
The Nature of Knowledge, the Guru as Living Tīrtha, and the Law of Final Remembrance
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ဉာဏ် (jñāna) ၏ သဘောတရားကို စတင်မေးမြန်းဖော်ပြသည်။ ဉာဏ်ကို ကိုယ်ကာယမရှိသော—အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းနှင့် အာရုံအင်္ဂါမပါသော—သို့သော် အမြင့်ဆုံးအလင်းတရားဟုဆိုကာ မသိမှု၏အမှောင်ကိုဖျက်ဆီး၍ ပရမဓာမကို ထင်ရှားစေသည်ဟု သင်ကြားသည်။ ထို့နောက် ငြိမ်းချမ်းမှု၊ အာရုံထိန်းချုပ်မှု၊ အစားအစာအလယ်အလတ်၊ တိတ်ဆိတ်နေထိုင်မှုနှင့် विवेक (viveka) ဟူသော ခွဲခြားသိမြင်မှုတို့ကို ဉာဏ်ပေါ်ထွန်းရန် အတွင်းပိုင်းအခြေအနေများအဖြစ် ညွှန်ပြသည်။ နောက်တစ်ဆင့်တွင် ဥပမာဇာတ်လမ်းအဖြစ် ကုဉ္ဇလ (Kuṃjala) — ကြက်တူရွေးဘဝဖြင့် မွေးဖွားလာသော သိမြင်သူ — သည် မိမိဘဝများ၏ အကြောင်းအရင်းကို ပြောပြသည်။ မကောင်းသောပေါင်းသင်းမှုနှင့် မောဟကြောင့် တိရစ္ဆာန်ယောနီသို့ ကျရောက်ခဲ့သော်လည်း ဂုရု၏ကရုဏာနှင့် အတွင်းယောဂအားဖြင့် အညစ်အကြေးကင်းသော ဉာဏ်ကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်။ အဆုံးတွင် နောက်ဆုံးအချိန်၏ စိတ်အနေအထား/သတိရမှုက နောက်ဘဝကို သတ်မှတ်ကြောင်း သင်ကြားပြီး ဂုရုကို အမြင့်ဆုံး “လှုပ်ရှားသော တီရ္ထ” ဟု ချီးမြှောက်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဗိဿဏု/ဟရီက ဇာတ်လမ်းကို ပိတ်သိမ်းကာ ဝေနအား ယဇ్ఞနှင့် ဒါနသို့ ညွှန်ကြားပြီး ဘုရားကရုဏာဖြင့် မုတ်ခ္ခ (mokṣa) ကို ကတိပေးသည်။
Verse 1
सिद्ध उवाच । श्रूयतामभिधास्यामि ज्ञानरूपं तवाग्रतः । ज्ञानस्य नास्ति वै देहो हस्तौ पादौ च चक्षुषी
စိဒ္ဓက ပြောသည်—“နားထောင်လော့; ငါသည် သင့်ရှေ့တွင် ဉာဏ်၏ အမှန်တကယ်သော သဘောသဘာဝကို ဖော်ပြမည်။ ဉာဏ်တွင် ကိုယ်ခန္ဓာမရှိ—လက်မရှိ၊ ခြေမရှိ၊ မျက်စိလည်း မရှိ။”
Verse 2
नासाकर्णौ न ज्ञानस्य नास्ति चैवास्थिसंग्रहः । केन दृष्टं तु वै ज्ञानं कानि लिंगानि तस्य वै
ဉာဏ်တွင် နှာခေါင်းမရှိ၊ နားမရှိ၊ အရိုးဖွဲ့စည်းမှုလည်း မရှိ။ ထို့ကြောင့် ဉာဏ်ကို အဘယ်အရာဖြင့် တကယ်မြင်နိုင်သနည်း၊ ထို၏ လက္ခဏာများကား အဘယ်နည်း။
Verse 3
आकारैर्वर्जितं नित्यं सर्वं वेत्ति स सर्ववित् । दिवाप्रकाशकः सूर्यो रात्रौ प्रकाशयेच्छशी
ရုပ်သဏ္ဌာန်အပေါင်းမှ အမြဲကင်းလွတ်သူသည် အရာအားလုံးကို သိမြင်တတ်၍ စုံလင်သိမြင်သူ ဖြစ်၏။ နေသည် နေ့ကို ထွန်းလင်းစေပြီး လသည် ညကို ထွန်းလင်းစေ၏။
Verse 4
गृहं प्रकाशयेद्दीपो लोकमध्ये स्थिता अमी । तत्पदं केन वै धाम्ना दृश्यते शृणु सत्तम
မီးအိမ်သည် အိမ်ကို ထွန်းလင်းစေသကဲ့သို့ ဤအလင်းများသည် လောကအလယ်၌ တည်ရှိနေ၏။ ယခု နားထောင်လော့၊ သီလဝန်တို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံးရေ—ဘယ်သန့်ရှင်းတောက်ပမှုဖြင့် ထိုအမြင့်ဆုံး ဓာမကို မြင်နိုင်သနည်း?
