Adhyaya 6: Balarama’s Dilemma, Drunken Wanderings in Revata’s Grove, and the Slaying of the Suta

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे इन्द्रविक्रियानाम पञ्चमोऽध्यायः । षष्ठोऽध्यायः । पक्षिण ऊचुः— रामः पार्थे परां प्रीतिं ज्ञात्वा कृष्णस्य लाङ्गली । चिन्तयामास बहुधा किं कृतं सुकृतं भवेत् ॥

ငှက်တို့က ပြောကြသည်– လယ်ထွန်ကိုင်ဆောင်သူ ဘလာရာမသည် အာర్జုနအပေါ် ကృష్ణ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး ချစ်ခင်မှုကို နားလည်ပြီးနောက် အမျိုးမျိုး စဉ်းစားကာ– “ဤမျှသော ကုသိုလ် (sukṛta) မည်သို့ ပေါ်ပေါက်လာသနည်း၊ ဘာကိစ္စကို ပြုခဲ့သနည်း” ဟု တွေးတော하였다။

Verse 2

कृष्णेन हि विना नाहं यास्ये दुर्योधनान्तिकम् । पाण्डवान् वा समाश्रित्य कथं दुर्योधनं नृपम् ॥

“အမှန်တကယ် ကൃഷ്ണ မရှိဘဲ ငါသည် ဒုర్యೋಧနအနီးသို့ မသွားမည်။ သို့မဟုတ် ပாண்டဝတို့ထံ ခိုလှုံပြီးနောက် ငါသည် ဘုရင် ဒုర్యോധနထံ မည်သို့ ချဉ်းကပ်နိုင်မည်နည်း” ဟု ဆို၏။

Verse 3

जामातरं तथा शिष्यं घातयिष्ये नरेश्वरम् । तस्मान्न पार्थं यास्यामि नापि दुर्योधनं नृपम् ॥

“ငါသည် သားမက်လည်း ဖြစ်၍ တပည့်လည်း ဖြစ်သော ထိုဘုရင်ကို သတ်စေမည်။ ထို့ကြောင့် ငါသည် ပါර්ထ (အာర్జုန) ထံသို့လည်း မသွား၊ ဘုရင် ဒုర్యೋಧနထံသို့လည်း မသွား” ဟု ဆို၏။

Verse 4

तीर्थेष्वाप्लावयिष्यामि तावदात्मानमात्मना । कुरूणां पाण्डवानां च यावदन्ताय कल्पते ॥

«ကူရုနှင့် ပဏ္ဍဝတို့၏ ပဋိပက္ခကို အဆုံးသတ်စေမည့် သင့်လျော်သော အချိန်ရောက်သည့်တိုင် ငါသည် သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများ၌ ရေချိုးသန့်စင်ကာ ကိုယ်တိုင်၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုဖြင့် ကိုယ်ကို သန့်စင်မည်»။

Verse 5

इत्यामन्त्र्य हृषीकेशं पार्थ-दुर्योधनावपि । जगाम द्वारकां शौरिः स्वसैन्युपरिवारितः ॥

ဤသို့ ဟೃṣīkeśa ကိုလည်းကောင်း၊ ပာရ္ထနှင့် ဒုရ္ယောဓနတို့ကိုလည်းကောင်း နှုတ်ဆက်ခွင့်ယူပြီးနောက်၊ Śauri သည် မိမိတပ်များက ဝိုင်းရံလျက် ဒွာရကာသို့ ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 6

गत्वा द्वारवतीं रामो हृष्टपुष्टजनाकुलाम् । श्वो गन्तव्येषु तीर्थेषु पपौ पानं हलायुधः ॥

ပျော်ရွှင်၍ အာဟာရပြည့်ဝသော လူထုဖြင့် စည်ကားသည့် ဒွာရဝတီသို့ ရောက်ပြီးနောက်၊ ရာမ—ဟလာယုဓ (ဗလရာမ)—သည် မနက်ဖြန် တီရ္ထများသို့ ထွက်ခွာရမည်ဖြစ်သဖြင့် မူးယစ်စေသော သောက်ရည်ကို သောက်하였다။

