Adhyaya 286
Karṇa–Sūrya Saṃvāda: Satya, Dāna, and the Amoghā Śakti (कर्ण–सूर्यसंवादः)
Upa-parva: Karna–Sūrya Saṃvāda (Episode on Karṇa’s vow, the Kuṇḍala-dāna, and the Śakti-boon)
Chapter 286 records Karṇa’s devotional address to Sūrya, asserting exclusive allegiance and valuing Sūrya above kinship ties, while emphasizing a fear of falsehood greater than fear of death. Karṇa recalls Sūrya’s prior concern regarding Arjuna and declares confidence in his own astric training (including instruction associated with Jāmadagnya and Droṇa). He requests permission to uphold his vow: if Indra (Vajrin) begs, Karṇa will give even his life—implicitly including the protective kuṇḍalas. Sūrya responds with conditional guidance: if Karṇa gives the kuṇḍalas to Śatakratu, he should do so by rule (niyama) and simultaneously request an unfailing śakti that can decisively neutralize enemies, noting that Arjuna’s interest in Karṇa’s destruction is linked to the removal of the kuṇḍalas. The narrator Vaiśaṃpāyana reports Sūrya’s disappearance and Karṇa’s subsequent report of the dream-communication; Sūrya confirms the counsel. Karṇa, understanding the strategic implication, resolves to await Vāsava (Indra) to secure the śakti as compensation, preserving his reputation for dāna while mitigating the loss of invulnerability.
Chapter Arc: मार्कण्डेय ऋषि रामोपाख्यान में लंका के भीतर की तैयारी का दृश्य खोलते हैं—रावण ने शास्त्रोक्त रीति से दुर्ग, परिखाएँ और युद्ध-सामग्री सजाकर नगर को अजेय-सा बना दिया है। → राम की आज्ञा से महाबली अंगद दूत बनकर लंका-द्वार पर पहुँचते हैं, राक्षसों द्वारा पहचाने जाकर निर्भयता से भीतर प्रवेश करते हैं और रावण को राम-संदेश सुनाने का संकल्प लेते हैं; उधर लंका की सात गहरी परिखाएँ, प्राकार-तोरण और विविध अस्त्र-शस्त्र युद्ध की अनिवार्यता को तीखा करते जाते हैं। → अंगद रावण के दरबार में, मंत्रियों से घिरे पौलस्त्य के सामने वाग्मी होकर राम-संदेश सुनाते हैं—दूत-धर्म की मर्यादा में रहते हुए भी रावण के अहंकार को चुनौती देने वाला सत्य-वचन। → अंगद संदेश देकर लौटते हैं और श्रीराम को रावण-सभा का वृत्तांत निवेदित करते हैं; तत्पश्चात वानर-राक्षसों का घोर संग्राम भड़क उठता है, लक्ष्मण दुर्ग-स्थानों की ओर निर्देश देकर राक्षसों को गिराते हैं, और राघव की आज्ञा से लक्ष्य-सिद्धि के बाद सेना का प्रत्यावर्तन होता है—विजय की दिशा स्पष्ट, पर युद्ध शेष। → लंका में भीषण विमर्द के बाद भी निर्णायक अंत नहीं—दुर्ग अभी खड़ा है और रावण का प्रतिरोध अगले चरण में और उग्र होने वाला है।
Shlokas
Verse 1
अपना स२ (0 अवज असल चतुरशीर्त्याधिकद्विशततमो< ध्याय: अंगदका रावणके पास जाकर रामका संदेश सुनाकर लौटना तथा राक्षसों और वानरोंका घोर संग्राम मार्कण्डेय उवाच प्रभूतान्नोदके तस्मिन् बहुमूलफले वने । सेनां निवेश्य काकुत्स्थो विधिवत् पर्यरक्षत
