် ဆောင်ရွက်သူ၊ ဒါနပေးကမ်းသူ၊ စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံသူ၊ နှစ်သက်ဖွယ်စကားပြောသူ ဖြစ်သည်။
Verse 23
विष्णुध्यानपरो नित्यं शांतो दांतः सुहृत्सदा । पितृमातृपरोनित्यं सर्वस्वजनवत्सलः
သူသည် အမြဲတမ်း ဗိṣṇုကို ဓျာနပြုရာ၌ အလေးထားလျက်၊ ငြိမ်းချမ်း၍ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်သူ၊ အမြဲကောင်းကြံသူ မိတ်ကောင်းဖြစ်သည်; မိဘနှစ်ပါးကို အစဉ်အမြဲ သဒ္ဓါဖြင့် အလေးထားကာ၊ မိမိအမျိုးအနွယ်အားလုံးကို ကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ ချစ်ခင်သူ ဖြစ်သည်။
Verse 24
कुलस्य तारको विद्वान्कुलस्य परिपोषकः । एवं गुणैश्च संयुक्तः सपुत्रः सुखदायकः
ပညာရှိသော သားသည် မိသားစု၏ ကယ်တင်ရှင်နှင့် လမ်းညွှန်မီးအလင်းဖြစ်၍၊ မျိုးရိုးကို ပြုစုထောက်ပံ့သူ ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံသော သားသည် ပျော်ရွှင်မှုကို ပေးစွမ်းသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 25
अन्ये संबंधसंयुक्ताः शोकसंतापदायकाः । एतादृशेन किं कार्यं फलहीनेन तेन च
အခြားသော ဆက်နွယ်မှုများသည် ‘ဆွေမျိုးဆက်ဆံရေး’ ဟု ခေါ်ကြသော်လည်း ဝမ်းနည်းခြင်းနှင့် ပူပန်နာကျင်မှုသာ ပေးတတ်သည်။ အမှန်တကယ် အကျိုးမရှိသော ထိုဆက်နွယ်မှုနှင့် ဘာအတွက် လုပ်ရမည်နည်း?
Verse 26
आयांति यांति ते सर्वे तापं दत्वा सुदारुणम् । पुत्ररूपेण ते सर्वे संसारे द्विजसत्तम
သူတို့အားလုံး လာ၍ သွားကြကာ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ဒုက္ခအပူကို ပေးကြ၏။ အို ဒွိဇအမြတ်ဆုံး၊ သံသရာလောက၌ သူတို့အားလုံးသည် သား၏ရূপဖြင့် ပေါ်ထွန်းကြ၏။
Verse 27
पूर्वजन्मकृतं पुण्यं यत्त्वया परिपालितम् । तत्सर्वं हि प्रवक्ष्यामि श्रूयतामद्भुतं पुनः
အရင်ဘဝ၌ သင်က ရရှိခဲ့သော ပုဏ္ဏ (ကောင်းမှု) ကို သင်က ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသကဲ့သို့၊ ထိုအားလုံးကို ငါအမှန်တကယ် ပြောကြားမည်။ ထပ်မံ၍ အံ့ဩဖွယ် ဤကഥာကို နားထောင်လော့။
Verse 28
वसिष्ठ उवाच । भवाञ्छूद्रो महाप्राज्ञ पूर्वजन्मनि नान्यथा । कृषिकर्त्ता ज्ञानहीनो महालोभेन संयुतः
ဝသိဋ္ဌက မိန့်တော်မူသည်– “အို မဟာပညာရှိ၊ အရင်ဘဝ၌ သင်သည် အမှန်တကယ် ရှူဒြ ဖြစ်ခဲ့သည်—အခြားမဟုတ်။ လယ်ယာလုပ်သား၊ စစ်မှန်သော ဉာဏ်မရှိသူ၊ ကြီးမားသော လောဘနှင့် ယှဉ်တွဲသူ ဖြစ်၏။”
Verse 29
