
The Nahusha Episode: Aśokasundarī’s Austerity and Huṇḍa’s Doom
ရသေ့ကြီး ဝသိဋ္ဌသည် နဟုသကို ခေါ်ယူပြီး တောတွင်းရိက္ခာများ ရှာဖွေရန် စေလွှတ်လိုက်သည်။ ပြန်ရောက်သောအခါ နဟုသသည် မိမိ၏ လျှို့ဝှက်သော မျိုးရိုးဇာတိနှင့် နတ်ဆိုးတစ်ကောင်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နေသော ပြဿနာများကို နတ်တမန်များ ပြောဆိုသံမှ ကြားသိရသည်။ ဝသိဋ္ဌက မင်းကြီး အာယုနှင့် ဣန္ဒုမတီတို့သည် နဟုသ၏ မိဘအရင်းများဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ သီဝဘုရား၏ သမီးတော် အသောကသုန္ဒရီသည် နဟုသကို ခင်ပွန်းအဖြစ် ရရှိရန် ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းတွင် ပြင်းထန်သော အကျင့်သီလကို ဆောက်တည်နေသည်။ ဒိတ္တိ ဟုဏ္ဍသည် တပ်မက်စိတ်ဖြင့် သူမကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပြီး နဟုသ၏ လက်ချက်ဖြင့် သေဆုံးရမည်ဟု ကျိန်စာသင့်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ နဟုသသည် ဟုဏ္ဍကို သတ်ဖြတ်ပြီး မင်းသမီးကို ကယ်တင်ကာ တရားဓမ္မကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းရမည်ဖြစ်သည်။
Verse 1
कुंजल उवाच । ब्रह्मपुत्रो महातेजा वशिष्ठस्तपतां वरः । नहुषं तं समाहूय इदं वचनमब्रवीत्
ကుంజလက ပြောသည်– ဗြဟ္မာ၏ သားတော်၊ မဟာတေဇောရှိ၍ တပသီတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ဝသိဋ္ဌသည် နဟုဿကို ခေါ်ယူကာ ဤစကားကို မိန့်ကြား하였다။
Verse 2
वनं गच्छ स्वशीघ्रेण वन्यमानय पुष्कलम् । समाकर्ण्य मुनेर्वाक्यं नहुषो वनमाययौ
သူက မိန့်သည်– “ချက်ချင်း တောသို့သွား၍ မနှောင့်နှေးဘဲ တောထွက်အစားအစာနှင့် ပစ္စည်းများကို ပေါများစွာ ယူလာပါ”။ မုနိ၏စကားကို ကြားသော် နဟုဿသည် တောသို့ သွားလေ၏။
Verse 3
तत्र किंचित्सुवृत्तांतं शुश्राव नहुषो बलः । अयमेष स धर्मात्मा नहुषो नाम वीर्यवान्
ထိုနေရာ၌ ဘလသည် ကောင်းမြတ်သောဖြစ်ရပ်အချို့ကို ကြားရသည်– “ဤသူသည် ဓမ္မစိတ်ရှိသူ၊ နဟုဿဟု အမည်ရ၍ သတ္တိဗလကြီးမားသူ ဖြစ်၏” ဟူ၍။
Verse 4
आयोः पुत्रो महाप्राज्ञो बाल्यान्मात्रा वियोजितः । अस्यैवातिवियोगेन आयुभार्या प्ररोदिति
အာယု၏သားတော် မဟာပညာရှိသည် ကလေးဘဝကတည်းက မိခင်နှင့် ခွဲခွာခံရ၏။ ထိုအလွန်ပြင်းထန်သော ခွဲခွာမှုကြောင့် အာယု၏ဇနီးသည် ငိုကြွေးလေ၏။
Verse 5
अशोकसुंदरी तेपे तपः परमदुष्करम् । कदा पश्यति सा देवी पुत्रमिंदुमती शुभा
