Shloka 69
Kaurava Mobilization at Kurukṣetra (Duryodhana Orders War Preparations) / कुरुक्षेत्रे धार्तराष्ट्र-सैन्यसज्जा
तेडवगाहा कुरुक्षेत्र शड्खान् दध्मुररिंदमा: | तथैव दश्मतु: शड्खं वासुदेवधनंजयौ,उन शत्रुदमन वीरोंने कुरुक्षेत्रकी सीमामें पहुँचकर अपने-अपने शंख बजाये। इसी प्रकार श्रीकृष्ण और अर्जुनने भी शंखध्वनि की
teḍavagāhā kuru-kṣetra-ṣaḍkhān dadhmur ariṃdamāḥ | tathaiva daśmatuḥ śaṅkhaṃ vāsudeva-dhanaṃjayau |
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ ကုရုက္ခေတ်ရ၏ နယ်နိမိတ်သို့ ရောက်သောအခါ၊ ရန်သူကို နှိမ်နင်းနိုင်သော သူရဲကောင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ခွံ (သင်္ခ) များကို အသီးသီး မှုတ်ကြ၏။ ထိုနည်းတူပင် ဝါစုဒေဝ (ကృష్ణ) နှင့် ဓနဉ္ဇယ (အာర్జုန) တို့လည်း ခွံကို မှုတ်ကာ၊ လာမည့် တိုက်ပွဲအတွက် အဆင်သင့်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် မိမိတို့ရွေးချယ်ထားသော တာဝန် (ဓမ္မ) ကို ထိန်းသိမ်းမည်ဟူသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကြေညာ하였다။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical seriousness of entering Kurukṣetra: the conch-sound is not mere noise but a formal declaration of intent and readiness to act according to one’s chosen duty (svadharma) in a conflict framed as unavoidable.
Warriors arrive at the boundary of Kurukṣetra and blow their conches as a martial signal. Kṛṣṇa and Arjuna likewise sound their conch, marking their presence and readiness as the confrontation is about to begin.