एकभार्या सदा द्वेषी बहुपुत्रो ह्यदत्तवान् । धर्मं नैव विजानासि सत्यं नैव परिश्रुतम्
မိန်းမတစ်ယောက်တည်းရှိသော်လည်း သင်သည် အမြဲတမ်း မုန်းတီးစိတ်ရှိ၏; သားများစွာရှိသော်လည်း သင်သည် ဒါနမပေးသူ ဖြစ်၏။ သင်သည် ဓမ္မကို အမှန်တကယ် မသိ၊ သစ္စာကိုလည်း သေချာစွာ မကြားမသင်ခဲ့။
Verse 30
दानं नैव त्वया दत्तं शास्त्रं नैव प्रतिश्रुतम् । कृता नैव त्वया तीर्थे यात्रा चैव महामते
သင်သည် ဒါနကို လုံးဝ မပေးခဲ့; သာස්တရ (ကျမ်းစာ) သင်ကြားချက်များကိုလည်း မိမိကိုယ်ကို မပဋိညာဉ်မချခဲ့။ အို မဟာမတေ၊ သင်သည် တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာ) သို့ ယာထရာ (ဘုရားဖူးခရီး) လည်း မသွားခဲ့။
Verse 31
एवं कृतं त्वया विप्र कृषिमार्गं पुनः पुनः । पशूनां पालनं सर्व गवां चैव द्विजोत्तम
ဤသို့ပင်၊ အို ဗြာဟ္မဏ၊ သင်သည် စိုက်ပျိုးရေး၏ လမ်းကို ထပ်ခါထပ်ခါ လိုက်နာခဲ့ပြီး၊ သတ္တဝါအားလုံးကိုလည်း စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်—အထူးသဖြင့် နွားတို့ကို၊ အို ဒွိဇအမြတ်ဆုံး။
Verse 32
महिषीणां तथाऽश्वानां पालनं च पुनः पुनः । एवं पू र्वंकृतं कर्म त्वयैव द्विजसत्तम
ကျွဲနှင့် မြင်းတို့ကိုလည်း သင်သည် ထပ်ခါထပ်ခါ ပြုစုစောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ ဤသို့ပင်၊ အို ဒွိဇသတ္တမ၊ ဤကမ္မတရားကို သင်သည် အတိတ်ကာလ၌လည်း ပြုခဲ့ပြီးသားဖြစ်သည်။
Verse 33
विपुलं च धनं तद्वल्लोभेन परिसंचितम् । तस्य व्ययं सुपुण्येन न कृतं तु त्वया कदा
ထို့ပြင် များပြားသော ဥစ္စာကို သင်သည် လောဘကြောင့် စုဆောင်းခဲ့သော်လည်း၊ ထိုဥစ္စာကို အမှန်တကယ် ကုသိုလ်ပုဏ္ဏကမ္မများတွင် သင်သည် မည်သည့်အခါမျှ မသုံးစွဲခဲ့။
Verse 34
पात्रे दानं न दत्तं तु दृष्ट्वा दुर्बलमेव च । कृपां कृत्वा न दत्तं तु भवता धनमेव च
ထိုက်တန်သော လက်ခံသူကို မြင်လည်း ဒါန မပေးခဲ့၊ အားနည်းသူကို မြင်လည်း မပေးခဲ့။ ကရုဏာစိတ် ပေါ်လာသော်လည်း သင်၏ ဥစ္စာကို မလှူဒါန်းခဲ့။
Verse 35
गोमहिष्यादिकं सर्वं पशूनां संचितं त्वया । विक्रीय च धनं विप्र संचितं विपुलं त्वया
နွား၊ ကျွဲ စသည့် တိရစ္ဆာန်အားလုံးကို သင်သည် စုဆောင်းထားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အို ဗြာဟ္မဏ၊ ထိုတို့ကို ရောင်းချ၍လည်း သင်သည် ဥစ္စာအလွန်များကို စုဆောင်းခဲ့သည်။
Verse 36
तक्रं घृतं तथा क्षीरं विक्रयित्वा ततो दधि । दुष्कालं चिंतितं विप्र मोहितो विष्णुमायया