အရှိုကသုန္ဒရီသည် အလွန်ခက်ခဲသော တပသကို ဆောင်ရွက်하였다။ မင်္ဂလာရှိသော ဒေဝီ အိန္ဒုမတီသည် မည်သည့်အခါ သားတော်ကို မြင်တွေ့ဒर्शनရမည်နည်း။
Verse 6
नाहुषं नाम धर्मज्ञं हृतं पूर्वं तु दानवैः । तपस्तेपे निरालंबा शिवस्य तनया वरा
ဓမ္မကိုသိမြင်သော နာဟုရှ အမည်ရှိသူကို ယခင်က ဒာနဝများက ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ထို့နောက် သီဝ၏ အထူးမြတ်သော သမီး နီရာလမ္ဘာ သည် တပဿ (တပစျာ) ကို ဆောင်ရွက်하였다။
Verse 7
अशोकसुंदरी बाला आयुपुत्रस्य कारणात् । अनेनापि कदा सा हि संगता तु भविष्यति
အရှိုကသုန္ဒရီ ဟူသော မိန်းကလေးငယ်သည်—အာယု၏ သားကြောင့်—အမှန်တကယ် ဘယ်အချိန်တွင် သူနှင့်လည်း ပေါင်းစည်းရမည်နည်း။
Verse 8
एवं सांसारिकं वाक्यं दिवि चारणभाषितम् । शुश्राव स हि धर्मात्मा नहुषो विभ्रमान्वितः
ဤသို့ ကောင်းကင်ဘုံ၌ ချာရဏများ ပြောဆိုသော လောကီစကားများကို ဓမ္မစိတ်ရှိသော နာဟုရှ သည်—မောဟဖြင့် လွှမ်းမိုးနေသော်လည်း—ကြားနာခဲ့သည်။
Verse 9
स गत्वा वन्यमादाय वशिष्ठस्याश्रमं प्रति । वन्यं निवेद्य धर्मात्मा वशिष्ठाय महात्मने
သူသည် တောထွက်အစာကို စုဆောင်းယူ၍ ဝသိဋ္ဌ၏ အာရှရမ်သို့ သွား하였다။ ဓမ္မစိတ်ဖြင့် ထိုတောထွက်ပူဇော်ပစ္စည်းကို မဟာတ္မာ ဝသိဋ္ဌ ထံ ဆက်ကပ်하였다။
Verse 10
बद्धांजलिपुटोभूत्वा भक्त्या नमितकंधरः । तमुवाच महाप्राज्ञं वशिष्ठं तपतां वरम्
လက်အုပ်ချီ၍ ဘက္တိဖြင့် လည်ပင်းငုံ့ကာ၊ တပဿရှင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး မဟာပညာရှင် ဝသိဋ္ဌ ကို မိန့်ကြားလျှောက်ထား하였다။
Verse 11
भगवञ्छ्रूयतां वाक्यमपूर्वं चारणेरितम् । एष वै नहुषो नाम्ना आयुपुत्रो वियोजितः
အို ဘဂဝန်၊ ခါရာဏာက ပြောကြားသော မကြားဖူးသေးသည့် အံ့ဖွယ်စကားကို နားဆင်တော်မူပါ။ ဤသူသည် အာယု၏သား နဟုရှဟာ ဖြစ်၍ ယခင်အခြေအနေမှ ခွဲကွာသွားရသူ ဖြစ်သည်။
Verse 12
मात्रा सह सुदुःखैस्तु इंदुमत्या हि दानवैः । शिवस्य तनया बाला तपस्तेपे सुदुश्चरम्
မိခင် အိန္ဒုမတီနှင့်အတူ—ဒာနဝတို့၏ နှိပ်စက်မှုကြောင့် အလွန်ဒုက္ခရောက်ကာ ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေစဉ်—ရှီဝ၏ သမီးငယ်သည် အလွန်ခက်ခဲသော တပဿာကို ဆောင်ရွက်하였다။
Verse 13
निमित्तमस्य धीरस्य नहुषस्येति वै गुरो । एवमाभाषितं तैस्तु तत्सर्वं हि मया श्रुतम्
“အို ဂုရုမြတ်၊ ဤသည်မှာ သတ္တိတည်ကြည်သော မင်း နဟုရှနှင့် ပတ်သက်သည့် အကြောင်းရင်းပင် ဖြစ်သည်” ဟု သူတို့ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ထိုအရာအားလုံးကို ကျွန်ုပ် အပြည့်အစုံ နားထောင်ခဲ့သည်။
