Adhyaya 120

Verse 1

कुंजल उवाच । कामोदाख्यं पुरं दिव्यं सर्वदेवसमाकुलम् । सर्वकामसमृद्ध्यर्थमपश्यन्नारदस्ततः

ကుంజလက ပြောသည်– ထို့နောက် နာရဒသည် “ကာမောဒါ” ဟူသော ဒိဗ္ဗမြို့ကို မြင်လေ၏။ ထိုမြို့သည် ဒေဝတားအပေါင်းတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်၍ ဆန္ဒအမျိုးမျိုး၏ ပြည့်စုံအောင်မြင်ခြင်းနှင့် စည်းစိမ်တိုးပွားခြင်းအတွက် ပေါ်ထွန်းနေ၏။

Verse 2

कामोदाया गृहं प्राप्य प्रविवेश द्विजोत्तमः । कामोदां तु ततो दृष्ट्वा सर्वकामसमाकुलाम्

ကာမောဒါ၏ အိမ်သို့ ရောက်သော် ထိုဗြာဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်သည် အတွင်းသို့ ဝင်လေ၏။ ထို့နောက် ကာမောဒါကို မြင်ရာတွင် နာမည်မျိုးစုံသော ဆန္ဒများဖြင့် လွှမ်းမိုးနေသည်ဟု တွေ့လေ၏။

Verse 3

तया संपूजितो विप्रः सुवाक्यैः स्वागतादिभिः । दिव्यासने समारूढस्तां पप्रच्छ द्विजोत्तमः

သူမသည် ဗိပရကို ကြိုဆိုနှုတ်ခွန်းဆက်သည့် မင်္ဂလာစကားများနှင့် အလေးအနက်ပူဇော်ကာ ဂုဏ်ပြုလေ၏။ ထိုဗြာဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်သည် ဒိဗ္ဗအာသနပေါ် တက်ထိုင်ပြီးနောက် သူမကို မေးမြန်းလေ၏။

Verse 4

सुखेन स्थीयते भद्रे विष्णुतेजः समुद्भवे । अनामयं च पप्रच्छ आशीर्भिरभिनंद्य ताम्

သူသည် ဗိဿနု၏ သာသနာတော်ရောင်ခြည်မှ ပေါ်ထွန်းလာသော သူမကို “အို မင်္ဂလာရှိသူ” ဟု ခေါ်ကာ သက်သာချမ်းသာစွာ နေထိုင်သလား၊ ကျန်းမာကောင်းမွန်သလား ဟု မေးမြန်းပြီး ကောင်းချီးမင်္ဂလာများဖြင့် ချီးမြှောက်ဂုဏ်ပြု하였다။

Verse 5

कामोदोवाच । प्रसादाद्भवतां विष्णोः सुखेन वर्तयाम्यहम् । कथयस्व महाप्राज्ञ त्वं प्रश्नोत्तरकारणम्

ကာမဒါက ဆိုသည်—“သင်တို့၏ ဗိဿနု၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ကျွန်မ သက်သာချမ်းသာစွာ နေထိုင်ပါသည်။ အို မဟာပညာရှိ၊ ရှင်းလင်းတော်မူပါ—မေးခွန်းနှင့် အဖြေတို့၏ အကြောင်းရင်းသည် သင်ပင် ဖြစ်ပါသည်”။

Verse 6

महामोहः समुत्पन्नो ममांगे मुनिपुंगव । व्यापकः सर्वलोकानां ममांगे मतिनाशकः

အို မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ကျွန်မ၏ ကိုယ်အင်္ဂါအတွင်း၌ မဟာမောဟ ပေါ်ထွန်းလာပါသည်—လောကအားလုံးသို့ ပျံ့နှံ့ကာ၊ ကျွန်မအတွင်း၌ပင် ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သော ဉာဏ်ကို ဖျက်ဆီးနေပါသည်။

Verse 7

तस्मान्निद्रा समुत्पन्ना यथा मर्त्येषु वर्तते । सुप्तया तु मया दृष्टः स्वप्नो वै दारुणो मुने