Verse 5
न विंदंति हि मूढास्ते मोहिता विष्णुमायया । कायमध्ये स्थितं ज्ञानं ध्यानदीप्तमनौपमम्
ဗိဿဏု၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်နေသော မိုက်မဲသူတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း တည်ရှိသော မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သည့် ဉာဏ်ပညာကို မသိမြင်ကြ၊ ထိုဉာဏ်သည် သမာဓိဓ്യာန်၏ အလင်းဖြင့် ထွန်းတောက်၏။
Verse 6
तत्पदं तेन दृश्येत चंद्रसूर्यादिभिर्न च । हस्तपादौ विना ज्ञानमचक्षुः कर्णवर्जितम्
ထိုအမြင့်ဆုံး ပဒသည် ထိုအရှင်တော်ကိုယ်တိုင်ဖြင့်သာ မြင်နိုင်၏၊ လ၊ နေ စသဖြင့် မဟုတ်။ ထိုဉာဏ်သည် လက်ခြေမရှိ၊ မျက်စိမရှိ၊ နားလည်းမရှိသော သဘောဖြစ်၏။
Verse 7
तस्य सर्वत्र गतिरस्ति सर्वं गृह्णाति पश्यति । सर्वमाघ्राति विप्रेंद्र शृणोत्येवं न संशयः
ထိုအရှင်၏ လှုပ်ရှားသွားလာမှုသည် အရပ်ရပ်၌ ရှိ၏; အရာအားလုံးကို ကိုင်တွယ်သိမြင်၍ မြင်တတ်၏။ ဗြာဟ္မဏအထဲမှ အမြတ်ဆုံးရေ—အရာအားလုံးကို နံ့ခံတတ်ပြီး ထိုနည်းတူ ကြားနာတတ်သည်၊ သံသယမရှိ။
Verse 8
नास्ति ज्ञानसमो दीपः सर्वांधकारनाशने । स्वर्गे भूमौ च पाताले स्थाने स्थाने च दृश्यते
အမှောင်အားလုံးကိုဖျက်ဆီးရန် ဉာဏ်ကဲ့သို့ မီးအိမ်မရှိ; ၎င်းကို ကောင်းကင်၊ မြေပြင်နှင့် ပာတလောက၌ နေရာတိုင်း တွေ့မြင်ရသည်။
Verse 9
कायमध्ये स्थितं ज्ञानं न विंदंति कुबुद्धयः । ज्ञानस्थानं प्रवक्ष्यामि यस्माज्ज्ञानं प्रजायते
ဉာဏ်သည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ တည်ရှိသော်လည်း မမှန်ကန်သောဉာဏ်ရှိသူတို့ မတွေ့နိုင်ကြ။ ဉာဏ်ပေါက်ဖွားရာ အခြေတည်နေရာကို ငါဖော်ပြမည်။
Verse 10
प्राणिनां हृदये नित्यं निहितं सर्वदा द्विज । कामादीन्सुमहाभोगान्महामोहादिकांस्तथा
အို ဒွိဇ၊ သတ္တဝါတို့၏ နှလုံးအတွင်း၌ အမြဲတမ်း ကာမစသည်တို့၊ အလွန်ကြီးမားသော အာရုံခံစားမှုများနှင့် မဟာမောဟစသည့် အခြေအနေများ နေရာယူနေသည်။
Verse 11
विवेकवह्निना सर्वान्दिधक्षति सदैव यः । सर्वशांतिमयोभूत्वा इंद्रियार्थं प्रमर्द्दयेत्
ဗိဝေက၏ မီးဖြင့် အရာအားလုံးကို အမြဲတမ်း လောင်ကျွမ်းစေသူသည် အပြည့်အဝ ငြိမ်းချမ်းမှုဖြစ်လာပြီး အင်္ဒြိယအာရုံများကို နှိမ်နင်းသင့်သည်။
Verse 12
ततस्तु जायते ज्ञानं सर्वतत्त्वार्थदर्शकम् । तत्त्वमूलमिदं ज्ञानं निर्मलं सर्वदर्शकम्
ထို့နောက် တတ္တဝါအားလုံး၏ အဓိပ္ပါယ်ကို မြင်ပြစေသော ဉာဏ် ပေါက်ဖွားလာသည်။ သစ္စာကို အမြစ်တည်ထားသော ဤဉာဏ်သည် အညစ်အကြေးကင်းစင်၍ အရာအားလုံးကို ထွန်းလင်းစေသည်။
Verse 13
तस्माच्छांतिं कुरुष्व त्वं सर्वसौख्यप्रवर्द्धिनीम् । समः शत्रौ च मित्रे च यथात्मनि तथापरे
ထို့ကြောင့် သင်သည် အေးချမ်းမှုကို ပျိုးထောင်လော့—အပျော်အပါးအကျိုးစီးပွားအားလုံးကို တိုးပွားစေသောအရာဖြစ်၏။ ရန်သူနှင့် မိတ်ဆွေတို့အပေါ် စိတ်ညီမျှထား၍ အခြားသူတို့ကိုလည်း ကိုယ့်ကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ ဆက်ဆံလော့။