Verse 14
कोसावायुः स धर्मात्मा कासा त्विंदुमती शुभा । अशोकसुंदरी कासा नहुषेति क उच्यते
“ဓမ္မစိတ်ရှိသော ဝါယုဆိုသည်မှာ မည်သူနည်း။ မင်္ဂလာရှိသော အိန္ဒုမတီဆိုသည်မှာ မည်သူနည်း။ အရှိုကသုန္ဒရီဆိုသည်မှာ မည်သူနည်း။ နဟုရှဟာဟု ခေါ်ဆိုသူမှာ မည်သူနည်း။”
Verse 15
एतन्मे संशयं जातं तद्भवांश्छेत्तुमर्हति । अन्यः कोपि महाप्राज्ञः कुत्रासौ नहुषेति च
ဤသံသယသည် ကျွန်ုပ်၏စိတ်တွင် ပေါ်ပေါက်လာသည်; သင်သည် ထိုသံသယကို ဖြတ်တောက်ဖယ်ရှားနိုင်သူ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မဟာပညာရှိ အခြားသူသည် မည်သူနည်း—နဟုရှဟာ ယခု ဘယ်နေရာတွင် ရှိနေသနည်း။
Verse 16
तत्सर्वं तात मे ब्रूहि कारणांतरमेव हि । वशिष्ठ उवाच । आयु राजा स धर्मात्मा सप्तद्वीपाधिपो बली
“ချစ်သားရေ၊ အကြောင်းအရာအားလုံးကို ငါ့အား ပြောပါ—အတွင်းကျသော အကြောင်းရင်းမှန်က ဘာနည်း” ဝသိဋ္ဌက မိန့်တော်မူသည်– “အာယုမင်းသည် ဓမ္မတရားရှိ၍ အင်အားကြီးကာ၊ ဒွီပခုနစ်ခု၏ အධိပတိ ဖြစ်၏။”
Verse 17
भार्या इंदुमती तस्य सत्यरूपा यशस्विनी । तस्यामुत्पादितः पुत्रो भवान्वै गुणमंदिरम्
မိဖုရားမှာ အိန္ဒုမတီ—အမှန်တရား၏ သဘောရှိ၍ ဂုဏ်သတင်းကျော်ကြားသူ ဖြစ်၏။ သူမမှ သားတော်တစ်ပါး မွေးဖွားလာပြီး၊ ထိုသူသည် သင်ပင်ဖြစ်၍ ဂုဏ်တရားတို့၏ မဏ္ဍိုင် ဖြစ်၏။
Verse 18
आयुना राजराजेन सोमवंशस्य भूषणम् । हरस्य कन्या सुश्रोणी गुणरूपैरलंकृता
မင်းတို့၏မင်း အာယု—ဆိုမဝంశ၏ အလှဆင်—ကြောင့် ဟရ (ရှီဝ) ၏ သမီးတော်တစ်ပါး ပေါ်ထွန်းလာ၏။ သူမသည် ခါးတင်လှပ၍ ဂုဏ်နှင့် ရုပ်ရည်ဖြင့် အလှဆင်ထား၏။
Verse 19
अशोकसुंदरी नाम्ना सुभगा चारुहासिनी । तस्य हेतोस्तपस्तेपे निरालंबा तपोवने
သူမ၏အမည်မှာ အရှိုကသုန္ဒရီ—ကံကောင်းမင်္ဂလာရှိ၍ အပြုံးလှသူ ဖြစ်၏။ ထိုရည်ရွယ်ချက်ကြောင့်ပင် သူမသည် တပောဝန၌ အားကိုးရာမရှိဘဲ တပသ (အာစီတ) ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။
Verse 20
तस्या भर्ता भवान्सृष्टो धात्रा योगेन निश्चितः । गंगायास्तीरमाश्रित्य ध्यानयोग समाश्रिता
ဖန်ဆင်းရှင် (ဓာတೃ) သည် ယောဂ၏ အာဏာနှင့် သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း မခွဲမလွဲ ဆုံးဖြတ်ကာ သင်ကို သူမ၏ ခင်ပွန်းအဖြစ် ဖန်ဆင်းထား၏။ ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းကို အားကိုး၍ သူမသည် ဓျာန-ယောဂ၏ စည်းကမ်း၌ တည်နေ၏။