မာရကဏ္ဍေယက ပြောသည်– ယုဓိဋ္ဌိရရေ၊ လင်္ကာရှိ ထိုတောအတွင်း အစားအစာနှင့် ရေ အလွန်ပေါများ၍ အမြစ်နှင့် အသီးတို့လည်း များစွာ ရရှိနိုင်하였다။ ထို့ကြောင့် ကာကုတ္သ (ရာမ) သည် ထိုနေရာ၌ စစ်တပ်ကို စခန်းချစေပြီး စည်းကမ်းတကျ သင့်တော်သလို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်လျက် ရှိ하였다။
Verse 2
रावण: संविध॑ चक्रे लड़कायां शास्त्रनिर्मिताम् । प्रकृत्यैव दुराधर्षा दृढप्राकारतोरणा
မာရကဏ္ဍေယက ပြောသည်– ရာဝဏသည် လင်္ကာအတွင်း၌ ရှာස්တရများ၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း တည်ဆောက်ထားသော ကာကွယ်ရေးနှင့် စစ်ရေးကိရိယာများကို စနစ်တကျ စုဆောင်း၍ ပြင်ဆင်လေ၏။ လင်္ကာသည် သဘာဝအားဖြင့်ပင် တိုက်ခိုက်ရန် ခက်ခဲသော မြို့ဖြစ်ပြီး၊ မြို့ရိုးကာရံနှင့် တံခါးမုခ်များသည် အလွန်ခိုင်မာသဖြင့် မည်သည့် တိုက်ခိုက်သူမဆို ထိုနေရာသို့ ရောက်ရှိကာ ကျော်လွှားရန် အလွန်ခက်ခဲလေသည်။
Verse 3
अगाधतोया: परिखा मीननक्रसमाकुला: । बभूवु: सप्त दुर्धर्षा: खादिरै: शड्कुभिश्चिता:
မာရကဏ္ဍေယက ပြောသည်– မြို့ကို ဝန်းရံ၍ မနက်မောနိုင်လောက်အောင် နက်ရှိုင်းသော ရေဖြင့် ပြည့်နေသည့် ခံတံတားမြောင်း ခုနစ်ခု ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုမြောင်းများတွင် ငါးနှင့် မကာရ (မိကျောင်း) တို့ကဲ့သို့ ရေသတ္တဝါများ ပြည့်နှက်နေပြီး၊ ထို့ပြင် ခဒိရသစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော တံစို့များကို အရပ်ရပ်တွင် စိုက်ထူကာ ပိုမိုခိုင်ခံ့စေသဖြင့် နီးကပ်ဝင်ရောက်၍ တိုက်ခိုက်ရန် အလွန်ခက်ခဲလေသည်။
Verse 4
कपाटलयन्त्रदुर्धर्षा बभूवु: सहुडोपला: । साशीविषघटायोधा: ससर्जरसपांसव:
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက မိန့်တော်မူသည်– «ခိုင်မာသော တံခါးကြီးများနှင့် ခက်ခဲစွာ တိုက်ခိုက်ရသော ပစ်ခတ်စက်ယန္တရားများကို နေရာတကျ တပ်ဆင်ထားသဖြင့်၊ ထို့ပြင် ကျောက်တုံးများနှင့် ပစ်လွှတ်သုံး မစ္စိုင်လ်များကို အစုအဝေးကြီးစွာ စုထားသဖြင့်၊ ထိုကာရံမြောင်းများသည် မဖောက်မပြန်နိုင်အောင် ဖြစ်လာ하였다။ ထို့အပြင် အဆိပ်ပြင်းမြွေတပ်စုများ၊ စစ်သည်အဖွဲ့များနှင့် sarjara (လက်/ရေဇင်) သိုလှောင်မှုများ၊ ဖုန်မှုန့်တို့ဖြင့်လည်း ထပ်မံကာကွယ်ထားသဖြင့် ထိုမြောင်းများကို ဖြတ်ကျော်ခြင်းသည် အလွန်ခက်ခဲလှ၏»။
Verse 5
मुसलालातनाराचतोमरासिपर श्वथैः । अन्विताश्न शतघ्नीभि: समधूच्छिष्टमुद्गरा:,मुसल, अलात (बनैठी), बाण, तोमर, तलवार, फरसे, मोमके मुद्गर तथा तोप आदि अस्त्र-शस्त्रोंके संग्रहके कारण भी वे खाइयाँ दुर्लघ्य थीं
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက မိန့်တော်မူသည်– «ထိုမြောင်းများကို ဖြတ်ကျော်ရန် ခက်ခဲစေသည့်အကြောင်းမှာ အာယုဓများကို အလွန်များစွာ သိုလှောင်ထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်၏—တုတ်ကြီးများနှင့် မီးတုတ်များ၊ သံမြားများ၊ လှံတံများ၊ ဓားများနှင့် ပုဆိန်များ—ထို့ပြင် śataghnī များနှင့် အလေးချိန်ကြီးသော မုဒ္ဂရ (တုတ်လက်နက်) များလည်း ရှိပြီး၊ အချို့မှာ မီးခိုးနှင့် မီးလောင်ကျန်ရစ်မှုတို့ကပ်လျက်ရှိသေး၏။ ထိုသို့ လက်နက်အစုအဝေးကြီးကြောင့် နီးကပ်ချဉ်းကပ်ခြင်းသည် အန္တရာယ်ကြီး၍ မဖြတ်နိုင်သလောက် ဖြစ်လာ၏»။