Verse 7

पीतपानो जगामाथ रैवतोद्यानमृद्धिमत् । हस्ते गृहीत्वा समदां रेवतीमप्सरोपमाम् ॥

သောက်ပြီးနောက်၊ သူသည် စည်ပင်ဝပြောသော ရိုင်ဝတ ဥယျာဉ်သို့ သွားကာ၊ မူးယစ်နေသော (သို့မဟုတ် စိတ်လှုပ်ရှားရွှင်လန်းသော) အပ်ဆရာမကဲ့သို့ လှပသည့် ရေဝတီ၏ လက်ကို ကိုင်၍ လျှောက်သွား하였다။

Verse 8

स्त्रीकदम्बकमध्यस्थो ययौ मत्तः पदास्खलन् । ददर्श च वनं वीरो रमणीयमनुत्तमम् ॥

မိန်းမအစုအဝေးအလယ်၌ ရပ်နေစဉ်၊ မူးယစ်နေသော ထိုယောက်ျားသည် ခြေလှမ်းများ လဲလှယ်တုန်ခါလျက် ဆက်လက်သွားရာ၊ ထိုသူရဲကောင်းသည် အလွန်ပျော်ရွှင်ဖွယ်ကောင်း၍ အလှအပမတူနိုင်သော တောအုပ်တစ်ခုကို မြင်တွေ့하였다။

Verse 9

सर्वर्तुफलपुष्पाढ्यं शाखामृगगणाकुलम् । पुण्यं पद्मवनोपेतं सपल्वलमहावनम् ॥

သန့်ရှင်း၍ မင်္ဂလာရှိသော သစ်တောကြီးတစ်ခု—ရာသီတိုင်း၏ အသီးအပွင့်များ ပေါများ၍ သစ်ပင်ပေါ်နေသတ္တဝါအုပ်စုများဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ကြာပင်တောများနှင့် ရေညစ်ရေကန်များပါဝင်သည်။

Verse 10

स शृण्वन् प्रीतिजननान् बहून् मदकलान् शुभान् । श्रोतरम्यान् सुमधुरान् शब्दान् खगमुखेरितान् ॥

သူသည် မင်္ဂလာသံများစွာကို နားထောင်လေ၏—ပျော်ရွှင်မှုကို ဖြစ်စေ၍ ဆွဲဆောင်မှုကြောင့် နူးညံ့စွာ မူးယစ်သကဲ့သို့—နားကို နှစ်သက်စေကာ အလွန်ချိုမြိန်ပြီး ငှက်တို့၏ ပါးစပ်မှ ထွက်ပေါ်လာသည်။

Verse 11

सर्वर्तुफलभाराढ्यान् सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलान् । अपश्यत् पादपांस्तत्र विहगैरनुनादितान् ॥

အဲဒီမှာ သူသည် ရာသီတိုင်း၏ အသီးများဖြင့် လေးလံနေပြီး ရာသီတိုင်း၏ ပန်းများဖြင့် တောက်ပလင်းလက်နေသော သစ်ပင်များကို မြင်၍ ငှက်တို့၏ အော်ဟစ်သံများဖြင့် တုန်လှုပ်မြည်ဟည်းနေသည်ကို တွေ့လေ၏။

Verse 12

आम्रानाम्रातकान् भव्यान् नारिकेलान् सतिन्दुकान् । आविल्वकांस्तथा जीरान् दाडिमान् बीजपूरकान् ॥

သရက်သီးနှင့် အာမ္ရာတက အသီးတို့—ရွေးချယ်ထုတ်ကုန်ကောင်းများ; အုန်းသီးနှင့် တိန္ဒုက အသီး; ဗိလ္ဝကလည်းကောင်း၊ ဇီရာလည်းကောင်း; သလဲသီးနှင့် စီထရွန် (ဘီဇပူရက) တို့လည်းရှိသည်။

Verse 13

पनसाञ् लाकुचान् मोचान् नीपांश्चातिमनोहरान् । पारावतांश्च कङ्कोलान् नलिनानाम्लवेतसान् ॥