Verse 21
हुंडश्च दानवेंद्रो यो दृष्ट्वा चैकाकिनीं सतीम् । तपसा प्रज्वलंतीं च सुभगां कमलेक्षणाम्
ထို့နောက် ဒါနဝတို့၏ အရှင် ဟုဏ္ဍသည် တစ်ယောက်တည်းရှိသော သစ္စာရှိသည့် စတီမကို မြင်၍—တပသ၏ မီးကဲ့သို့ တောက်လောင်လင်းလက်၊ လှပ၍ ကြာပန်းမျက်လုံးရှိသူကို—
Verse 22
रूपौदार्यगुणोपेतां कामबाणैः प्रपीडितः । तां बभाषेऽन्तिकं गत्वा मम भार्या भवेति च
ကာမ၏ မြားများကြောင့် နာကျင်ပူလောင်သဖြင့်၊ ရုပ်ရည်၊ ဥဒාරမှုနှင့် ဂုဏ်သတ္တိပြည့်ဝသော နាងထံသို့ နီးကပ်သွားကာ “ငါ၏ ဇနီး ဖြစ်ပါ” ဟု ပြော하였다။
Verse 23
एवं सा तद्वचः श्रुत्वा तमुवाच तपस्विनी । मा हुंड साहसं कार्षीर्मा जल्पस्व पुनः पुनः
ထိုစကားကို ကြားသော် တပသဝင်နီမက “ဟုဏ္ဍာရေ၊ မိုက်မဲသော အကြမ်းဖက်မှု မလုပ်နှင့်; ထပ်ခါထပ်ခါ မပြောနှင့်” ဟု ဆို하였다။
Verse 24
अप्राप्याहं त्वया वीर परभार्या विशेषतः । दैवेन मे पुरा सृष्ट आयुपुत्रो महाबलः
အို သူရဲကောင်း၊ သင်သည် ကျွန်မကို မရနိုင်ပါ၊ အထူးသဖြင့် ကျွန်မသည် အခြားသူ၏ ဇနီးဖြစ်သောကြောင့်။ ကံတရားအရ ယခင်ကတည်းက အင်အားကြီးသော သားတော် “အာယုပုတ္တ” ကို ကျွန်မအတွက် မွေးဖွားပေးထားပြီးဖြစ်သည်။
Verse 25
नहुषो नाम मेधावी भविष्यति न संशयः । देवदत्तो महातेजा अन्यथा त्वं करिष्यसि
သံသယမရှိဘဲ “နဟုသ” ဟူသော ပညာရှိတစ်ဦး မွေးဖွားလာမည်။ “ဒေဝဒတ္တ” သည် မဟာတေဇောဖြစ်မည်—မဟုတ်လျှင် သင်သည် အခြားသို့ ပြုမူလိမ့်မည်။
Verse 26
ततः शाप्रं पदास्यामि येन भस्मी भविष्यसि । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं कामबाणैः प्रपीडितः
“ထို့နောက် ချက်ချင်းပင် သင်ကို ပြာဖြစ်စေမည့် ကျိန်စာကို ငါဆိုမည်” ဟုဆိုသံကို ကြားလျှင်၊ ကာမဒေဝ၏ မြားများကြောင့် နှိပ်စက်ခံရသူသည် အလွန်ပင် ဝေဒနာတက်လေ၏။
Verse 27
व्याजेनापि हृता तेन प्रणीता निजमंदिरे । ज्ञात्वा तया महाभाग शप्तोऽसौ दानवाधमः
အကြောင်းပြချက်တစ်ခုဖြင့်ပင် သူမကို ခိုးယူကာ မိမိအိမ်သို့ ခေါ်သွားလေ၏။ အမှန်ကို သိသွားသောအခါ၊ အို မဟာဘဂ္ဂ၊ ထိုအောက်မေ့သော ဒါနဝကို သူမက ကျိန်စာတင်လေ၏။
Verse 28
नहुषस्यैव हस्तेन तव मृत्युर्भविष्यति । अजाते त्वयि संजाता वदसे त्वं यथैव तत्
နဟုရှ၏ လက်တော်ဖြင့်ပင် သင်၏ သေခြင်းသည် ဖြစ်ပေါ်လိမ့်မည်။ သင်မမွေးဖွားသေးသော်လည်း မွေးပြီးသားကဲ့သို့ ပြောဆိုနေသည်—ထိုသို့ပင် သင်ကြေညာသည်။