Verse 6
पुरद्वारेषु सर्वेषु गुल्मा: स्थावरजड़मा: । बभूवु: पत्तिबहुला: प्रभूतगजवाजिन:
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက မိန့်တော်မူသည်– «မြို့တံခါးတိုင်းတွင် ကာကွယ်ရေးအတွက် အကာအကွယ်တိုင်တန်း (gulma) များကို တည်ငြိမ်မရွေ့လျားအောင် ဆောက်ထား၍ ဖုံးကွယ်ကာကွယ်ရန် စီမံထားသည်။ ထိုနေရာများကို အဓိကအားဖြင့် ခြေလျင်တပ်များက ထိန်းထားပြီး၊ ဆင်စီးတပ်နှင့် မြင်းစီးတပ် အများအပြားလည်း ပါဝင်သည်»။
Verse 7
अड्ढदस्त्वथ लड्काया द्वारदेशमुपागतः । विदितो राक्षसेन्द्रस्य प्रविवेश गतव्यथ:
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက မိန့်တော်မူသည်– «ထို့နောက် သန်မာလှသော အင်္ဂဒသည် သီရိရာမချန္ဒရ၏ အမိန့်အရ သံတမန်အဖြစ် လင်္ကာမြို့တံခါးသို့ ရောက်လာ၏။ သူရောက်လာခြင်းကို ရက္ခသဘုရင် (ရာဝဏ) ထံသို့ သတင်းပို့ကြ၏။ ခွင့်ပြုချက်ရပြီးနောက် သူသည် မကြောက်မရွံ့ မြို့အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်၏။ မရေတွက်နိုင်သော ရက္ခသများအကြား ဖြတ်သန်းသွားရာတွင် အင်္ဂဒသည် မိုးတိမ်အစုအဝေးများ ဝန်းရံထားသော နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပ၍ တည်ငြိမ်ကာ တာဝန်ကို မလျော့ဘဲ ရပ်တည်နေ၏»။
Verse 8
मध्ये राक्षसकोटीनां बह्दीनां सुमहाबल: । शुशुभे मेघमालाभिरादित्य इव संवृत:
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက မိန့်တော်မူသည်– «မရေတွက်နိုင်သော ရက္ခသတပ်စုများအလယ်တွင် ထိုအလွန်သန်မာသူသည် တောက်ပထွန်းလင်းနေ၏—မိုးတိမ်ပန်းကုံးများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသည့် နေမင်းကဲ့သို့။ ဤမြင်ကွင်းသည် သံတမန်ရေးရာ၌ မကြောက်မရွံ့ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်—တရားသဖြင့် ရပ်တည်သော သံတမန်သည် ရန်သူအလယ်တွင်ပင် မလှုပ်မယှက် လှုပ်ရှားနိုင်ပြီး၊ အတွင်းစိတ်ခွန်အားနှင့် ရည်ရွယ်ချက်က သူ့ကို အန္တရာယ်ဝန်းရံနေသော်လည်း တောက်ပစေသည်»။
Verse 9
स समासाद्य पौलस्त्यममात्यैरभिसंवृतम् । रामसंदेशमामन्त्र्य वाग्मी वक्तुं प्रचक्रमे
ထိုအခါ စကားပြောရာ၌ ကျွမ်းကျင်သောသူသည် မန္တရိများဝိုင်းရံထားသော ပေါလස්တျ (ပုလස්တျ၏သား) ထံသို့ ချဉ်းကပ်၍ ရာမ၏ သတင်းစကားကို ထုံးတမ်းအတိုင်း ကြေညာပြီးနောက် စကားပြောရန် စတင်하였다။
Verse 10
मन्त्रियोंसे घिरकर बैठे हुए पुलस्त्यनन्दन रावणके पास पहुँचकर कुशल वक्ता अंगदने रावणको सम्बोधित करके श्रीरामचन्द्रजीका संदेश इस प्रकार कहना आरम्भ किया -- ९ || ([[।[[[[[। एए।[एाएएएएए ४५ | गाए प्ञगगा |! 0 चर | आह वत्वां राघवो राजन् कोसलेन्द्रो महायशा: । प्राप्तकालमिदं वाक््यं तदादत्स्व कुरुष्व च
အင်္ဂဒသည် မန္တရိများဝိုင်းရံ၍ ထိုင်နေသော ပုလස්တျ၏သား ရာဝဏ ထံသို့ ရောက်ရှိကာ ဤသို့ မိန့်ကြား하였다—“အို မင်းကြီး၊ ကိုသလ၏ အရှင်၊ ဂုဏ်သတင်းကြီးသော ရာဃဝ ရာမသည် သင့်ထံသို့ အချိန်နှင့်တပြေးညီ သတိပေးစကား ပို့လိုက်သည်။ ထိုစကားကို လက်ခံ၍ ထိုအတိုင်း ဆောင်ရွက်လော့၊ မင်းကြီး။”
Verse 11
“जो राजा अपने मनको काबूमें न रखकर अन्यायमें तत्पर रहता है, उसका आश्रय लेकर उसके अधीन रहनेवाले नगर और देश भी अनीतिपरायण होकर नष्ट हो जाते हैं!