“အဲဒီမှာ ပိန္နဲပင်များ၊ လကူစပင်များ၊ ငှက်ပျောပင်များနှင့် အလွန်ချစ်စရာကောင်းသော နီပ (ကဒမ္ဗ) ပင်များလည်းရှိ၏; ထို့ပြင် ပါရာဝတပင်များ၊ ကင်္ကောလ (အမွှေးအကြိုင်) ပင်များ၊ ကြာပန်းများနှင့် ချဉ်သော ဝေတသ (ချဉ်ဝေတသ အပင်မျိုး) လည်းရှိသည်။”

Verse 14

भल्लातकानामलकांस्तिन्दुकांश्च महाफलान् । इङ्गुदान् करमर्दांश्च हरीतक-विभीतकान् ॥

ဘယ်လ္လာတက (bhallātaka) အစေ့များ၊ အာမလက (āmalaka/အိန္ဒိယဆီးသီး) သီးများ၊ တိန္ဒုက (tinduka) သီးများ၊ သီးကြီးများ၊ အိင်္ဂုဒ (iṅguda) သီးများ၊ ကရမရ္ဒ (karamarda) သီးများ၊ ထို့ပြင် ဟရိတက (harītaka) နှင့် ဝိဘီတက (vibhītaka) သီးများလည်း ရှိ하였다။

Verse 15

एतानन्यांश्च स तरून् ददर्श यादुनन्दनः । तथैवाशोक-पुन्नाग-केतकी-बकुलानथ ॥

ယဒုမျိုးဆက်သူသည် ဤအပင်တို့နှင့် အခြားအပင်များကိုလည်း မြင်ခဲ့သည်။ ထို့အတူ အရှိုက (aśoka)၊ ပုန္နာဂ (punnāga)၊ ကေတကီ (ketakī) နှင့် ဘကူလ (bakula) အပင်များကိုလည်း မြင်하였다။

Verse 16

चम्पकान् सप्तपर्णांश्च कर्णिकारान् समालतिन् । पारिजातान् कोविदारान् मन्दारान् बदरांस्तथा ॥

ချမ္ပက (champaka) ပင်များ၊ သပ္တပရ္ဏ (saptaparṇa) ပင်များ၊ ကර්ဏိကာရ (karṇikāra) ပင်များ၊ မာလတီ (mālatī) နွယ်ပင်များ၊ ထို့ပြင် ပါရိဇာတ (pārijāta)၊ ကိုဝိဒါရ (kovidāra)၊ မန္ဒာရ (mandāra) နှင့် ဘဒရ (badara/ဇူဇုဘ) ပင်များလည်း ရှိ하였다။

Verse 17

पाटलान् पुष्पितान् रम्यान् देवदारुद्रुमांस्तथा । सालांस्तालांस्तमालांश्च किंशुकान् वञ्जुलान् वरान् ॥

ပန်းပွင့်လှပစွာ ဖူးပွင့်နေသော ပါဋလ (pāṭala) ပင်များနှင့် ဒေဝဒါရ (deodāra) ပင်များလည်း ရှိသည်။ ထို့အတူ ရှာလ (śāla) ပင်များ၊ တာလ (tāla) ထန်းပင်များ၊ တမာလ (tamāla) ပင်များနှင့် အထူးကောင်းမွန်သော ကိံရှုက (kiṃśuka) နှင့် ဝဉ္ဇုလ (vañjula) ပင်များလည်း ရှိ하였다။

Verse 18

चकोरैः शातपत्रैश्च भृङ्गराजैस्तथा शुकैः । कोकिलैः कलविङ्कैश्च हारितैर् जोवजीवकैः ॥

စကောရ (cakora) ငှက်များ၊ ရှာတပတ်ရ (śātapatra) ငှက်များ၊ ဘ္ရင်္ဂရာဇ (bhṛṅgarāja) ငှက်များနှင့် ကြက်တူရွေးများ; ထို့ပြင် ကုကူ (cuckoo) ငှက်များ၊ ကလဝိင်္က (kalaviṅka) ငှက်များနှင့်အတူ ဟာရိတ (hārīta) ငှက်များနှင့် ဇီဝက (jīvaka) ငှက်များလည်း ရှိ하였다။