ထိုအကြောင်းကြောင့် လူသားတို့တွင် ဖြစ်တတ်သကဲ့သို့ အိပ်စက်ခြင်း ပေါ်ထွန်းလာသည်။ အိပ်နေစဉ်တွင် အို မုနိ၊ ကျွန်မသည် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် အိပ်မက်တစ်ခုကို အမှန်တကယ် မြင်တွေ့ခဲ့ပါသည်။

Verse 8

केनाप्युक्तं समेत्यैव पुरतो द्विजसत्तम । अव्यक्तोऽसौ हृषीकेशः संसारं स गमिष्यति

အို ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ တစ်စုံတစ်ယောက်၏ ပြောကြားမှုကြောင့် သူသည် လာရောက်၍ ကျွန်မရှေ့တည့်တည့်တွင် ရပ်နေခဲ့သည်။ ထို မပေါ်လွင်သေးသော ဟೃṣīkēśa သည် နောက်တစ်ဖန် သံသရာလောကသို့ ဝင်ရောက်မည် ဖြစ်သည်။

Verse 9

तदा प्रभृति दुःखेन व्यापिताहं महामते । तन्मे त्वं कारणं ब्रूहि भवाञ्ज्ञानवतां वरः

ထိုအချိန်မှစ၍ အို မဟာမတိ၊ ကျွန်ုပ်သည် ဝမ်းနည်းဒုက္ခဖြင့် လုံးဝဖုံးလွှမ်းခံရပါသည်။ ထို့ကြောင့် အကြောင်းရင်းကို မိန့်ကြားပါလော့၊ သင်သည် ပညာရှိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သည်။

Verse 10

नारद उवाच । वातिकः पैत्तिकश्चैव कफजः सान्निपातिकः । स्वप्नः प्रवर्तते भद्रे मानवेषु न संशयः

နာရဒ မိန့်တော်မူသည်– “အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမ၊ လူတို့အတွင်း အိပ်မက်သည် အမှန်တကယ် ဖြစ်ပေါ်သည်—ဝါတ၊ ပိတ္တ၊ ကဖ နှင့် ဒိုးရှာအားလုံး ပေါင်းစည်းခြင်း (သန္နိပါတ) မှ ဖြစ်သောအိပ်မက်တို့ ဖြစ်သည်။ သံသယမရှိ”။

Verse 11

न जायते च देवेषु स्वप्नो निद्रा च सुंदरि । आदित्योदयवेलायां दृश्यते स्वप्न उत्तमः

အို လှပသူ၊ ဒေဝတို့အတွင်း အိပ်မက်လည်း မဖြစ်ပေါ်၊ အိပ်စက်ခြင်းလည်း မဖြစ်ပေါ်။ နေထွက်ချိန်၌ မြင်ရသော အိပ်မက်သည် အမြတ်ဆုံး (မင်္ဂလာ) ဖြစ်သည်။

Verse 12

सत्स्वप्नो मानवानां हि पुण्यस्य फलदायकः । अन्यदेवं प्रवक्ष्यामि स्वप्नस्य कारणं शुभे

လူတို့အတွက် စစ်မှန်သော မင်္ဂလာအိပ်မက် (သတ္တသွပ်န) သည် ပုဏ္ဏ၏ အကျိုးကို အမှန်တကယ် ပေးသည်။ ယခု အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ အိပ်မက်၏ အကြောင်းရင်းကို အခြားနည်းဖြင့် ရှင်းပြမည်။

Verse 13

महावातांदोलनैश्च चलंत्यापो वरानने । त्रुटंत्यंबुकणाः सूक्ष्मास्तस्मादुदकसंचयात्

အို မျက်နှာလှသူ၊ လေကြီးများ၏ လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ရေများ လှုပ်ခတ်သည့်အခါ အလွန်သေးငယ်သော ရေစက်များ ကွဲထွက်သွားသည်။ ထိုမှ ရေ၏ စုဆောင်းမှု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 14

बहिरेव पतंत्येते निर्मलांबुकणाः शुभे । पुनर्लयं प्रयांत्येते दृश्यादृश्या भवंति वै

အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ ဤသန့်ရှင်းသော ရေစက်များသည် အပြင်ဘက်သို့သာ ကျသွားပြီး၊ ထို့နောက် ပြန်လည် လယ၌ ပျော်ဝင်သွားသည်—တစ်ခါတစ်ရံ မြင်ရ၊ တစ်ခါတစ်ရံ မမြင်ရ ဖြစ်၏။