မာရ္ကဏ္ဍေယက ပြောသည်—“မင်းတစ်ပါးသည် မိမိစိတ်ကို မထိန်းနိုင်ဘဲ မတရားမှု၌ အားထုတ်လျှင်၊ ထိုမင်းကို အားကိုး၍ အုပ်ချုပ်ခံနေရသော မြို့ရွာနှင့် နိုင်ငံတို့လည်း အဓမ္မဘက်သို့ လှည့်ကာ နောက်ဆုံးတွင် ပျက်စီးသွားကြသည်။”
Verse 12
त्वयैकेनापराद्धं मे सीतामाहरता बलात् | वधायानपराद्धानामन्येषां तद् भविष्यति,'सीताका बलपूर्वक अपहरण करके मेरा अपराध तो अकेले तुमने किया है, परंतु इसके कारण अन्य निर्दोष लोग भी मारे जायँगे”
မာရ္ကဏ္ဍေယက ပြောသည်—“စီတာကို အင်အားဖြင့် ခိုးယူသွားခြင်းဖြင့် ငါ့အပေါ် ပြစ်မှုကို ကျူးလွန်သူမှာ သင်တစ်ယောက်တည်းပင်။ သို့သော် ထိုအမှုကြောင့် အပြစ်မရှိသူ အခြားသူများအပေါ်သို့ပါ သတ်ဖြတ်ခြင်း၏ အကျိုးဆက် ကျရောက်လာလိမ့်မည်။”
Verse 13
अकृतात्मानमासाद्य राजानमनये रतम् | विनश्यन्त्यनयाविष्टा देशाक्ष नगराणि च
မာရ္ကဏ္ဍေယက ပြောသည်—“စိတ်မသင်ကြားသေးသော မင်းတစ်ပါးသည် အဓမ္မလမ်း၌ ပျော်မွေ့လာလျှင်၊ နိုင်ငံနှင့် မြို့များသည် ထိုမတရားမှုကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရသကဲ့သို့ ပျက်စီးသွားကြသည်။ သင်သည် အင်အားနှင့် အဟင်္ကာရကြောင့် မူးယစ်ကာ တောနေ ရှင်ရသီတို့ကို ထိခိုက်စေပြီး နတ်တို့ကို စော်ကားခဲ့သည်—ထိုအပြစ်များ၏ အကျိုးသည် ယခု သင့်အပေါ် သီးပွင့်လာတော့မည်။”
Verse 14
राजर्षयश्न निहता रुदत्यश्न हृता: स्त्रिय: । तदिदं समनुप्राप्तं फलं तस्यानयस्य ते
မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– «ရာဇရိရှီတို့ သတ်ဖြတ်ခံရပြီး၊ ငိုကြွေးဝမ်းနည်းနေသော မိန်းမတို့လည်း ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခံရ하였다။ ယခု သင်၏ အဓမ္မကံ၏ အကျိုးသည် သင့်ထံသို့ ရောက်လာပြီ။ သင်တစ်ခါက လွှတ်ချခဲ့သော အကြမ်းဖက်မှုနှင့် အဟင်္ကာရသည် မလွဲမသွေ အကျိုးဆက်အဖြစ် ရင့်မှည့်လာပြီ»။
Verse 15
हन्तास्मि त्वां सहामात्यैर्युध्यस्व पुरुषो भव । पश्य मे धनुषो वीर्य मानुषस्य निशाचर
မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– «သင့်ကို မင်းအမတ်တို့နှင့်တကွ ငါသတ်မည်။ သတ္တိရှိလျှင် စစ်တိုက်လော့—ယောက်ျားပီသစွာ သင်၏ဗီရိယကို ပြလော့။ အို ညအတွင်းလှည့်လည်သူ၊ ငါသည် လူသားဖြစ်သော်လည်း ငါ့လေး၏ အင်အားကို ကြည့်လော့»။
Verse 16
मुच्यतां जानकी सीता न मे मोक्ष्यसि कर्हिचित् । अराक्षसमिमं लोकं कर्तास्मि निशितै: शरै:
မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– «ဇနက၏သမီး ဂျာနကီ စီတာကို ချက်ချင်း လွှတ်ပေးလော့။ မဟုတ်လျှင် ငါ့လက်မှ အသက်ရှင်လွတ်မြောက်နိုင်မည် မဟုတ်။ ငါ၏ ထက်မြက်သော မြားတို့ဖြင့် ဤလောကကို ရက္ခသတို့ကင်းစင်အောင် ပြုမည်»။
Verse 17
इति तस्य ब्रुवाणस्य दूतस्य परुषं वच: । श्रुत्वा न ममृषे राजा रावण: क्रोधमूर्च्छित:,श्रीरामचन्द्रजीके दूतके मुखसे ऐसी कठोर बातें सुनकर राजा रावण सहन न कर सका। वह क्रोधसे मूर्च्छित हो उठा
ထိုသို့ ထိုတမန်၏ ကြမ်းတမ်းသောစကားကို ကြားသော် ဘုရင် ရာဝဏ မခံနိုင်တော့ဘဲ၊ ဒေါသလှိုင်းကြီးတက်ကာ မူးမေ့သကဲ့သို့ ဖြစ်၍ အမျက်ဒေါသက သူ့ကို ဖမ်းဆီးသွား하였다။
Verse 18