Verse 14
भव स्वनियतो नित्यं जिताहारो जितेंद्रियः । मैत्रं नैव प्रकर्तव्यं वैरं दूरे परित्यजेत्
အမြဲတမ်း ကိုယ်ကိုယ်တိုင် စည်းကမ်းတကျနေထိုင်လော့; အစားအစာကို မျှတစွာစား၍ အင်္ဒြိယများကို အနိုင်ယူလော့။ မိတ်သဟာယကို အလျင်အမြန် မဖွဲ့နှောင့်၊ ရန်ငြိုးကိုလည်း အဝေးသို့ ပယ်ချလော့။
Verse 15
निःसंगो निःस्पृहो भूत्वा एकांतस्थानमाश्रितः । सर्वप्रकाशको ज्ञानी सर्वदर्शी भविष्यसि
ကပ်ငြိမှုမရှိ၊ လိုလားတပ်မက်မှုကင်း၍ တိတ်ဆိတ်သော တစ်ကိုယ်တော်နေရာကို အားကိုးလျှင် သင်သည် အရာအားလုံးကို ထွန်းလင်းစေသော ဉာဏ်ရှိသူ၊ အရာအားလုံးကို မြင်သိသော ပညာရှိ ဖြစ်လာမည်။
Verse 16
एकस्थानस्थितो वत्स त्रैलोक्ये यद्भविष्यति । वृत्तांतं वेत्स्यसि त्वं तु मत्प्रसादान्न संशयः
ချစ်လှစွာသော ကလေးရေ၊ တစ်နေရာတည်းတွင် တည်ငြိမ်စွာနေပါက သုံးလောက၌ ဖြစ်လာမည့်အရာအားလုံးကို သင်သိလာမည်။ ငါ၏ကရုဏာကြောင့် အကြောင်းအရာတစ်လျှောက်လုံးကို သင်အမှန်တကယ် သိမည်—သံသယမရှိ။
Verse 17
कुंजल उवाच । सिद्धेन तेन मे विप्र ज्ञानरूपं प्रकाशितम् । तस्य वाक्ये स्थितो नित्यं तद्भावेनापि भावितः
ကుంజလက ပြောသည်– “အို ဗြာဟ္မဏ၊ ထို စိဒ္ဓ ရှင်တော်ကြီးအားဖြင့် ဉာဏ်၏ အမှန်တရားပုံရိပ်သည် ငါ့ထံ ထင်ရှားလာ၏။ သူ၏ အမိန့်တော်၌ အမြဲတမ်း တည်မြဲနေသဖြင့် ငါလည်း သူ၏ အခြေအနေတရားဖြင့် ပုံသွင်းခံ၍ စိမ့်ဝင်ပြည့်ဝလာ၏။”
Verse 18
त्रैलोक्ये वर्त्तते यद्यदेकस्थाने स्थितो ह्यहम् । तत्तदेव प्रजानामि प्रसादात्तस्य सद्गुरोः
ငါသည် တစ်နေရာတည်း၌ တည်နေသော်လည်း တြိလောကအနှံ့ ဖြစ်ပျက်သမျှကို ထိုစစ်မှန်သော ဆတ်ဂုရု၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ငါသိမြင်နိုင်၏။
Verse 19
एतत्ते सर्वमाख्यातमात्मवृत्तांतमेव हि । अन्यत्किं ते प्रवक्ष्यामि तद्ब्रूहि द्विजसत्तम
ဤအရာအားလုံးကို သင့်အား ငါပြောပြီးပြီ—အမှန်တကယ် ငါ့ကိုယ်ပိုင်ဇာတ်ကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် သင့်အား ငါဘာကို ထပ်မံရှင်းပြရမည်နည်း။ ပြောပါ၊ ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ။
Verse 20
च्यवन उवाच । कीरयोनिं कथं प्राप्तो भवाञ्ज्ञानवतां वरः । तन्मे त्वं कारणं ब्रूहि सर्वसंदेहनाशनम्
ချျဝနက ပြောသည်– “သင်သည် ပညာရှိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော်လည်း ကြက်တူရွေး၏ ယိုးနီ၌ မည်သို့ မွေးဖွားရသနည်း။ အကြောင်းရင်းကို ငါ့အား ပြောပါ၊ ငါ့သံသယအားလုံးကို ဖျောက်ဖျက်ပေးမည့်အရာဖြစ်စေ။”
Verse 21
कुंजल उवाच । संसर्गाज्जायते पापं संसर्गात्पुण्यमेव हि । तस्माद्विवर्जयेच्छुद्धो भव्यं विरुद्धमेव च