Verse 15

तद्वत्स्वप्नस्य वै भावः कथ्यते शृणु भामिनि । आत्मा शुद्धो विरक्तस्तु रागद्वेषविवर्जितः

ထိုနည်းတူ အိပ်မက်၏ အမှန်တရားကို ငါရှင်းပြမည်—နားထောင်လော့၊ အလှမယ်။ အတ္တမန်သည် သန့်ရှင်း၍ ဝိရက္တ၊ ရာဂနှင့် ဒွေရှမှ ကင်းလွတ်၏။

Verse 16

पंचभूतात्मकानां च मुषित्वैव सुनिश्चलः । षड्विंशतिसु तत्वानां मध्ये चैष विराजते

မဟာဘူတ ငါးပါးဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော ကိုယ်ကာယအခြေအနေကို ကျော်လွန်ပြီးနောက် သူသည် လုံးဝ မလှုပ်မယှက် တည်ကြည်နေ၏; တတ္တဝ ၂၆ ပါးအလယ်၌ ဤတစ်ပါးသည် အလယ်တန်းအမှန်တရားအဖြစ် တောက်ပနေ၏။

Verse 17

शुद्धात्मा केवलो नित्यः प्रकृतेः संगतिं गतः । तद्भावैर्वायुरूपैश्च चलते स्थानतो यदा

သန့်ရှင်းသော အတ္တမန်—တစ်ပါးတည်းနှင့် နိစ္စ—သည် ပရကృతိနှင့် ဆက်စပ်လာသောအခါ၊ ၎င်း၏ အခြေအနေများနှင့် ပရာဏ-ဝါယု အမျိုးမျိုး၏ သဘောသဏ္ဍာန်တို့၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် နေရာမှ နေရာသို့ ရွေ့လျားသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။

Verse 18

आत्मनस्तेजसश्चैव प्रतितेजः प्रजायते । अंतरात्मा शुभं नाम तस्य एव प्रकथ्यते

အတ္တမန်နှင့် ၎င်း၏ တေဇောမှ တူညီသော တေဇောတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၏; ထိုအတွင်းအတ္တမန်ကိုပင် မင်္ဂလာရှိသော နာမတော်ဟု ကြေညာဆိုထား၏။

Verse 19

पयसश्च यथा भिन्ना भवंत्यंबुकणाः शुभे । आत्मनस्तु तथा तेज अंतरात्मा प्रकथ्यते

အို မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ နို့ထဲမှ ရေစက်များက သီးခြားသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူပင် ကိုယ်အတွင်းရှိ အန္တရာတ္မာ—အတွင်းအလင်းတေဇ—ကို သီးခြားဟု ဆိုထားသည်။

Verse 20

स हि पृथ्वी स वै वायुः स चाप्याकाश एव हि । स वै तोयं स दीप्येत एते पंच पुरा कृताः

ထိုသူသည် မြေဖြစ်၏၊ ထိုသူသည် လေဖြစ်၏၊ ထိုသူသည် အာကာသလည်းဖြစ်၏။ ထိုသူသည် ရေဖြစ်၍ ထိုသူသည် မီးကဲ့သို့ တောက်ပလောင်ကျွမ်း၏—ဤဓာတ်ငါးပါးကို အစဦးကာလ၌ ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။

Verse 21

आत्मनस्तेजसो भूता मलरूपा महात्मनः । तस्यापि संगतिं प्राप्ता एकत्वं हि प्रयांति ते

ဤသတ္တဝါတို့သည် မဟာတ္မာ၏ ကိုယ်အတ္မာတေဇမှ မွေးဖွားလာ၍ မလင်ကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း၊ ထိုသူနှင့် စုံစည်းဆက်နွယ်မှု ရရှိသည့်အခါ အမှန်တကယ် တစ်လုံးတစ်ဝတည်းသို့ ရောက်ကြသည်။

Verse 22

स्वात्मभावप्रदोषेण नाशयंति वरानने । तत्पिंडमन्यमिच्छंति वारं वारं वरानने

အို မျက်နှာလှသူရေ၊ ကိုယ့်သဘာဝ၏ အပြစ်အနာအဆာကြောင့် သူတို့သည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဖျက်ဆီးပျက်စီးစေကြ၏။ ထို့နောက် အို မျက်နှာလှသူရေ၊ အကြိမ်ကြိမ် အခြားကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုကို ထပ်မံလိုလားကြ၏။