इ्धितज्ञास्ततो भर्तुश्न॒त्वारो रजनीचरा: । चतुर्ष्वज्रेषु जगृहुः शार्टूलमिव पक्षिण:
မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– ထို့နောက် မိမိသခင်၏ အချက်အလက်ကို နားလည်ကျွမ်းကျင်သော ညအတွင်းလှည့်လည်သူ လေးယောက်သည် နေရာမှ ထ၍၊ ကျီးကန်းတို့က ကျားကို ဖမ်းဆုပ်သကဲ့သို့ သူ၏ လက်ခြေ လေးဖက်ကို ဆုပ်ကိုင်ဖမ်းယူကြသည်။
Verse 19
तांस्तथाड्रेषु संसक्तानड्रदो रजनीचरान् । आदायैव खमुत्पत्य प्रासादतलमाविशत्,अंगद इस प्रकार अपने अंगोंसे सटे हुए उन चारों राक्षसोंको लिये-दिये आकाशभमें उछलकर महलकी छतपर जा चढ़े
မာရကဏ္ဍေယ မဟာရိသိက ပြောသည်– ညအချိန်လှည့်လည်သည့် ရက္ခသတို့သည် သူ၏ ကိုယ်အင်္ဂါများကို တင်းကျပ်စွာ ကပ်တွယ်နေသည်ကို မြင်သော် အင်္ဂဒသည် ထိုအတိုင်းပင် သူတို့ကို ဖမ်းဆုပ်ယူကာ ကောင်းကင်အလယ်သို့ ခုန်တက်၍ နန်းတော်၏ အမိုးပေါ် တန်းတင်ဆင်းသက်하였다။
Verse 20
वेगेनोत्पततस्तस्य पेतुस्ते रजनीचरा: । भुवि सम्मभिन्नह्दया: प्रहारवरपीडिता:
မာရကဏ္ဍေယက ပြောသည်– သူသည် အလွန်မြန်သော အရှိန်ဖြင့် ခုန်တက်သော် ညလှည့် ရက္ခသတို့သည် အရှိန်ကြောင့် လွတ်ကျ၍ မြေပြင်သို့ ပြုတ်ကျသွားကြသည်။ ရင်ခွင်တို့ ပျက်စီးကွဲပြား၍ ထိုးနှက်အားကြီးစွာ ခံရသဖြင့် ပြင်းထန်သော နာကျင်မှုကို ခံစားကြရသည်။
Verse 21
संसक्तो हर्म्यशिखरात् तस्मात् पुनरवापतत् | लड्घयित्वा पुरीं लड़॒कां सुवेलस्य समीपत:,छतपर चढ़े हुए अंगद फिर उस महलके कँगूरेसे कूद पड़े और लंकापुरीको लाँधकर सुवेलपर्वतके समीप आ पहुँचे
မာရကဏ္ဍေယက ပြောသည်– နန်းတော်အမိုးထိပ်သို့ ရောက်ပြီးနောက် အင်္ဂဒသည် ထိုအမြင့်မှ ထပ်မံ ခုန်ချကာ လင်္ကာမြို့ကို ကျော်လွှား၍ စုဝေလ တောင်အနီးသို့ ရောက်လာ하였다။
Verse 22
कोसलेन्द्रमथागम्य सर्वमावेद्य वानर: । विशश्राम स तेजस्वी राघवेणाभिनन्दित:
ထို့နောက် ဝါနရ အင်္ဂဒသည် ကိုသလဘုရင် ရာမထံသို့ သွားရောက်၍ အကြောင်းအရာအားလုံးကို တင်ပြလျှောက်ထား하였다။ ထိုတောက်ပသော သူရဲကောင်းကို ရာဃဝက ချီးမွမ်းကာနောက် သူသည် အနားယူ하였다။
Verse 23
तत: सर्वाभिसारेण हरीणां वातरंहसाम् | भेदयामास लड़्काया: प्राकारं रघुनन्दन:
ထို့နောက် ရာဃုဝంశ၏ အပျော်ပေးသူ ရာမသည် လေကဲ့သို့ မြန်သော ဝါနရတပ်စုကြီးအားလုံးဖြင့် တစ်ပြိုင်နက် လင်္ကာကို အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်စေ၍ မြို့ရိုးကာရံကို ချိုးဖောက်ပစ်하였다။
Verse 24
विभीषणर्क्षाधिपती पुरस्कृत्याथ लक्ष्मण: । दक्षिणं नगरद्वारमवामृद्नाद् दुरासदम्,नगरके दक्षिण द्वारमें प्रवेश करना बहुत कठिन था, परंतु लक्ष्मणने विभीषण और जाम्बवानको आगे करके उसे भी धूलमें मिला दिया
မာရ္ကဏ்ဍေယ မုနိက ပြောသည်– ထို့နောက် လက္ခ္မဏသည် ဝိဘီရှဏနှင့် ဝက်ဝံတို့၏ အရှင် ဇာမ္ဗဝန်ကို ရှေ့တန်းတွင်ထားကာ၊ တိုက်ခိုက်ရန် အလွန်ခက်ခဲသော မြို့တံခါးတောင်ဘက်ကို ချေမှုန်းပစ်하였다။
Verse 25
करभारुणपाण्डूनां हरीणां युद्धशालिनाम् । कोटीशतसहस््रेण लड़कामभ्यपपत् तदा,तत्पश्चात् उन्होंने हथेलीके समान श्वेत और लाल रंगके युद्धकुशल वानरोंकी दस खरब सेनाके साथ लंकामें प्रवेश किया
