Shloka 14
पाण्डवसेनानायकाभिषेकः तथा बलरामागमन-उपदेशः | Appointment of Pandava Commanders and Balarama’s Counsel
धुर्ययो्हययोरेकस्त थान्यौ पार्ष्णिसारथी । तौ चापि रथिनां श्रेष्ठी रथी च हयवित् तथा
Vaiśampāyana uvāca: dhuryayor hayayor ekasthānyau pārṣṇisārathī | tau cāpi rathināṃ śreṣṭhī rathī ca hayavit tathā ||
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်—အဓိကမြင်းနှစ်ကောင်စီအတွက် သီးသန့်ထိန်းသူတစ်ဦးစီရှိပြီး၊ ထို့အပြင် နောက်ဘက်ကာကွယ်သူ/အရန်ရထားမောင်းသူတစ်ဦးလည်း သတ်မှတ်ထားသည်။ ထိုသူတို့သည် ရထားစစ်သူရဲအထဲတွင် အကောင်းဆုံးများဖြစ်၍ တိုက်ခိုက်ရေး၌လည်း ကျွမ်းကျင်သကဲ့သို့ မြင်းကို ကိုင်တွယ်မောင်းနှင်ရာ၌လည်း ပညာပြည့်ဝကြ၏။ ထို့ကြောင့် အလှအပဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ ကာကွယ်မှုကောင်းစွာ ပြုလုပ်ထားသော ရထားများကို ရန်သူတို့ ချိုးဖောက်ရန် အလွန်ခက်ခဲ၍ မြို့တံတိုင်းကဲ့သို့ လုံခြုံနေ၏။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined preparedness: effective power in war depends not only on heroic fighters but also on trained support roles (guards, charioteers, horse-handlers). Competence and organization are ethical responsibilities of leadership when conflict becomes unavoidable.
Vaiśampāyana describes the war-ready chariot formations: each chariot’s horses and rear were assigned specialized attendants/guards, and the personnel were elite chariot-warriors skilled in driving and horse-management, making the chariots difficult for enemies to penetrate.