Verse 19

प्रियपुत्रैश्चातकैश्च तथान्यैर्विविधैः खगैः । श्रोत्ररम्यं सुमधुरं कूजद्भिश्चाप्यधिष्ठितम् ॥

ထိုနေရာ၌ စာတကာငှက်တို့နှင့် အခြားအမျိုးမျိုးသော ငှက်များ နေထိုင်ကြ၍ နားကိုနှစ်သက်စေသော ချိုမြိန်လွန်ကဲသည့် တေးသံများဖြင့် စွဲမက်ဖွယ် စကားမြည်ကြသည်။

Verse 20

सरांसि च मनोज्ञानि प्रसन्नसलिलानि च । कुमुदैः पुण्डरीकैश्च तथा नीलोत्पलैः शुभैः ॥

ထို့ပြင် ရေကြည်လင်၍ ငြိမ်သက်သော ရေကန်လှပများ ရှိကာ အဖြူရောင် ကုမုဒ၊ အဖြူရောင် ပုဏ္ဍရိက ကြာပန်းများနှင့် မင်္ဂလာရှိသော အပြာရောင် နီလိုတ်ပလ ကြာပန်းများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။

Verse 21

कह्लारैः कमलैश्चापि आचितानि समन्ततः / कादम्बैश्चक्रवाकैश्च तथैव जलकुक्कुटैः

ပတ်လည်အနှံ့တွင် အဖြူရောင် ကဟ္လာရ ကြာပန်းများနှင့် အနီရောင် ကမလ ကြာပန်းများ ထူထပ်စွာ ပြည့်နှက်နေပြီး၊ ထို့အတူ ကာဒမ္ဗ ငှက်များ၊ စက္ကရဝါက ဘဲများနှင့် ရေငှက်များ (ဇလကుక္ကုဋ) လည်း ရှိကြသည်။

Verse 22

कारण्डवैः प्लवैर्हंसैः कूर्मैर्मद्गुभिरेव च । एभिश्चान्यैश्च कीर्णानि समन्ताज्जलचारिभिः ॥

အရပ်ရပ်အနှံ့တွင် ကာရဏ္ဍဝ ဘဲများ၊ ရေငုပ်ငှက်များ၊ ဟံသာများ၊ လိပ်များ၊ မဒ္ဂု ငှက်များနှင့် ထို့ပြင် ရေထဲ၌ လှုပ်ရှားသွားလာသော သတ္တဝါအမျိုးမျိုး များစွာဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။

Verse 23

क्रमेणेत्थं वनं शौरिर्वोक्ष्यमाणो मनोरमम् । जगामानुगतः स्त्रीभिर्लतागृहमनुत्तमम् ॥

ဤသို့ အဆင့်ဆင့် သွားရင်း၊ စောရီသည် ထိုချစ်ဖွယ်တောအုပ်ကို ဖော်ပြပြောဆိုကာ ရှေ့ဆက်သွားသည်။ မိန်းမတို့ကလည်း နောက်မှလိုက်ကြပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် စပျစ်နွယ်ကဲ့သို့သော လျှောလျှောလှုပ်လှုပ် အပင်နွယ်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသော အထူးမြတ်သော လတ်တစ်အာဘော် (လတ်တစ်တန်းအမိုးအကာ) သို့ ရောက်လေသည်။

Verse 24

स ददर्श द्विजांस्तत्र वेदवेदाङ्गपारगान् । कौशिकान् भार्गवांश्चैव भारद्वाजान् सगौतमान् ॥

ထိုနေရာ၌ သူသည် ဝေဒနှင့် ဝေဒာင်္ဂတို့၏ အဆုံးတစ်ဖက်ကမ်းသို့ ကျော်လွန်ရောက်ရှိပြီးသော ဒွိဇ ဘြာဟ္မဏများကို မြင်၏—ကောဿိက မျိုးရိုး၊ ဘာရ္ဂဝများ၊ ဘာရဒ္ဝါဇများနှင့် ဂေါတမများလည်း ပါဝင်သည်။