မာရ္ကန်ဍေယ မုနိက ပြောသည်– ထို့နောက် သူသည် လင်္ကာသို့ စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သော ဝန်နရတပ်ကြီးနှင့်အတူ ချီတက်ဝင်ရောက်하였다။ အချို့မှာ ဖြူဖျော့၍ အချို့မှာ နီညိုရောင်ဖြစ်ကာ အရေအတွက်သည် ကောဋိရာချီ ရာထောင်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် များပြားလှသည်။
Verse 26
प्रलम्बबाहूरुकरजड्घान्तरविलम्बिनाम् | ऋक्षाणां धूम्रवर्णानां तिस््र: कोट्यो व्यवस्थिता:
မာရ္ကန်ဍေယ မုနိက ပြောသည်– မီးခိုးရောင်ရှိသော ဝက်ဝံတပ်သား သုံးကောဋိသည် တန်းစီတည်ရှိနေကြပြီး၊ လက်တံရှည်များသည် ကြီးမားသော ပေါင်နှင့် ခြေထောက်အောက်ပိုင်းကြားသို့ လျှောကျနေ하였다။
Verse 27
उनके भुजा, ऊरु, हाथ और जंघा (पिंडली)--ये सभी अड् विशाल थे तथा अंगोंकी कान्ति धुएँके समान काली थी, ऐसे तीन करोड़ रीछ सैनिक भी उनके साथ लंकामें जाकर युद्धके लिये डटे हुए थे ।।
မာရ္ကန်ဍေယ မုနိက ပြောသည်– ဝန်နရတို့ ခုန်တက်ကြ၊ ပြုတ်ကျကြ၊ တိုက်မိထိမိကြသဖြင့် ဖုန်မှုန့်တိမ်ကြီးများ ထလာကာ နေရောင်ခြည်ကို ဖုံးလွှမ်းပစ်ပြီး၊ ထိုအခါ နေကို မမြင်ရတော့하였다။
Verse 28
शालिप्रसूनसदृशै: शिरीषकुसुमप्रभै: । तरुणादित्यसदृशै: शणगौरैश्व वानरै:
မာရ္ကန်ဍေယ မုနိက ပြောသည်– «အို မင်းကြီး၊ လင်္ကာ၏ မြို့ရိုးတံတိုင်းတို့သည် အရပ်လေးမျက်နှာလုံးတွင် အဝါညိုရောင်ထင်မြင်ရ၏။ အကြောင်းမှာ ဝန်နရတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသောကြောင့်ဖြစ်သည်—အချို့မှာ ဆန်ပန်းသစ်ကဲ့သို့ အရောင်၊ အချို့မှာ ရှိရီရှပန်းကဲ့သို့ တောက်ပ၊ အချို့မှာ နေထွက်ရောင်ကဲ့သို့ နီလျှံ၊ အချို့မှာ ဖလက်စ်ကဲ့သို့ ဖြူဖျော့။ ဤအံ့ဩဖွယ် မြင်ကွင်းကို မြို့တစ်မြို့လုံးပတ်လည်တွင် မြင်ကြရသဖြင့် လင်္ကာရှိ ရက္ခသတို့သည် မိန်းမနှင့် အိုမင်းသူများပါမကျန် အံ့အားသင့်ကာ ရပ်ကြည့်နေကြ၏။»
Verse 29
प्राकारं ददृशुस्ते तु समन््तात् कपिलीकृतम् | राक्षसा विस्मिता राजन् सस्त्रीवृद्धा: समनन््ततः
မာရ္ကဏ္ဍေယက ပြောသည်– «သို့သော် သူတို့သည် မြို့ရိုးကို အရပ်လုံးပတ်လည်တွင် မျောက်အရောင်တောင့်တင်းသကဲ့သို့ အညိုဝါရောင်သို့ ပြောင်းလဲနေသည်ကို မြင်ကြ၏။ အို မင်းကြီး၊ ရာක්ෂသတို့သည်—မိန်းမများနှင့် အိုမင်းသူများပါဝင်လျက်—ဘက်ပေါင်းစုံ၌ ရပ်တည်ကာ အံ့ဩတုန်လှုပ်၍ ထိုမြင်ကွင်းကို ကြည့်ရှုနေကြ၏။»
Verse 30
बिभिदुस्ते मणिस्तम्भान् कर्णान््टशिखराणि च । भग्नोन्मथितश्ड्राणि यन्त्राणि च विचिक्षिपु:
မာရ္ကဏ္ဍေယက ပြောသည်– «သူတို့သည် ရတနာတိုင်များနှင့် အိမ်ကြီးမင်းကြီးတို့၏ မြင့်မားသော ထိပ်ခေါင်များ၊ ကာကွယ်တံတိုင်းခေါင်များကို ချိုးဖျက်ကြ၏။ ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်ရေး ယန္တရားများနှင့် လက်နက်ပစ်လွှတ်ရေး ကိရိယာများသည် ထွက်ပေါ်နေသော ထိပ်ပိုင်းများ ပျက်စီးကွဲကြေ၍ စက်ယန္တရားများလည်း ချိုးဖျက်ခံရကာ ဆွဲထုတ်ပြီး အဝေးသို့ ပစ်ချခံရ၏။»
Verse 31
परिगृहा शतघ्नीश्व सचक्रा: सहुडोपला: । चिक्षिपुर्भुजवेगेन लड़कामध्ये महास्वना:,पहियोंवाली तोपों, शृंगों और गोलोंको ले-लेकर महान् कोलाहल करते हुए वानर अपनी भुजाओंके वेगसे उन्हें लंकामें फेंकने लगे