Verse 23

तेषां क्रीडाविहारोयं सृष्टिसंबंधकारणम् । उदकस्य तरंगस्तु जायते च विलीयते

သူတို့၏ ကစားလှုပ်ရှားလီလာဤသည်ပင် စကြဝဠာဖန်ဆင်းမှုနှင့် ဆက်နွယ်စေသော အကြောင်းရင်းဖြစ်၏။ ရေပြင်ပေါ် လှိုင်းကဲ့သို့ ပေါ်ထွက်လာပြီး နောက်တဖန် ပျောက်ကွယ်လျက်ရှိသည်။

Verse 24

पुनर्भूतिः पुनर्हानिस्तादृशस्य पुनः पुनः । अपां रूपस्य दृष्टांतं तद्वदेषां न संशयः

ဤသို့သောအရာ၌ ထပ်ခါထပ်ခါ ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ပျောက်ကွယ်ခြင်း ဖြစ်နေသည်။ ရေ၏ရုပ်သဏ္ဌာန် ပြောင်းလဲခြင်းသည် ဥပမာဖြစ်၍၊ ထိုနည်းတူ သူတို့အပေါ်၌လည်း—သံသယမရှိ။

Verse 25

आत्मा न नश्यते देवि तेजो वायुर्न नश्यति । न नश्यतो धराकाशौ न नश्यंत्याप एव च

အို မဟာဒေဝီ၊ အတ္တမန်သည် မပျက်စီး။ မီးနှင့် လေသည်လည်း မပျက်စီး။ မြေနှင့် အာကာသသည် မပျက်စီး၊ ရေသည်လည်း မပျက်စီး။

Verse 26

पंचैव आत्मना सार्द्धं प्रभवंति प्रयांति च । आत्मादयो ह्यमी भद्रे नित्यरूपा न संशयः

ဤဓာတ်ငါးပါးသည် အတ္တမန်နှင့်အတူ ပေါ်ထွန်းလာ၍ ပျောက်ကွယ်သွားသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ သို့သော် အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ အတ္တမန်နှင့် အခြားတို့သည် နိစ္စသဘောရှိသည်—သံသယမရှိ။

Verse 27

पिंड एव प्रणश्येत तेषां संजात एव च । विषयाणां सुदोषैः स रागद्वेषादिभिर्हतः

သူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာပင်ဒ်သည် ပေါ်ထွန်းလာသည်နှင့်တပြိုင်နက် ပျက်စီးသွားသည်။ အကြောင်းမှာ အာရုံဝတ္ထုတို့၏ ပြင်းထန်သောအပြစ်များ—ရာဂ၊ ဒွေသ စသည်တို့—ကြောင့် ထိခိုက်သတ်ဖြတ်ခံရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 28

प्राणाः प्रयांति वै पिंडात्पंचपंचात्मका द्विज । पिंडांते वसते आत्मा प्रतिरूपस्तु तस्य च

အို ဒွိဇ၊ ငါးမျိုးသဘောရှိသော ပရာဏများသည် အမှန်တကယ် ကိုယ်ခန္ဓာပင်ဒ်မှ ထွက်ခွာသွားသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာအဆုံး၌ အတ္တမန်သည် တည်ရှိနေပြီး၊ ထိုနှင့်အတူ ၎င်းနှင့်ကိုက်ညီသော သေးငယ်သိမ်မွေ့ရုပ်သဏ္ဌာန်လည်း ရှိနေသည်။

Verse 29

अंतरात्मा यथा चाग्नेः स्फुलिंगस्तु प्रकाशते । तथा प्रकाशमायाति दृश्यादृश्यः प्रजायते

မီးမှ စွင့်ထွက်သော မီးစက်ကဲ့သို့ ပေါ်လွင်၍ တောက်ပသကဲ့သို့၊ အတွင်းအတ္တမန်လည်း ပေါ်ထွန်းလာကာ မြင်ရသည့်အရာနှင့် မမြင်ရသည့်အရာ နှစ်မျိုးလုံးကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