ကုဉ္ဇလက ပြောသည်– ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှုကြောင့် ပာပ (အပြစ်) ပေါ်ပေါက်၏၊ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှုကြောင့်ပင် ပုဏ္ဏ (ကောင်းမှု) လည်း ဖြစ်ပေါ်၏။ ထို့ကြောင့် စိတ်သန့်ရှင်းသူသည် မသင့်လျော်သောအရာနှင့် ဓမ္မနှင့်ဆန့်ကျင်သောအရာတို့ကို ပေါင်းသင်းခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်သင့်၏။
Verse 22
लुब्धकेनापि पापेन केनाप्येकः शुकः शिशुः । बंधयित्वा समानीतो विक्रयार्थं समुद्यतः
ပာပပြုသော မုဆိုးတစ်ယောက်က ကြက်တူရွေးကလေးတစ်ကောင်ကို ဖမ်းယူ၍ ချည်နှောင်ကာ အတူယူဆောင်လာပြီး ရောင်းချရန် ရည်ရွယ်၍ ထွက်ခွာသွား၏။
Verse 23
चाटुकांर सुरूपं तं पटुवाक्यं समीक्ष्य च । गृहीतो ब्राह्मणैकेन मम प्रीत्या समर्पितः
သူသည် ချီးမွမ်းချောမောပြောတတ်သူ၊ ရုပ်ရည်လှပသူ၊ စကားပြောရာတွင် ကျွမ်းကျင်သူဟု စိစစ်မြင်ပြီးနောက် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးက လက်ခံယူကာ၊ ကျွန်ုပ်အပေါ် ချစ်ခင်မှုကြောင့် ကျွန်ုပ်ထံ အပ်နှံပူဇော်하였다။
Verse 24
ज्ञानध्यानस्थितो नित्यमहमेव द्विजोत्तम । समे बालस्वभावेन कौतुकात्करसंस्थितः
အို ဒွိဇိုတ္တမ၊ ကျွန်ုပ်သည် အမြဲတမ်း ဉာဏ်နှင့် သမาธိ၌ တည်မြဲနေ၏။ မြေပြင်ညီညာရာ၌ ကလေးသဘောသဘာဝဖြင့်၊ စူးစမ်းလိုစိတ်သာကြောင့် လက်ပေါ်တွင် တည်နေ၏။
Verse 25
तस्य कौतुकवाक्यैर्वा मुग्धोऽहं द्विजसत्तम । शुकस्य पुत्ररूपस्य नित्यं तत्परमानसः
အို ဒွိဇသတ္တမ၊ သူ၏ ကစားကွက်ဆန်သော စကားများကြောင့် ကျွန်ုပ် မောဟိုက်သွား၏။ ထို့ပြင် ကျွန်ုပ်၏ စိတ်သည် အမြဲတမ်း သူ့ထံသို့သာ အာရုံစိုက်နေ၏—သူသည် ရှုက (Śuka) ၏ သားပုံစံဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာသူဖြစ်၏။
Verse 26
मामेवं वदते सोपि ताततातेति आस्यताम् । स्नातुं गच्छ महाभाग देवमर्चय सांप्रतम्
ကျွန်ုပ်က ဤသို့ ပြောနေစဉ် သူလည်း ပြန်ဆိုသည်—“ချစ်သူရေ၊ ချစ်သူရေ၊ ထိုင်ပါဦး” ဟု။ ထို့နောက် “အို မဟာဘဂ္ဂ၊ ယခု ရေချိုးသွား၍ ချက်ချင်း ဒေဝတাকে ပူဇော်အာရုံပြုလော့” ဟု ဆို၏။
Verse 27
इत्यादिचाटुकैर्वाक्यैर्मामेवं परिभाषयेत् । तस्यवाक्यविनोदेन विस्मृतं ज्ञानमुत्तमम्
ဤသို့သော ချီးမွမ်းချောမောစကားများဖြင့် သူသည် ကျွန်ုပ်ကို ထိုနည်းဖြင့် ခေါ်ပြောလေ့ရှိ၏။ သူ၏ စကား၏ ပျော်ရွှင်ဖျော်ဖြေမှုကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဉာဏ်ပင် မှတ်ဉာဏ်မှ လျော့လျောပျောက်ကွယ်သွား၏။
Verse 28
पुष्पार्थं फलभोगार्थं गतोहं वनमेव च । नीतः शुको बिडालेन मम दुःखस्य हेतवे
ပန်းများအတွက်လည်း၊ သစ်သီးရသာကိုခံစားရန်လည်း ငါသည် တောသို့သွားခဲ့၏။ သို့ရာတွင် ကြောင်က ရှုက (ကြက်တူရွေး) ကို ဖမ်းယူသွား၍ ငါ့ဒုက္ခ၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာ၏။
Verse 29
मम संसर्गिभिः सर्वैर्वयस्यैः साधुचारिभिः । बिडालेन हतः पक्षी तेनैव भक्षितो हि सः
ငါ့အဖော်အပေါင်းအားလုံး—သဘောကောင်းသဘောမွန် မိတ်ဆွေများ—ရှေ့မှာပင် ကြောင်က ငှက်တစ်ကောင်ကို သတ်လိုက်ပြီး၊ အမှန်တကယ် ထိုကြောင်တည်းကပင် စားသွား၏။