မာရ္ကဏ္ဍေယက ပြောသည်– «သူတို့သည် သတဂ္ဃနီများနှင့် စက်ဝိုင်းပုံလက်နက်များကို၊ ကျောက်တုံးနှင့် ကျောက်ခဲကြီးများနှင့်အတူ ဆုပ်ကိုင်ကြ၏။ အလွန်ကြီးမားသော ဆူညံသံကို ထူထောင်လျက်၊ လက်မောင်းအင်အားဖြင့် လင်္ကာမြို့အလယ်သို့ ပစ်လွှတ်ကြ၏။»
Verse 32
प्राकारस्थाक्ष ये केचिन्निशाचरगणास्तथा । प्रदुद्रुव॒ुस्ते शतश: कपिभि: समभिद्रुता:
မာရ္ကဏ္ဍေယက ပြောသည်– «မြို့ရိုးပေါ်တွင် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် တပ်စွဲထားသော ညလှည့်ရာක්ෂသအုပ်စုများ—ရာနှင့်ချီ—သည် မျောက်များ၏ တိုက်ခိုက်နှင်ထုတ်ခြင်းကို ခံရသော် အစီအစဉ်ပျက်ကာ ထွက်ပြေးကြ၏။»
Verse 33
ततस्तु राजवचनादू राक्षसा: कामरूपिण: । निर्ययुर्विकृताकारा: सहस्रशतसड्घश:
ထို့နောက် မင်း၏အမိန့်အရ ပုံသဏ္ဍာန်ပြောင်းလဲနိုင်သော ရာක්ෂသတို့သည် ထွက်ခွာကြ၏။ စိတ်ကြိုက်ရုပ်သဏ္ဍာန်ယူနိုင်လျက်၊ ရာနှင့်ချီ ထောင်နှင့်ချီ အုပ်စုအုပ်စုဖြင့် မြို့မှ လှိုင်းလုံးလို ထွက်ပေါ်လာကြပြီး၊ သူတို့၏ပုံရိပ်များသည် ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်ဆိုးရုပ်ပျက် ဖြစ်လေ၏။
Verse 34
शस्त्रवर्षाणि वर्षन्तो द्रावयित्वा वनौकस: । प्राकारं शो भयन्तस्ते पर॑ं विक्रममास्थिता:
မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– «လက်နက်မိုးကို မိုးရွာသကဲ့သို့ ဆက်တိုက်ကျစေကာ တောနေ ဝါနရတို့ကို နှင်ထုတ်ကြ၏။ ထို့ပြင် စစ်ရေးပြသမှုဖြင့် ကာရံတံတိုင်းကို တောက်ပလှပစေကာ မိမိတို့၏ သတ္တိဗလ၏ အမြင့်ဆုံးကို ထင်ရှားစေကြ၏»။
Verse 35
स माषराशिसदृशैर्ब भूव क्षणदाचरै: । कृतो निर्वानरों भूय: प्राकारो भीमदर्शनै:,उड़दके ढेर-जैसे काले-कलूटे उन भयंकर निशाचरोंने लड़कर पुनः उस चहारदीवारीको वानरोंसे सूनी कर दिया
မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– «အနက်ရောင် ပဲမတ်တောင်ပုံကဲ့သို့ မည်းမှောင်၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ညလှည့်သွား ရက္ခသတို့သည် တိုက်ခိုက်ကာ၊ ကာရံတံတိုင်းကို ထပ်မံ၍ ဝါနရကင်းမဲ့စေကြပြီး၊ အကာအကွယ်တံတိုင်းကို ကြောက်မက်ဖွယ် မြင်ကွင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲစေကြ၏»။
Verse 36
पेतु: शूलविभिन्नाज़ा बहवो वानरर्षभा: । स्तम्भतोरणभ ग्नाश्ष पेतुस्तत्र निशाचरा:
မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– «လှံထိုးချက်ကြောင့် ကိုယ်အင်္ဂါများ ပျက်စီးကွဲပြားသဖြင့် ဝါနရခေါင်းဆောင် အများအပြား မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသေဆုံးကြ၏။ ထိုနေရာ၌ပင် တိုင်တံခါးတို့၏ ထိုးနှက်ချက်ကြောင့် ချိုးဖျက်ခံရသော ရက္ခသများစွာလည်း စစ်မြေပြင်ပေါ်တွင် လဲကျကြ၏»။
Verse 37
केशाकेश्यभवद् युद्ध रक्षसां वानरै: सह । न्खैर्दन्तश्न वीराणां खादतां वै परस्परम्
မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– «ထို့နောက် ရက္ခသတို့နှင့် ဝါနရတို့၏ စစ်ပွဲသည် ဆံပင်ကို ဆွဲကိုင်ကာ အပြင်းအထန် လုံးထွေးတိုက်ခိုက်ခြင်းသို့ ပြောင်းလဲသွား၏။ ဒေါသပြင်းထန်သော သူရဲကောင်းတို့သည် လက်သည်းနှင့် သွားတို့ဖြင့် အချင်းချင်း ကိုက်ဖြတ်ကာ အနိုင်ယူရန် ကြိုးပမ်းကြ၏»။