Verse 30

शुद्धात्मा च परं ब्रह्म सदा जागर्ति नित्यशः । अंतरात्मा प्रबद्धस्तु प्रकृतेश्च महागुणैः

သန့်ရှင်းသော အတ္တမန်သည် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်—အမြဲနိုးကြား၍ နိစ္စတည်တံ့သည်။ သို့သော် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်ဆက်နွယ်သော အတွင်းအတ္တမန်သည် ပရကృతိနှင့် ၎င်း၏ မဟာဂုဏ်များ (သုံးဂုဏ်) ကြောင့် ချည်နှောင်ခံနေရသည်။

Verse 31

अन्नाहारेण संपुष्टैरंतरात्मा सुखं व्रजेत् । सुसुखाज्जायते मोहस्तस्मान्मनः प्रमुह्यति

အစားအစာဖြင့် ကောင်းစွာပံ့ပိုးခံရသော် အတွင်းအတ္တမန်သည် သက်သာချမ်းသာသို့ ရောက်လေသည်။ သို့သော် သက်သာလွန်ကဲခြင်းမှ မောဟ (မိုဟ) ပေါ်လာ၍ ထို့ကြောင့် စိတ်သည် မူးမောလွဲမှားသွားသည်။

Verse 32

पश्चात्संजायते निद्रा तामसी लयवर्द्धिनी । नाडीमार्गेण यः सूर्यो मेरुमुल्लंघ्य गच्छति

ထို့နောက် တမသိက အိပ်ငိုက်ခြင်း ပေါ်ပေါက်လာ၍ လယ (ပျောက်ကွယ်ခြင်း) နှင့် အလေးအနက်တုံ့ဆိုင်းမှုကို တိုးပွားစေသည်။ (ထိုအခါ) နာဒီလမ်းကြောင်းအတိုင်း သွားသော နေမင်းသည် မေရုတောင်ကို ကျော်လွန်၍ ဆက်လက်ရွေ့လျားသည်။

Verse 33

तदा रात्रिः प्रजायेत यावन्नोदयते रविः । विषयांधकारैर्मुक्तस्तु अंतरात्मा प्रकाशते

ထိုအခါ နေမင်း မထွက်သေးသရွေ့ “ည” ဟု ဖြစ်နေသည်။ သို့သော် အာရုံဝတ္ထုတို့၏ အမှောင်မှ လွတ်မြောက်သူ၏ အတွင်းအတ္တမန်သည် တောက်ပစွာ ပေါ်လွင်လာသည်။

Verse 34

भावैस्तत्त्वात्मकानां तु पंचतत्त्वैः प्रपोषितैः । पूर्वजन्मस्थितैः पिंडैरंतरात्मा प्रगृह्यते

သို့ရာတွင် တတ္တဝသဘောရှိသော ဘာဝများမှ ဖွဲ့စည်း၍ မဟာဘူတ ငါးပါးဖြင့် ပျိုးထောင်ခံရကာ ယခင်ဘဝ၏ သံစ్కာရ အကျန်အလွန်တို့ဖြင့် ပုံသွင်းထားသော ကိုယ်ခန္ဓာစုတုံးများကြောင့် အတွင်းအတ္တမန်သည် ချည်နှောင်ခံကာ လိုက်ပါသွားရသည်။

Verse 35

स यास्यति च वै स्थानमुच्चावचं महामते । संसार अंतरात्मा वै दोषैर्बद्धः प्रणीयते

အို မဟာမတေ၊ သူသည် တစ်ခါမြင့် တစ်ခါနိမ့်သော အခြေအနေသို့ အမှန်တကယ် ရောက်သွားတတ်သည်။ အကြောင်းမှာ သံသရာဝဋ်တွင် ပိတ်မိနေသော အတွင်းအတ္တမန်သည် အပြစ်ဒೋಷများဖြင့် ချည်နှောင်ခံကာ ရှေ့သို့ မောင်းနှင်ခံရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 36

कायं रक्षति जीवात्मा पश्चात्तिष्ठति मध्यगः । उदानः स्फुरते तीव्रस्तस्माच्छब्दः प्रजायते