Verse 30
श्रुत्वा मृत्युं गतं विप्र शुकं तं चाटुकारकम् । महता दुःखभावेन असुखेनातिदुःखितः
အို ဗြာဟ္မဏ၊ ချော့မော့ပြောတတ်သော ရှုက သေဆုံးသွားကြောင်း ကြားသိလျှင်၊ သူသည် မဟာဒုက္ခစိတ်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ မအေးချမ်းမှုနှင့် အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းပူဆွေး၍ ပြင်းထန်စွာ ခံစားရ၏။
Verse 31
तस्य दुःखेन मुग्धोस्मि तीव्रेणापि सुपीडितः । महता मोहजालेन बद्धोऽहं द्विजपुंगव
သူ၏ဒုက္ခကြောင့် ငါသည် မောဟဖြစ်၍ မျက်စိမရှင်းလင်းသကဲ့သို့ ဖြစ်နေပြီး၊ ထိုပြင်းထန်မှုကြောင့်လည်း အလွန်ပင် ဖိစီးခံနေရ၏။ အို ဒွိဇပုင်္ဂဝ၊ ငါသည် မဟာမောဟဇာလအတွင်း ချည်နှောင်ခံထားရ၏။
Verse 32
प्रालपं रामचंद्रेति शुकराजेति पंडित । श्लोकराजेति तं विप्र मोहाच्चलितमानसः
မောဟကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားယိမ်းယိုင်နေသဖြင့် သူသည် “ရာမချန္ဒြာ!” “ရှုကရာဇာ!” ဟု အဆက်မပြတ် ညည်းညူပြောဆိုနေပြီး၊ အို ပဏ္ဍိတ ဗြာဟ္မဏ၊ ထိုသူကို “ရှ္လိုကရာဇာ” ဟုပင် ခေါ်မိသေး၏။
Verse 33
ततोऽहं दुःखसंतप्तः संजातः स्वेनकर्मणा । वियोगेनापि विप्रेंद्र शुकस्य शृणु सांप्रतम्
ထို့နောက် ငါသည် ကိုယ့်ကံအကျိုးကြောင့် ဒုက္ခဝေဒနာဖြင့် လောင်ကျွမ်းကာ ဤအခြေအနေသို့ ရောက်လာ၏။ အို ဗြာဟ္မဏတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံး၊ ယခု သုက၏ ခွဲခွာခြင်းအကြောင်းကိုလည်း နားထောင်လော့။
Verse 34
विस्मृतं तन्मया ज्ञानं सिद्धेनापि प्रकाशितम् । संस्मरञ्छोकसंतप्तस्तं शुकं चाटुकारकम्
စိဒ္ဓရဟန်းတော်က ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း ထိုပညာကို ငါ မေ့လျော့သွား၏။ ချီးမွမ်းလှည့်စားတတ်သော သုက နဂါးငှက်ကို သတိရတိုင်း ငါသည် ဝမ်းနည်းခြင်းဖြင့် လောင်ကျွမ်းနေ၏။
Verse 35
वत्सवत्सेति नित्यं वै प्रलपञ्छृणु भार्गव । गद्यपद्यमयैर्वाक्यैः संस्कृताक्षरसंयुतैः
အို ဘာရ္ဂဝ၊ နားထောင်လော့—သူသည် နေ့စဉ် “ဝတ္စ၊ ဝတ္စ” ဟု အမြဲတမ်း ပြောရင်း၊ ဂദ്യနှင့် ပദ്യ ပေါင်းစပ်သော စကားဝါကျများကို သန့်ရှင်းသိမ်မွေ့သော သံသ္ကရစ် အက္ခရာများဖြင့် ဆိုလေ့ရှိ၏။
Verse 36
त्वां विना कश्च मां वत्स बोधयिष्यति सांप्रतम् । कथाभिस्तु विचित्राभिः पक्षिराजप्रसाद्य माम्
မင်းမရှိလျှင် အို ချစ်လှစွာသော ကလေးရေ၊ ယခုအခါ ငါ့ကို မည်သူက ဉာဏ်အလင်းပေးမည်နည်း။ အို ငှက်တို့၏ ဘုရင်၊ အံ့ဖွယ်ဇာတ်လမ်းများဖြင့် ငါ့ကို ပျော်ရွှင်စေ၍ ကရုဏာပြုလော့။
Verse 37
अस्मिन्सुनिर्जनोद्याने विहाय क्व गतो भवान् । केन दोषेण लिप्तोस्मि तन्मे कथय सांप्रतम्
ဤလူမရှိသော ဥယျာဉ်တွင် ငါ့ကို ထားခဲ့ပြီး မင်း ဘယ်သို့ သွားသနည်း။ ငါသည် မည်သည့်အပြစ်ကြောင့် အညစ်အကြေးကပ်နေသနည်း။ ယခုချက်ချင်း ငါ့ကို ပြောပြလော့။
Verse 38
एवंविधैरहं वाक्यैः करुणैस्तैस्तु मोहितः । एवमादि प्रलप्याहं शोकेनापि सुपीडितः