Verse 38
निष्टनन्तो ह्युभयतस्तत्र वानरराक्षसा: । हता निपतिता भूमौ न मुज्चन्ति परस्परम्
မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– «နှစ်ဖက်စလုံးမှ ဟိန်းဟောက်သံများ ထွက်ပေါ်လျက် ဝါနရနှင့် ရက္ခသတို့သည် အဆုံးမဲ့ ဒေါသဖြင့် တိုက်ခိုက်ကြရာ၊ သေဆုံးကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျပြီးနောက်တောင် အချင်းချင်းကို မလွှတ်ကြသေးချေ»။
Verse 39
रामस्तु शरजालानि ववर्ष जलदो यथा । तानि लड़्कां समासाद्य जघ्नुस्तान् रजनीचरान्
မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်ကြားသည်– ရာမသည် မိုးတိမ်က မိုးရေရွာသကဲ့သို့ မြားအစုအဝေးများကို မိုးရွာသလို ပစ်ချလေ၏။ ထိုမြားတို့သည် လင်္ကာသို့ ရောက်သွားကာ ထိုနေရာ၌ ရပ်နေသော ညလှည့်သွား ရက္ခသများကို ထိုးခတ်၍ အသက်ကို ချွတ်ယူလေ၏။
Verse 40
सौमित्रिरपि नाराचैदढधन्वा जितक्लम: । आदिश्यादिश्य दुर्गस्थान् पातयामास राक्षसान्
ထို့အပြင် သုမိတ္ရာ၏သား လက္ခမဏသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို အနိုင်ယူထားသော ခိုင်မာသန်မာသည့် မြားတံကိုင်သူဖြစ်၍၊ အမိန့်ညွှန်ကြားကာ နာရာချ မြားများဖြင့် ကာကွယ်ခံတပ်အတွင်းရှိ ရက္ခသများကိုလည်း လှဲချသတ်ဖြတ်လေ၏။
Verse 41
ततः प्रत्यवहारो<भूत् सैन्यानां राघवाज्ञया । कृते विमर्दे लड़कायां लब्धलक्ष्यो जयोत्तर:
ထို့နောက် ရာဃဝ၏ အမိန့်အရ စစ်တပ်တို့သည် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာကြလေ၏။ လင်္ကာ၌ ပြင်းထန်သော တိုက်ခိုက်မှုကြီး ပြီးဆုံးပြီးနောက်၊ ဗာနရ စစ်တပ်သည် ရည်မှန်းချက်ကို ပြည့်စုံစေကာ အောင်ပွဲကို ရရှိသဖြင့် စစ်ကို ရပ်တန့်၍ စခန်းဘက်သို့ ပြန်လှည့်သွားကြလေ၏။
Verse 284
इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि रामोपाख्यानपर्वणि लड्काप्रवेशे चतुरशीत्यधिकद्वधिशततमो<5 ध्याय:
ဤသို့ဖြင့် «သီရိ မဟာဘာရတ» ၏ «ဝနပဗ္ဗ» အတွင်းရှိ «ရာမောပာခ္ယာန» အပိုင်းတွင်၊ လင်္ကာသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းကို ဆိုသော အခန်း ၂၈၄ ပြီးဆုံးလေ၏။
Frequently Asked Questions
Karṇa must reconcile an uncompromising vow of generosity and truthfulness with the strategic reality that giving away the kuṇḍalas reduces his protection and affects future combat outcomes.
The chapter frames ethical integrity (satya maintained through dāna) as a defining identity-principle, while also acknowledging prudent regulation (niyama) and negotiated reciprocity as legitimate forms of agency within dharma.
Yes: Vaiśaṃpāyana’s narration and the dream-confirmation structure function as validation, presenting Sūrya’s guidance as authoritative counsel that is subsequently reaffirmed and operationalized by Karṇa.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.