Verse 29
स त्वमायुसुतो वीर हृतो हुंडेन पापिना । सूदेन रक्षितो दास्या प्रेषितो मम चाश्रमम्
အို အာယု၏ သားတော် သူရဲကောင်း၊ သင်ကို အပြစ်ရှိသော ဟုဏ္ဍက ခိုးယူသွားခဲ့သည်။ သို့သော် စူဒ (ရထားမောင်း/အမှုထမ်း) တစ်ဦးက သင်ကို ကာကွယ်ခဲ့ပြီး၊ အမှုထမ်းမိန်းကလေးတစ်ဦးမှတဆင့် သင်ကို ငါ၏ အာရှရမ်သို့ ပို့လွှတ်ခဲ့သည်။
Verse 30
भवंतं वनमध्ये च दृष्ट्वा चारणकिन्नरैः । यत्तु वै श्रावितं वत्स मया ते कथितं पुनः
တောအလယ်၌ သင်ကို မြင်ကြသော ချာရဏနှင့် ကိန္နရတို့က ထိုသတင်းကို အမှန်တကယ် တင်ပြခဲ့သည်။ အို ချစ်လှစွာသော ကလေးရေ၊ ငါ့ထံသို့ ကြားသိလာသော အကြောင်းကိုပင် သင့်အား ထပ်မံ ပြောပြလိုက်သည်။
Verse 31
जहि तं पापकर्तारं हुंडाख्यं दानवाधमम् । नेत्राभ्यां हि प्रमुंचंतीमश्रूणि परिमार्जय
အပြစ်ပြုသူ—ဟုဏ္ဍာဟု အမည်ရ၊ ဒါနဝတို့အနက် အနိမ့်ဆုံးသူ—ကို သတ်ပစ်လော့၊ ထို့နောက် မျက်လုံးနှစ်ဖက်မှ စီးကျလာသော မျက်ရည်ကို သုတ်ပယ်လော့။
Verse 32
इतो गत्वा प्रपश्य त्वं गंगातीरं महाबलम् । निपात्य दानवेंद्रं तं कारागृहात्समानय
ဤနေရာမှ ထွက်သွား၍ အင်အားကြီးသော ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းကို ကြည့်လော့။ ထိုဒါနဝတို့၏ အရှင်ကို လဲကျစေပြီး ထောင်အိမ်မှ ထုတ်ကာ ဤနေရာသို့ ခေါ်လာလော့။
Verse 33
अशोकसुंदरी याहि तस्या भर्ता भवस्व हि । एतत्ते सर्वमाख्यातं प्रश्नस्यास्य हि कारणम्
အရှိုကသုန္ဒရီထံ သွားလော့; အမှန်တကယ် သူမ၏ ခင်ပွန်း ဖြစ်လော့။ ဤအရာအားလုံးကို သင့်အား ငါပြောပြီးပြီ—ဤမေးခွန်း၏ အကြောင်းရင်းက ဤတည်း။
Verse 34
आभाष्य नहुषं विप्रो विरराम महामतिः
နဟုෂကို မိန့်ကြားပြီးနောက် ဉာဏ်ကြီးသော ဗြာဟ္မဏသည် တိတ်ဆိတ်သွား၏။
Verse 35
आकर्ण्य सर्वं मुनिना प्रयुक्तमाश्चर्यभूतं स हि चिंत्यमानः । तस्यांतमेकः परिकर्तुकाम आयोः सुतः कोपमथो चकार
မုနိ၏ ပြောကြားသမျှ—အံ့ဩဖွယ်ရာ—ကို ကြားပြီးနောက် သူသည် စိတ်တွင် စဉ်းစားတော်မူ၏။ ထို့နောက် ထိုကိစ္စကို အဆုံးသတ်လိုသဖြင့် အာယု၏ သားတစ်ဦးသည် ဒေါသထွက်လာ၏။
Verse 108
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नाहुषाख्यानेऽष्टोत्तरशततमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် မြတ်နိုးအပ်သော သီရိပဒ္မပုရာဏ၏ ဘူမိခဏ္ဍ၌၊ ဝေနာပုရာဏကഥာ၊ ဂုရု-တီရ္ထ၏ မဟာတ్మျ၊ ချျဝနာဇာတ်တော်နှင့် နဟုရှာအကြောင်းတို့ပါဝင်သော အခန်း ၁၀၈ ကို အဆုံးသတ်လေ၏။