ကရုဏာပြည့်ဝသော စကားများကြောင့် ငါသည် မောဟဖြင့် မျက်ကွယ်သွားခဲ့၏။ ထိုသို့ပင် ဆက်လက်ပြောဆို၍ ငိုကြွေးလျက်၊ ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် အလွန်ပင် ဖိစီးခံရ၏။
Verse 39
मृतोहं तेन मोहेन तद्भावेनापि मोहितः । मरणे यादृशो भावो मतिश्चासीच्च यादृशी
ထိုမောဟကြောင့် ငါသည် သေဆုံးခဲ့၏၊ ထိုစိတ်အခြေအနေတူညီမှုကြောင့်လည်း မျက်ကွယ်မောဟနေခဲ့၏။ သေချိန်၌ ဖြစ်သောခံစားချက်ကဲ့သို့ပင် ငါ၏မတိနှင့် နားလည်မှုလည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်ခဲ့၏။
Verse 40
तादृशेनापि भावेन जातोऽहं द्विजसत्तम । गर्भवासो मया प्राप्तो ज्ञानस्मृतिविधायकः
ထိုသို့သောစိတ်အခြေအနေရှိသော်လည်း၊ အို ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ငါသည် မွေးဖွားလာခဲ့၏။ ထို့ပြင် ငါသည် ဂರ್ಭဝါသကို ရရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုအရာသည် ဉာဏ်နှင့် သတိကို ပေးစွမ်းတတ်၏။
Verse 41
स्मृतं पूर्वकृतं कर्म स्वयमेव विचेष्टितम् । मया पापेन मूढेन किं कृतं ह्यकृतात्मना
အရင်က ပြုခဲ့သော ကမ္မကို ငါသည် သတိရလာ၏—ငါကိုယ်တိုင် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့သော အမှုတည်း။ ပ罪ရှိ၍ မောဟသော ငါ၊ မထိန်းချုပ်နိုင်သော အတ္တရှိသူ—ငါသည် ဘာကို လုပ်မိခဲ့သနည်း။
Verse 42
गर्भयोगसमारूढः पुनस्तं चिंतयाम्यहम् । तेन मे निर्मलं ज्ञानं जातं वै सर्वदर्शकम्
ဂರ್ಭယောဂ၌ ပြန်လည်တည်မြဲလာပြီး ငါသည် ထိုဘုရားကို ထပ်မံ စိတ်တည်၍ ဆင်ခြင်သတိပြု၏။ ထိုကြောင့် ငါ့အတွင်း၌ မလိန်မကွက် သန့်ရှင်းသော ဉာဏ် ပေါ်ထွန်းလာ၍—အရာအားလုံးကို မြင်နိုင်သော ဒർശန ဖြစ်လာ၏။
Verse 43
गुरोस्तस्य प्रसादाच्च प्राप्तं वै ज्ञानमुत्तमम् । तस्यवाक्योदकैः स्वच्छैः कायस्य मलमेव च
ထိုဂုရု၏ကျေးဇူးတော်ကြောင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဉာဏ်ပညာကို အမှန်တကယ် ရရှိသည်။ ဂုရု၏ ရေကဲ့သို့ ကြည်လင်သန့်ရှင်းသော ဝစနာများကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အညစ်အကြေးပင် မျက်နှာမူသကဲ့သို့ ဆေးကြောသန့်စင်သွားသည်။
Verse 44
सबाह्याभ्यंतरं विप्र क्षालितं निर्मलं कृतम् । तिर्यक्त्वं च मया प्राप्तं शुकजातिसमुद्भवम्
အို ဘြာဟ္မဏာ၊ ကျွန်ုပ်သည် အပြင်အတွင်း နှစ်ဖက်လုံး ဆေးကြောခံရ၍ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်လာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ရှုက (တောတ) မျိုးရင်းမှ ပေါက်ဖွားသော တိရစ္ဆာန်ဘဝကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
Verse 45
शुकस्य ध्यानभावेन मरणे समुपस्थिते । तस्मिन्काले मृतो विप्र तद्भावेनापि भावितः
ရှုက (တောတ) ကို သမาธိဖြင့် အာရုံပြုနေသည့် အင်အားကြောင့် သေမင်းနီးကပ်လာသောအခါ၊ ထိုဘြာဟ္မဏာသည် ထိုအချိန်တည်းက သေဆုံးသွားသည်။ သူ၏အသိစိတ်သည် ထိုသမาธိအခြေအနေတစ်ရပ်တည်းဖြင့် အပြည့်အဝ ပုံသွင်းခံထားရသည်။