နို့ချဉ်ရည်(တက္ကရ)၊ ဂျီ(ထောပတ်ဆီ)နှင့် နို့ကို ရောင်းပြီးနောက် နို့ချဉ်(ဒဓိ)တောင် ရောင်းလိုက်သည်; အို ဗြာဟ္မဏ၊ ဗိဿဏု၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ မိုးခေါင်အခက်ကာလကို စိုးရိမ်ပူပန်သွား၏။
Verse 37
कृतं महार्घमेवात्र अन्नं ब्राह्मणसत्तम । निर्दयेन त्वया दानं न दत्तं तु कदाचन
ဤနေရာတွင် တန်ဖိုးကြီးသော အစာကို အမှန်တကယ် ပြင်ဆင်ထားခဲ့သည်၊ အို ဗြာဟ္မဏတို့အနက် အမြတ်ဆုံး; သို့သော် သင်သည် ကြင်နာမှုမရှိဘဲ မည်သည့်အခါမျှ ဒါန(လှူဒါန်း) မပေးခဲ့။
Verse 38
देवानां पूजनं विप्र भवता न कृतं कदा । प्राप्य पर्वाणि विप्रेभ्यो द्रव्यं न च समर्पितम्
အို ဗြာဟ္မဏ၊ သင်သည် ဒေဝတားတို့ကို မည်သည့်အခါမျှ ပူဇော်ကန်တော့ခြင်း မပြုခဲ့; ထို့ပြင် ပရဝ(ပွဲတော်/သန့်ရှင်းနေ့) များ ရောက်လာသော်လည်း ဗြာဟ္မဏတို့အား ပစ္စည်း သို့မဟုတ် လှူဒါန်းမှု တစ်စုံတစ်ရာ မအပ်နှံခဲ့။
Verse 39
श्राद्धंकालंतुसंप्राप्यश्रद्धयानकृतंत्वया । भार्या वदति ते साध्वी दिनमेनं समागतम्
ရှရဒ္ဓ(śrāddha) ပြုရမည့် အချိန် ရောက်လာသော်လည်း သင်သည် ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် မပြုခဲ့; သင်၏ သီလရှိသော ဇနီးက “ဒီနေ့ပဲ ရောက်လာပြီ” ဟု သင့်အား ပြော၏။
Verse 40
श्वशुरस्य श्राद्धकालः श्वश्र्वाश्चैव महामते । त्वं श्रुत्वा तद्वचस्तस्या गृहं त्यक्त्वा पलायसे
“အို ဉာဏ်ကြီးသူ၊ ယခုသည် သင်၏ ယောက္ခမ(အဖ)၏ ရှရဒ္ဓ အချိန်ဖြစ်ပြီး ယောက္ခမ(အမိ)၏ အချိန်လည်း ဖြစ်သည်; သို့သော် သူမ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် သင်သည် အိမ်ကို စွန့်ကာ ထွက်ပြေးသွားသည်” ဟု ဆို၏။
Verse 41
धर्ममार्गं न दृष्टं ते श्रुतं नैव कदा त्वया । लोभो मातापिता भ्राता लोभः स्वजनबांधवाः
သင်သည် ဓမ္မလမ်းကို မမြင်ဖူး၊ မကြားဖူးလည်း မဟုတ်။ သင့်အတွက် လောဘသည် မိဘဖြစ်၍ လောဘသည် ညီအစ်ကိုဖြစ်၏; လောဘတစ်ပါးတည်းသာ မိသားစုနှင့် မိတ်ဆွေဖြစ်၏။
Verse 42
पालितं लोभमेवैकं त्यक्त्वा धर्मं सदैव हि । तस्माद्दुःखी भवाञ्जातो दरिद्रेणातिपीडितः
သင်သည် ဓမ္မကို အမြဲစွန့်ပစ်၍ လောဘတစ်ပါးတည်းကိုသာ ပြုစုမွေးမြူခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် သင်သည် ဒုက္ခရောက်ကာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကြောင့် အလွန်ပင် ဖိစီးခံရ၏။
Verse 43
दिनेदिने महातृष्णा हृदये ते प्रवर्द्धते । यदायदा गृहे द्रव्यं वृद्धिमायाति ते तदा
