Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

अध्याय ८२ — केशवप्रयाणे निमित्तदर्शनम्

Omens and Reception During Keśava’s Departure

वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर जब रात्रिका अन्धकार दूर हुआ और निर्मल आकाशमें सूर्यदेवके उदित होनेपर उनकी कोमल किरणें सब ओर फैल गयीं। कार्तिक मासके रेवती नक्षत्रमें 'मैत्र” नामक मुहूर्त उपस्थित होनेपर सत्त्वगुणी पुरुषोंमें श्रेष्ठ एवं समर्थ श्रीकृष्णने यात्रा आरम्भ की। उन दिनों शरद्‌ू-ऋतुका अन्त और हेमन्तका आरम्भ हो रहा था। सब ओर खूब उपजी हुई खेती लहलहा रही थी ।। मड़ल्या: पुण्यनिर्घोषा वाच: शृण्वंश्व सूनूृता: । ब्राह्मणानां प्रतीतानामृषीणामिव वासव:

vaiśampāyana uvāca—janamejaya! tad-anantaram yadā rātrikāndhakāro dūraḥ kṛtaḥ, nirmale cākāśe sūryadevasya udaye sati tasya komalāḥ kiraṇāḥ sarvato vyāptāḥ. kārtika-māse revatī-nakṣatre ‘maitra’ nāma muhūrte samupasthite sattva-guṇī puruṣeṣu śreṣṭhaḥ samarthaś ca śrīkṛṣṇo yātrām ārabdhavān. tadā śarad-ṛtor antaḥ hemantasya cārambhaḥ āsīt. sarvataḥ suṣṭhu jāta-kṛṣiḥ lalahāna āsīt. maṅgalyāḥ puṇya-nirghoṣā vācaḥ śṛṇvan sūnṛtāḥ, brāhmaṇānāṃ pratītānām ṛṣīṇām iva vāsavaḥ.

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို ဇနမေဇယ၊ ထို့နောက် ညအမှောင် ပျောက်ကွယ်သွား၍ သန့်ရှင်းသော ကောင်းကင်အောက်တွင် နေမင်း ထွက်ပေါ်ကာ နူးညံ့သော ရောင်ခြည်များကို အရပ်ရပ်သို့ ဖြန့်ကျက်လေ၏။ ကာရ္တိက မာသတွင် ရေဝတီ နက္ခတ်အောက်၌ ‘မိုင်တြ’ ဟုခေါ်သော မင်္ဂလာမုဟူရ္တ ရောက်လာသောအခါ၊ သတ္တဝါဂုဏ်ပြည့်ဝ၍ စွမ်းရည်ထက်မြက်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော သီရိကృష్ణသည် ခရီးစတင်လေ၏။ ထိုကာလသည် ဆောင်းဦးအဆုံးနှင့် ဟေမန္တ၏အစ ဖြစ်၍ နေရာတိုင်းတွင် သီးနှံများ အလွန်ကောင်းစွာ ပေါက်ရောက်လှုပ်ရှားနေ၏။ ခရီးသွားစဉ် မင်္ဂလာရှိသော၊ သန့်ရှင်းသံတရားကဲ့သို့ ကြားရသော၊ သစ္စာတည်သော စကားများကို ကြားရလေ၏—ယုံကြည်ခံရသော ဘြာဟ္မဏများနှင့် ရှိများ၏ စကားကို အိန္ဒြာက နားထောင်သကဲ့သို့»။

पुण्यनिर्घोषाःhaving auspicious sound/clamor
पुण्यनिर्घोषाः:
Karta
TypeAdjective
Rootपुण्यनिर्घोष
FormFeminine, Nominative, Plural
वाचःvoices, utterances
वाचः:
Karta
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Nominative, Plural
शृण्वन्hearing
शृण्वन्:
Karta
TypeVerb
Rootश्रु
FormMasculine, Nominative, Singular, शतृ (present active participle)
and
:
TypeIndeclinable
Root
सूनृताःkind/pleasant (true) words
सूनृताः:
Karta
TypeNoun
Rootसूनृता
FormFeminine, Nominative, Plural
ब्राह्मणानाम्of the Brahmins
ब्राह्मणानाम्:
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Genitive, Plural
प्रतीतानाम्well-known/approved/recognized
प्रतीतानाम्:
TypeAdjective
Rootप्रतीत
FormMasculine, Genitive, Plural, क्त (past passive participle)
ऋषीणाम्of the sages
ऋषीणाम्:
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Genitive, Plural
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
वासवःIndra (Vāsava)
वासवः:
Karta
TypeNoun
Rootवासव
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
Ś
Śrī Kṛṣṇa
S
Sūryadeva (Sun)
K
Kārttika (month)
R
Revatī (nakṣatra)
M
Maitra (muhūrta)
Ś
Śarad-ṛtu
H
Hemanta (season)
B
Brāhmaṇas
Ṛṣis
V
Vāsava/Indra