ဇီဝအတ္တမန်သည် ကိုယ်ခန္ဓာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပြီး အတွင်း၌ အလယ်တည်နေရာတွင် အထောက်အကူအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ ဥဒါန ပရాణသည် ပြင်းထန်စွာ တုန်ခါလှုပ်ရှားသော် ထိုတုန်ခါမှုမှ အသံ (သဗ္ဒ) ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 37

शुष्का भस्त्रा यथा श्वासं कुरुते वायुपूरिता । तद्वच्छब्दवशाच्छ्वासमुदानः कुरुते बलात्

လေဖြည့်သွင်းလျှင် ခြောက်သွေ့သော လေဖောင်းက အသက်ရှူထုတ်သကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ အသံ၏ အာနိသင်ကြောင့် ဥဒါန ပရాణသည် အားပြင်းစွာ အသက်ရှူကို လှုပ်ရှားစေသည်။

Verse 38

आत्मनस्तु प्रभावेण उदानो बलवान्भवेत् । एवं कायः प्रमुग्धस्तु मृतकल्पः प्रजायते

အတ္တမန်၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဥဒါန ပရాణစီးကြောင်းသည် အားကောင်းလာသည်။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာသည် လုံးဝ မောဟမိ၍ တုန့်ပြန်မှုမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ သေကောင်နှင့် ဆင်တူလာသည်။

Verse 39

ततो निद्रा महामाया तस्यांगेषु प्रयाति सा । हृदि कंठे तथा चास्ये नासिकाग्रे प्रतिष्ठति

ထို့နောက် အိပ်ခြင်း—မဟာမာယာ—သည် သူ၏ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများအတွင်း လှည့်လည်ဝင်ရောက်၍ နှလုံး၊ လည်ချောင်း၊ ပါးစပ်နှင့် နှာခေါင်းအဖျားတွင် တည်နေရာယူသည်။

Verse 40

बाहू संकुच्य संतिष्ठेद्धृद्गतो नाभिमंडले । आत्मनस्तु प्रभावाच्च उदानो नाम मारुतः

လက်နှစ်ဖက်ကို ချုံ့ကာ တည်ငြိမ်စွာ ရပ်နေသကဲ့သို့—၎င်းသည် နှလုံးနှင့် နာဘီဝိုင်းအနီးတွင် တည်ရှိလာသောအခါ—အာတ်မန်၏ အာနုဘော်ကြောင့် ထိုပရాణလေကို “ဥဒါန” ဟု ခေါ်သည်။

Verse 41

प्रजायते महातीव्रा बलरोधं करोति सः । यथा रज्ज्वा प्रबद्धस्तु दारु कीलधरः स्थितः

၎င်းသည် အလွန်ပြင်းထန်စွာ ပေါ်ထွန်းလာ၍ အင်အားကို တားဆီးပိတ်ဆို့စေသည်။ ကြိုးဖြင့် တင်းကျပ်စွာ ချည်ထားသော သစ်တိုင်တံကဲ့သို့ နေရာ၌ မလှုပ်မယှက် တည်မြဲနေသည်။

Verse 42

तथा चात्मासु संलग्नः प्राणवायुर्न संशयः । अंतरात्मप्रसक्तस्तु प्राणवायुः शुभानने

ထိုနည်းတူ ပရాణဝါယုသည် သတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်တော်များနှင့် အမှန်တကယ် ဆက်စပ်နေသည်—သံသယမရှိ။ သို့သော် ပရాణဝါယုသည် အတွင်းအာတ်မန်သို့ အာရုံစိုက်လျှင်၊ မျက်နှာလှသူရေ၊ အတွင်းသို့ စူးစိုက်သည့် သမာဓိ၌ တည်ငြိမ်လာသည်။

Verse 43

बुद्धिवद्रोहितो भद्रे अंतरात्मा प्रधावति । पूर्वजन्मार्जितान्वासान्स्मृत्वा तत्र प्रधावति

အို မင်္ဂလာရှိသူမ၊ ဉာဏ် (ဗုဒ္ဓိ) ကို လမ်းလွဲစေသော် အတွင်းအာတ်မန်သည် ဒီဘက်ဟိုဘက် ပြေးလွှားနေသည်။ ယခင်ဘဝများမှ စုဆောင်းထားသော သံစကားရ (saṁskāra) များကို မှတ်မိကာ ထိုတူညီသော ဝါသနာများသို့ ထပ်ခါထပ်ခါ အလျင်အမြန် သွားရောက်သည်။