နေ့စဉ်နေ့တိုင်း သင့်နှလုံးတွင် မဟာတဏှာ ကြီးထွားလာ၏။ သင့်အိမ်ရှိ ဥစ္စာဓန တိုးပွားသည့်အခါတိုင်း ထိုတဏှာသည် ပို၍ပင် တိုးမြင့်လာ၏။
Verse 44
तृष्णया दह्यमानस्तु तया त्वं वह्निरूपया । रात्रौ वा सुप्रसुप्तस्तु निश्चितो हि प्रचिंतसि
မီးရূপတဏှာကြောင့် သင်သည် လောင်ကျွမ်းနေရ၏။ ညအခါ အိပ်ပျော်နက်နက်ရှိသော်လည်း သင်သည် ထိုအရာကို မလွဲမသွေ စဉ်းစားပူပန်နေဆဲဖြစ်၏။
Verse 45
दिनं प्राप्य महामोहैर्व्यापितोसि सदैव हि । सहस्रं लक्षं मे कोटिः कदा अर्बुदमेव च
နေ့စဉ်နေ့တိုင်း သင်သည် မဟာမောဟဖြင့် အမြဲဖုံးလွှမ်းနေ၏—“ထောင်၊ သိန်း၊ ကုဋိ—အရ္ဗုဒတောင် ဘယ်အခါ ရမလဲ” ဟူ၍။
Verse 46
भविष्यति कदा खर्वो निखर्वश्चाथ मे गृहे । एवं सहस्रं लक्षं च कोटिरर्बुदमेव च
ငါ့အိမ်၌ မည်သည့်အခါတွင် ခရဝနှင့် နိခရဝ အတိုင်းအတာမျှသော ဥစ္စာရှိမည်နည်း—ထို့ပြင် တစ်ထောင်၊ လက်၊ ကိုဋိ၊ အရ္ဗုဒ အထိပါလော?
Verse 47
खर्वो निखर्वः संजातस्तृष्णा नैव प्रगच्छति । तव कायं परित्यज्य वृद्धिमायाति सर्वदा
ခရဝဖြစ်စေ နိခရဝဖြစ်စေ တဏှာမပျောက်ကွယ်; ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ပြီးနောက်တောင် အမြဲပြန်လာကာ ပိုမိုကြီးထွားသည်။
Verse 48
नैव दत्तं हुतं विप्र भुक्तं नैव कदा त्वया । खनितं भूमिमध्ये तु क्षिप्तं पुत्रानजानते
အို ဗိပ္ပရ (ဗြာဟ္မဏ)၊ သင်သည် မည်သည့်အခါမျှ ဒါနမပေး၊ ဟောမ၌ အာဟုတိမဆက်၊ ဥစ္စာကိုလည်း မခံစားခဲ့; မြေကြီးအလယ်၌ တူးဖော်ကာ မြှုပ်ထားပြီး သားများတောင် မသိကြ။
Verse 49
अन्यमेवमुपायं तु द्रव्यागमनकारणात् । कुरुषे सर्वदा विप्र लोकान्पृच्छसि बुद्धिमान्
သို့သော် ဥစ္စာရရှိလာစေသော အကြောင်းကြောင့်၊ အို ဗိပ္ပရ၊ သင်သည် အမြဲတမ်း ထိုသို့သော အခြားနည်းလမ်းများကို လုပ်ဆောင်၏; ဉာဏ်ရှိသူဖြစ်လျက်ပင် လူတို့ကို မေးမြန်းလှည့်လည်၏။
Verse 50
खनित्रमंजनं वादं धातुवादमतः परम् । पृच्छमानो भ्रमस्येकस्तृष्णया परिमोहितः
သူသည် တူးဖော်ရေး၊ အဉ္ဇန (မျက်စိဆေး/အန်တီမိုနီ)၊ ဝါဒ-အငြင်းပွားမှု၊ ထို့နောက် သတ္တုနှင့် သံလောဟာဆိုင်ရာ ဓာတုဝါဒကို မေးမြန်းလျက်; တဏှာကြောင့် မိုဟ်မိကာ တစ်ယောက်တည်း လမ်းလွဲလှည့်လည်နေ၏။
Verse 51
स्पर्शंचिंतयसेनित्यंकल्पान्सिद्धिप्रदायकान् । प्रवेशं विवराणां तु चिंतमानः सु पृच्छसि