Verse 25

विविधेषु च सम्भूतान् वंशेषु द्विजसत्तमान् । कथाश्रवणबद्धोत्कानुपविष्टान् महत्सु च ॥

ထို့ပြင် မျိုးရိုးအမျိုးမျိုးမှ မွေးဖွားလာသော ဒွိဇတို့အနက် အကောင်းဆုံးသူများကိုလည်း မြင်၏—မဟာသူတော်ကောင်းများအကြား ထိုင်လျက်၊ စိတ်အားထက်သန်၍ အာရုံစိုက်ကာ၊ သာသနာတော်ပုံပြင်များကို နားထောင်ခြင်း၌ ပျော်ရွှင်မှုကို ချည်နှောင်ထားကြ၏။

Verse 26

कृष्णाजिनोत्तरीयेषु कुशेषु च वृषीषु च । सूतञ्च तेषां मध्यस्थं कथयानं कथाः शुभाः ॥

သူတို့သည် ကုရှမြက်ခုံများနှင့် ခင်းပျဉ်များပေါ်တွင် ထိုင်လျက်၊ အပေါ်ဝတ်အဖြစ် အနက်ရောင် သမင်အရေကို ဝတ်ဆင်ကာ၊ အလယ်၌ စူတကို ထား၍ မင်္ဂလာပုံပြင်များကို ပြောကြားစေ၏။

Verse 27

पौराणिकीः सुरर्षोणामाद्यानां चरिताश्रयाः । दृष्ट्वा रामं द्विजाः सर्वे मधुपानारुणेक्षणम् ॥

ပုရာဏသိပ္ပံကို ကျွမ်းကျင်၍ ရှေးဦး ဒေဝရ္ဩီတို့၏ ကာရိယများ၌ အခြေခံထားသော ဘြာဟ္မဏအားလုံးသည် ပျားရည်ဝိုင်ကို သောက်သဖြင့် မျက်စိနီနေသော ရာမကို မြင်သောအခါ (သင့်လျော်သကဲ့သို့) တုံ့ပြန်ကြ၏။

Verse 28

मत्तोऽयमिति मन्वानाः समुत्तस्थुस्त्वरान्विताः । पूजयन्तो हलधरमृते तं सूतवंशजम् ॥

«ဤသူသည် ငါ့ဘက်မှ/ငါ့သူ» ဟု ထင်မြင်ကာ သူတို့သည် အလျင်အမြန် ထ၍—ဟလာဓရ (ဗလရာမ) ကို ပူဇော်ကန်တော့ကြသည်၊ သို့သော် စူတ မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်သူ တစ်ဦးသာ မပါဝင်။

Verse 29

ततः क्रोधसमाविष्टो हली सूतं महाबलः । निजघान विवृत्ताक्षः क्षोभिताशेषदानवः ॥

ထို့နောက် ဒေါသကြီးစွာဖြင့် အင်အားကြီးသော ဟာလီ (ဗလာရာမ) သည် ရထားမောင်းသူကို ထိုးနှက်သတ်ပစ်하였다။ ဒေါသကြောင့် မျက်လုံးများလှည့်လည်ကာ ဒါနဝတို့အားလုံးကို လှုပ်ရှားအနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေ하였다။

Verse 30

अध्यास्याती पदं ब्राह्मं तस्मिन् सूते निपातिते । निष्क्रान्तास्ते द्विजाः सर्वे वनात् कृष्णाजिनाम्बराः ॥

ထို စူတာ ကျဆုံးသွားသောအခါ (ထိုးနှက်သတ်ခံရသောအခါ) သူ (တပသီ) သည် ဗြဟ္မအခြေအနေ (Brahman-state) ကို ရောက်မည်။ ထို့နောက် အနက်ရောင် သမင်အရေဝတ်ဆင်သော ဒွိဇတို့အားလုံးသည် တောထဲသို့ ထွက်ခွာသွားကြသည်။