Verse 44

तत्र संस्थो महाप्राज्ञः स्वेच्छया रमते पुनः । एवं नानाविधान्स्वप्नानंतरात्मा प्रपश्यति

ထိုနေရာ၌ တည်မြဲနေသော မဟာပညာရှိသည် မိမိဆန္ဒအတိုင်း ထပ်မံ ပျော်ရွှင်ရမည်။ ထို့ကြောင့် အတွင်းအတ္တမန်သည် မျိုးစုံသော အိပ်မက်များကို မြင်တတ်သည်။

Verse 45

उत्तमांश्च विरुद्धांश्च कर्मयुक्तान्प्रपश्यति । गिरींस्तथा सुदुर्गांश्च उच्चावचान्प्रपश्यति

သူသည် မြတ်သောသူများနှင့် ဆန့်ကျင်သူများကိုလည်းကောင်း၊ ကမ္မနှင့်ချည်နှောင်ထားသော သတ္တဝါများကိုလည်းကောင်း မြင်တတ်သည်။ ထို့ပြင် အလွန်ခက်ခဲသော တောင်တန်းများနှင့် မြင့်နိမ့် မျိုးစုံသော မြေပြင်ကိုလည်း မြင်တတ်သည်။

Verse 46

तदेव वातिकं विद्धि कफवत्तद्वदाम्यहम् । जलं नदीं तडागं च पयः स्थानानि पश्यति

ဤအရာကို ဝါတ (vāta) မှ ဖြစ်ပေါ်သော အခြေအနေဟု သိမှတ်ပါ; ထို့အတူ ကဖ (kapha) နှင့် ဆင်တူကြောင်းကိုလည်း ငါဆို၏။ ထိုအခါ သူသည် ရေ—မြစ်များ၊ ကန်များနှင့် သောက်သုံးရေရှိရာ နေရာများကို မြင်တတ်သည်။

Verse 47

अग्निं च पश्यते देवि बहुकांचनमुत्तमम् । तदेव पैत्तिकं विद्धि भाव्यं चैव वदाम्यहम्

အို ဒေဝီ၊ မီးကိုလည်းကောင်း အလွန်ကောင်းမြတ်သော ရွှေကိုလည်းကောင်း များစွာမြင်ရပါက ထိုမြင်ကွင်းကို ပိတ္တ (pitta) နှင့် ဆက်နွယ်သော လက္ခဏာဟု သိမှတ်ပါ။ ထို့ပြင် နောက်တစ်ဖန် ဖြစ်လာမည့်အရာကိုလည်း ငါပြောမည်။

Verse 48

प्रभाते दृश्यते स्वप्नो भव्यो वाभव्य एव च । कर्मयुक्तो वरारोहे लाभालाभप्रकाशकः

မိုးလင်းအချိန်တွင် မြင်ရသော အိပ်မက်သည်၊ အို လှပသော တင်ပါးရှိသူမ၊ မင်္ဂလာလည်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ အမင်္ဂလာလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ကမ္မနှင့် ဆက်နွယ်သောကြောင့် အမြတ်နှင့် အရှုံးကို ဖော်ပြပေးသည်။

Verse 49

स्वप्नस्यापि अवस्था मे कथिता वरवर्णिनि । तद्भाव्यंचवरारोहेविष्णोश्चैवभविष्यति

အရောင်အဆင်းလှပသော မိန်းမရေ၊ အိပ်မက်အခြေအနေကိုတောင် သင့်အား ငါရှင်းပြပြီးပြီ။ အမြတ်တန်သူရေ၊ ဖြစ်လာမည့်အရာသည် အမှန်တကယ် ဗိဿနု၏ အလိုတော်အတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လိမ့်မည်။

Verse 50

तन्निमित्तं त्वया दृष्टो दुःस्वप्नः स तु प्रेक्षितः

အကြောင်းအရင်းအဲဒီကြောင့်ပင် သင်သည် အမင်္ဂလာညွှန်ပြသော အိပ်မက်ဆိုးကို မြင်ခဲ့ပြီး—တကယ်တမ်း မျက်မြင်တွေ့ခဲ့သည်။