Verse 46
तादृशोऽस्मि पुनर्जातः शुकरूपो महीतले । मरणे यादृशो भावः प्राणिनां परिजायते
ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် မြေပြင်ပေါ်တွင် ပြန်လည်မွေးဖွားလာ၍ ရှုက (တောတ) အရုပ်အဆင်းဖြစ်လာသည်။ အကြောင်းမှာ သေချိန်၌ သတ္တဝါတို့၏ စိတ်၌ ပေါ်ထွန်းလာသော အခြေအနေမည်သို့ရှိသနည်း၊ ထိုအတိုင်းပင် နောက်ဘဝက ဖြစ်ပေါ်လာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 47
तादृशाः स्युस्तु सत्वास्ते तद्रूपास्तत्परायणाः । तद्गुणास्तत्स्वरूपास्ते भावभूता भवंति हि
သတ္တဝါတို့သည် အမှန်တကယ် ထိုအာရုံ (သမาธိ၏အရာ) နှင့်တူသွားကြသည်။ ထိုရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူ၍ ထိုအရာကို အမြင့်ဆုံးအာရုံအဖြစ် အားကိုးကြပြီး၊ ထိုဂုဏ်သတ္တိများကိုလည်း ယူဆောင်ကြသည်။ ထိုစိတ်နေစိတ်ထားဖြင့် ဖွဲ့စည်းခံရသဖြင့် အမှန်တကယ် ထိုအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာကြသည်။
Verse 48
मृत्यकालस्य विप्रेंद्र भावेनापि न संशयः । अतुलं प्राप्तवाञ्ज्ञानमहमत्र महामते
အို ဗြာဟ္မဏတို့၏ အထွဋ်အမြတ်၊ သေမည့်အချိန်အကြောင်းကို စိတ်အတွင်းခံစားချက်ဖြင့်တောင် သံသယမရှိ။ အို မဟာမတေ၊ ဤနေရာ၌ ငါသည် နှိုင်းမယှဉ်နိုင်သော ဉာဏ်ကို ရရှိ하였다။
Verse 49
तेन सर्वं विपश्यामि यद्भूतं यद्भविष्यति । वर्तमानं महाप्राज्ञ ज्ञानेनापि महामते
ထို (ဉာဏ်/အာနုဘော်) ကြောင့် ငါသည် အရာအားလုံးကို ထင်ရှားစွာ မြင်သိ၏—ဖြစ်ပြီးသမျှ၊ ဖြစ်လာမည့်အရာ၊ နှင့် လက်ရှိဖြစ်နေသမျှ။ အို မဟာပညာရှင်၊ အို မဟာမတေ၊ ဉာဏ်တော်ဖြင့်ပင် ထင်ရှား၏။
Verse 50
सर्वं विदाम्यहं ह्यत्र संस्थितोपि न संशयः । तारणाय मनुष्याणां संसारे परिवर्तताम्
ဤနေရာ၌ ငါသည် တည်ရှိနေသော်လည်း အရာအားလုံးကို သိ၏—သံသယမရှိ။ ဤသည်မှာ သံသရာ၌ လှည့်ပတ်နေသော လူသားတို့ကို ကူးမြောက်ကယ်တင်ရန် (တားရဏာ) ဖြစ်၏။
Verse 51
नास्ति तीर्थं गुरुसमं बंधच्छेदकरं द्विज । एतत्ते सर्वमाख्यातं शृणु भार्गवनंदन
အို ဒွိဇ၊ လောကီချည်နှောင်မှုကို ဖြတ်တောက်ပေးသော ဂုရုနှင့် တူညီသည့် တီရ္ထ (tīrtha) မရှိ။ ဤအရာအားလုံးကို သင့်အား ငါရှင်းပြပြီးပြီ; ယခု နားထောင်လော့၊ အို ဘೃဂု၏ ချစ်သား။
Verse 52
यत्त्वया पृच्छितं विप्र तत्ते सर्वं प्रकाशितम् । स्थलजाच्चोदकात्सर्वं बाह्यं मलं प्रणश्यति
အို ဗြာဟ္မဏ၊ သင်မေးမြန်းသမျှကို သင့်အား အပြည့်အဝ ဖော်ပြပြီးပြီ။ ရေဖြင့် မြေထိတွေ့မှုမှ ဖြစ်ပေါ်သောအရာအပါအဝင် ပြင်ပအညစ်အကြေးအားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားသည်။
Verse 53
जन्मांतरकृतान्पापान्गुरुतीर्थं प्रणाशयेत् । संसारतारणायैव जंगमं तीर्थमुत्तमम्
ဂုရု၏ သန့်ရှင်းသော တည်ရှိမှုသည် တီရ္ထအဖြစ် ဖြစ်၍ အတိတ်ဘဝများ၌ ပြုခဲ့သော အပြစ်များကို ဖျက်ဆီးပေးသည်။ သံသရာကို ကျော်လွန်ရန်အတွက် လှုပ်ရှားသည့် (အသက်ရှင်သော) တီရ္ထသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်၏။