Verse 31

अवधूतं तथात्मानं मन्यमानो हलायुधः । चिन्तयामास सुमहन्मया पापमिदं कृतम् ॥

ဟာလာယုဓ (ဗလာရာမ) သည် မိမိကိုယ်ကိုလည်း အရှက်ကွဲ၍ ပယ်ချခံရသကဲ့သို့ ထင်မြင်ကာ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း စဉ်းစား၍ “ငါက အပြစ်ကြီးတစ်ရပ်ကို ကျူးလွန်ခဲ့ပြီ” ဟု တွေးတော하였다။

Verse 32

ब्राह्मं स्थानं गतो ह्येष यद् सूतो विनिपातितः । तथा हीमे द्विजाः सर्वे मामवेक्ष्य विनिर्गताः ॥

“စူတာကို ထိုးနှက်သတ်ပစ်သောကြောင့် သူသည် ဗြဟ္မဏအခြေအနေသို့ ရောက်သကဲ့သို့ ဖြစ်သွားပြီ။ ထို့အတူ ငါ့ကို မြင်သောအခါ ဤဒွိဇတို့အားလုံးလည်း ထွက်ခွာသွားကြပြီ။”

Verse 33

शरीरस्य च मे गन्धो लोहस्येवासुखावहः । आत्मानञ्चावगच्छामि ब्रह्मघ्नमिव कुत्सितम् ॥

“ငါ့ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အနံ့တောင်မှ သံနံ့ဆိုးကဲ့သို့ စိတ်ပင်ပန်းစေသည်။ ထို့ပြင် ငါသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို အလွန်နိမ့်ကျသောသူ—ဗြာဟ္မဏသတ်သူကဲ့သို့—ဟု မြင်မိသည်။”

Verse 34

धिगमर्षं तथा मद्यमतिमानमभीरुताम् । यैराविष्टेन सुमहन्मया पापमिदं कृतम् ॥

အမျက်ဒေါသနှင့် မူးယစ်ခြင်း၊ အလွန်အကျွံ မာနနှင့် ကြောက်ရွံ့ခြင်းတို့ကို အရှက်တရားဖြင့် ရှုတ်ချပါ၏—ထိုအရာတို့၏ အာဏာအောက်၌ ကျွန်ုပ်သည် ဤကြီးမားသော အပြစ်ကို ကျူးလွန်ခဲ့သည်။

Verse 35

तत्क्षयार्थं चरिष्यामि व्रतं द्वादशवार्षिकम् । स्वकर्मख्यापनं कुर्वन् प्रायश्चित्तमनुत्तमम् ॥

ထို(အပြစ်/အညစ်အကြေး)ကို ဖျက်ဆီးရန်အတွက် ကျွန်ုပ်သည် ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင် သစ္စာကတိကို ခံယူမည်၊ မိမိလုပ်ရပ်ကို ပွင့်လင်းစွာ ဝန်ခံခြင်းဖြင့် အထူးမြတ်ဆုံးသော ပရాయశ္ଚိတ္တ (အပြစ်ဖြေခြင်း) ကို ဆောင်ရွက်မည်။

Verse 36

अथ येयं समारब्धा तीर्थयात्रा मयाधुना । एतामेव प्रयास्यामि प्रतिलोमां सरस्वतीम् ॥

ယခုအခါ ကျွန်ုပ်က လက်ရှိ စတင်ထားသော သန့်ရှင်းသော တီर्थ (မြစ်ကူးသန့်) များသို့ ဘုရားဖူးခရီး—ဤလမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်ပင် ကျွန်ုပ်သည် ဆရஸဝတီမြစ်ကို အထက်ဘက်သို့ တက်ကာ သာမန်ရေစီးနှင့် ဆန့်ကျင်၍ သွားမည်။

Verse 37

अतो जगाम रामोऽसौ प्रतिलोमां सरस्वतीम् । ततः परं शृणुष्वेमं पाण्डवेयकथाश्रयम् ॥

ထို့နောက် ထို ရာမသည် ဆရஸဝတီမြစ်ကို အထက်ဘက်သို့ လိုက်၍ ခရီးသွားလေ၏။ ထို့နောက် ပာဏ္ဍဝေယ အကြောင်းအရာ စက်ဝိုင်းကို အခြေခံထားသော ဤဇာတ်ကြောင်းကို နားထောင်ကြလော့။