Shloka 176
सेनासमागमः — The Convergence of Armies
अक्षौहिण्यैव सेनाया दुर्योधनमुपागमत् । हृदिकपुत्र कृतवर्मा भी भोज, अन्धक तथा कुकुरवंशी वीरोंके साथ एक अक्षौहिणी सेना लेकर दुर्योधनके पास आया
akṣauhiṇyaiva senayā duryodhanam upāgamat | hṛdikaputraḥ kṛtavarmā bhī bhojaḥ āndhakaḥ tathā kukuravaṁśī vīraiḥ saha ekām akṣauhiṇīṁ senāṁ gṛhītvā duryodhanasya samīpam ājagāma |
ဝိုင်ရှံပာယနက ပြော၏— ဟෘဒိက၏ သား ကෘတဝರ್ಮာသည် အက္ရှောဟိဏီတစ်ဖွဲ့လုံးသော စစ်တပ်ကို ခေါ်ဆောင်၍ ဒုရ്യောဓနထံ ရောက်လာလေ၏။ သူနှင့်အတူ ဘောဇ၊ အန္ဓက၊ ကုကူရ မျိုးရိုးမှ သူရဲကောင်းများလည်း ပါဝင်လာကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဒုရ്യောဓနဘက်သို့ နောက်ထပ် အင်အားကြီးတစ်ရပ် ပေါင်းကပ်ကာ စစ်ပွဲသို့ ဦးတည်သည့် နိုင်ငံရေးနှင့် သီလပိုင်း အရှိန်ကို ပိုမိုတင်းကျပ်စေ하였다။
वैशमग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how choices of alliance and loyalty can accelerate adharma-driven conflict: powerful warriors and entire divisions may commit themselves to a cause, thereby increasing the inevitability and scale of war. It implicitly invites reflection on responsibility—strength and numbers do not by themselves confer righteousness.
During the Udyoga Parva’s war-preparation phase, Kṛtavarmā, son of Hṛdika, arrives to support Duryodhana, bringing an akṣauhiṇī force along with warriors from the Bhoja, Āndhaka, and Kukura lineages—marking a significant reinforcement of the Kaurava side.