Verse 54
विष्णुरुवाच । शुक एवं महाप्राज्ञश्च्यवनाय महात्मने । तत्त्वं प्रकाशयित्वा तु विरराम नृपोत्तम
ဗိဿနုက မိန့်တော်မူသည်– ထိုသို့ပင် မဟာပညာရှိ ရှုကသည် မဟာအတ္မာ ချျဝနအား တတ္တဝ (အမှန်တရား) ကို ဖော်ပြပြီးနောက်၊ အို မင်းမြတ်၊ ထို့နောက် တိတ်ဆိတ်သွား၏။
Verse 55
एतत्ते सर्वमाख्यातं जंगमं तीर्थमुत्तमम् । वरं वरय भद्रं ते यत्ते मनसि वर्त्तते
ဤအမြင့်မြတ်ဆုံး လှုပ်ရှားသည့် တီရ္ထအကြောင်းကို အားလုံး သင့်အား ငါ ပြောပြီးပြီ။ ယခုတော့ ဆုတောင်းတစ်ပါးကို ရွေးချယ်လော့—သင့်အပေါ် မင်္ဂလာရှိပါစေ—သင့်စိတ်ထဲရှိသမျှအတိုင်း။
Verse 56
वेन उवाच । नाहं राज्यस्य कामार्थी नान्यत्किंचित्प्रकामये । सदेहो गंतुमिच्छामि तव कायं जनार्दन
ဝေနက ပြောသည်– အာဏာလိုလားမှုကြောင့် နန်းတော်ကို မလိုချင်၊ အခြားအရာတစ်စုံတစ်ရာကိုလည်း မတောင့်တပါ။ အို ဇနာရ္ဒန၊ ငါသည် ဤကိုယ်တော်မပျက်မစီးဖြင့် သင်၏ ဒိဗ္ဗရုပ်သို့ ဝင်ရောက်လို၏။
Verse 57
एवं वरमहं मन्ये यदि दातुमिहेच्छसि । विष्णुरुवाच । यज त्वमश्वमेधेन राजसूयेन भूपते
ဤဆုတောင်းကိုပင် ငါ သင့်တော်သည်ဟု ထင်၏၊ သင် ဤနေရာ၌ ပေးလိုပါက။ ဗိဿနုက မိန့်တော်မူသည်– အို ဘုရင်၊ အရှ္ဝမေဓ ယဇ్ఞနှင့် ရာဇသူယ ယဇ్ఞတို့ကို ဆောင်ရွက်လော့။
Verse 58
गो भू स्वर्णाम्बुधान्यानां कुरु दानं महामते । दानान्नश्यति वै पापं ब्रह्मवध्यादिघोरकम्
အို မဟာဉာဏ်ရှိသူ၊ နွား၊ မြေ၊ ရွှေ၊ ရေ နှင့် စပါးသီးနှံတို့ကို ဒါနပြုလော့။ ထိုဒါနကြောင့် အပြစ်သည် အမှန်တကယ် ပျောက်ကွယ်သွားပြီး၊ ဘြဟ္မဟတ္ယာကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် အပြစ်များတောင် လျော့လျောပျက်စီးသည်။
Verse 59
चतुर्वर्गस्तु दानेन सिद्ध्यत्येव न संशयः । तस्माद्दानं प्रकर्तव्यं मामुद्दिश्य च भूपते
လူ့ဘဝ၏ ရည်မှန်းချက်လေးပါး (စတုဝဂ္ဂ) သည် ဒါနဖြင့်ပင် အမှန်တကယ် ပြည့်စုံသည်—သံသယမရှိ။ ထို့ကြောင့် အို ဘုရင်၊ ငါ့ကို ရည်ညွှန်း၍ ဒါနပြုသင့်သည်။
Verse 60
यादृशेनापि भावेन मामुद्दिश्य ददाति यः । तादृशं तस्य वै भावं सत्यमेवं करोम्यहम्
မည်သူမဆို ငါ့ကို သတိရ၍ မည်သို့သော စိတ်ထားဖြင့်မဆို ဒါနပေးလှူပါက၊ ငါသည် အမှန်တကယ် ထိုစိတ်ထားနှင့် ကိုက်ညီသော အကျိုးကို သူ့အတွက် ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
Verse 61
ऋषीणां दर्शनात्स्पर्शाद्भ्रष्टस्ते पापसंचयः । आगमिष्यसि यज्ञांते मम देहं न संशयः
ရိရှီတို့ကို မြင်တွေ့ခြင်းနှင့် ထိတွေ့ခြင်းကြောင့် သင်၏ စုဆောင်းထားသော အပြစ်အစုအဝေးသည် ကျသွားပြီ။ ယဇ္ဉ၏ အဆုံးတွင် သင်သည် ငါ၏ ကိုယ်တော်သို့ ရောက်လာမည်—သံသယမရှိ။
Verse 62
एवमाभाष्य तं वेनमंतर्द्धानं गतो हरिः
ဤသို့ ဝေနာအား မိန့်ကြားပြီးနောက် ဟရီ (ဗိဿဏု) သည် မျက်စိရှေ့မှ အန္တရာဓာန် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။