Mahabharata — Virata Parva, Shloka 26
Adhyāya 14: Sudēṣṇā Sends Sairandhrī to Kīcaka’s House (सुदेष्णा–सैरन्ध्री–कीचक संवादः)
“वरारोहे! तुम अपने संगमरूपी मेघसे आत्म-समर्पणरूपी वर्षाद्वारा इस प्रज्वलित मदनाग्निको बुझा दो ।।
varārohe! tvaṁ ātmā-samarpaṇa-rūpiṇā varṣeṇa sva-saṅgama-rūpaṁ meghaṁ kṛtvā imāṁ prajvalitāṁ madanāgniṁ nirvāpayā. maccitto unmādanakarā manmathasya śarotkarāḥ | tvatsaṅgamāśā-niśitās tīvraḥ śaśinibhānane | māṁ vidārya hṛdayam idaṁ nirdaya-vegītāḥ ||
«အဆင့်မြင့်သွားလာသော မိန်းမရေ၊ လမုခမျက်နှာရှင်ရေ။ သင်၏ ပေါင်းစည်းခြင်းမိုးတိမ်က ကိုယ်ကိုအပ်နှံခြင်းမိုးကို ရွာချစေ၍ ငါ့အတွင်း လောင်ကျွမ်းနေသော ကာမမီးကို ငြိမ်းသတ်ပါစေ။ ငါ့စိတ်ကို မူးယစ်အောင်လုပ်သော မန္မထ၏ မြားတန်းများသည် သင်နှင့် ပွေ့ဖက်ရမည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်၏ ချွန်ထက်သော အစွန်းပေါ်တွင် ထက်မြက်စေခံရ၍ မခံနိုင်အောင် ချွန်ထက်ပြင်းထန်လာကြ၏။ ကြင်နာမဲ့၍ လျင်မြန်စွာ၊ ငါ့နှလုံးကို ခွဲဖောက်ကာ အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ချစ်ခြင်းမူးယစ်မှုကို ဖြစ်စေသည်။ ကိုယ်ကိုပေးအပ်၍ ပေါင်းစည်းခြင်းဟူသော ဆေးဝါးဖြင့်သာ သင်က ငါ့ကို ဤနေရာတွင် ကယ်တင်နိုင်သည်»။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse is not a dharma-injunction but a poetic depiction of kāma’s overpowering force: desire can seize the mind, sharpened by hope, and feel like a violent inner assault. It also shows how persuasion in love uses metaphor (fire, cloud, rain, medicine) to frame union as relief and ‘rescue,’ revealing the psychological mechanics of longing.
A man, overwhelmed by erotic longing, addresses a woman with honorific epithets (‘varārohā,’ ‘moon-faced’) and pleads for union. He describes Kāma’s arrows as having become sharper through his hope of meeting her, piercing his heart and causing delirium, and he asks her to save him by granting herself—likened to a cooling rain and a healing medicine.