သင်သည် သန့်ရှင်းသော ထိတွေ့မှု (sparśa) ဖြင့် စိဒ္ဓိပေးသော ကလ္ပများကို အမြဲတမ်း စိတ်တွင် ဆင်ခြင်နေ၏။ ထို့ပြင် အပေါက်အဝ/အကွာအဟောင်းများသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းကို စဉ်းစားလျက် သင်သည် ကောင်းစွာ မေးမြန်း၏။
Verse 52
तृष्णानलेन दग्धेन सुखं नैव प्रगच्छसि । तृष्णानलेन संदीप्तो हाहाभूतो विचेतनः
တဏှာ၏ မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းနေသူသည် သုခကို လုံးဝ မရောက်နိုင်။ ထိုလိုအင်မီးက ပိုမိုလောင်ကျွမ်းလာသော် သင်သည် သတိလွတ်ကာ “ဟာဟာ!” ဟု ငိုကြွေးနေ၏။
Verse 53
एवं मुग्धोसि विप्रेंद्र गतस्त्वं कालवश्यताम् । दारापुत्रेषु तद्द्रव्यं पृच्छमानेषु वै त्वया
ဤသို့ဖြစ်၍ ဗြာဟ္မဏအထက်မြတ်သူရေ၊ သင်သည် မောဟဖြင့် မူးမောကာ ကာလ (အချိန်) ၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်သွား၏။ မယားနှင့် သားတို့က ထိုဥစ္စာအကြောင်း မေးမြန်းသော် သင်သည် အမှန်တကယ် အဖြေမရှိခဲ့။
Verse 54
कथितं नैव वृत्तांतं प्राणांस्त्यक्त्वा गतो यमम् । एवं सर्वं मया ख्यातं वृत्तांतं तव पूर्वकम्
သူသည် အကြောင်းအရာကို လုံးဝ မပြောကြားခဲ့; ပရాణ (အသက်ရှူ) ကို စွန့်ကာ ယမထံသို့ သွား၏။ ထို့ကြောင့် သင့်နှင့်ပတ်သက်သော ယခင်အကြောင်းအရာအားလုံးကို ငါ ပြည့်စုံစွာ ရှင်းပြပြီးပြီ။
Verse 55
अनेन कर्मणा विप्र निर्धनोसि दरिद्रवान् । संसारे यस्य सत्पुत्रा भक्तिमंतः सदैव हि
ဤကမ္မကြောင့် ဗြာဟ္မဏရေ၊ သင်သည် ဥစ္စာမဲ့ကာ ဆင်းရဲသွား၏။ သို့သော် လောက၌ သင့်၏ သားကောင်းများသည် အမြဲတမ်း ဘက္တိ (bhakti) ပြည့်ဝနေကြ၏။
Verse 56
सुशीला ज्ञानसंपन्नाः सत्यधर्मरताः सदा । संभवंति गृहे तस्य यस्य विष्णुः प्रसीदति
ဗိဿနုဘုရား ကြည်နူးနှစ်သက်သောသူ၏ အိမ်တွင် အမြဲတမ်း အကျင့်သီလကောင်းမွန်၍ ဉာဏ်ပညာပြည့်စုံကာ သစ္စာနှင့် ဓမ္မကို မပြတ်လက်ခံသူများ ပေါ်ထွန်း၍ နေထိုင်ကြသည်။
Verse 57
धनं धान्यं कलत्रं तु पुत्रपौत्रमनंतकम् । स भुंक्ते मर्त्यलोके वै यस्य विष्णुः प्रसन्नवान्
ငွေကြေး၊ စပါးသီးနှံ၊ ဇနီးမယားနှင့် သားမြေးဆက်မပြတ်သော မျိုးဆက်—လူ့လောက၌ ဤအရာတို့ကို အမှန်တကယ် ခံစားရသူမှာ ဗိဿနုဘုရား ကြည်နူးနှစ်သက်သောသူပင် ဖြစ်သည်။
Verse 58
विना विष्णोः प्रसादेन दारापुत्रान्न चाप्नुयात् । सुजन्म च कुलं विप्र तद्विष्णोः परमं पदम्
ဗိဿနုဘုရား၏ ကရုဏာမရှိလျှင် ဇနီးနှင့် သားတို့ကို မရနိုင်၊ ကောင်းမွန်သော မွေးဖွားမှုနှင့် မြင့်မြတ်သော မျိုးရိုးလည်း မရနိုင်၊ ဟေ ဗြာဟ္မဏ—ဤသည်ပင် ဗိဿနု၏ အမြင့်ဆုံး ပဒဖြစ်သည်။