Adhyaya 1
स्वर्गे दुर्योधनदर्शनम् | Duryodhana Seen in Heaven (Triviṣṭapa)
Upa-parva: Svargārohaṇa (Heaven-Entry Episode): Yudhiṣṭhira Encounters Duryodhana in Triviṣṭapa
Janamejaya requests an account of the posthumous stations attained by his forebears (Pāṇḍavas and Dhārtarāṣṭras) after reaching svarga. Vaiśaṃpāyana begins by narrating Yudhiṣṭhira’s arrival in triviṣṭapa and his immediate perception of Duryodhana seated in splendor among luminous deities and righteous royal figures. The sight provokes Yudhiṣṭhira’s indignation: he verbally rejects companionship with Duryodhana, recalling the broad devastation attributed to Duryodhana’s choices, the deaths of kin and allies, and Draupadī’s public suffering in the assembly. Yudhiṣṭhira expresses a desire to go where his brothers are rather than remain near Duryodhana. Nārada responds by instructing that in svarga, opposition and enmity do not persist; Duryodhana is honored due to the ‘heroic realm’ attained through kṣatriya-duty in battle. Nārada further advises Yudhiṣṭhira not to dwell on dice-related afflictions and wartime hardships, framing them as concluded within the heavenly order. Yudhiṣṭhira then questions the whereabouts of his brothers and allied warriors (including Karṇa, Dhṛṣṭadyumna, Sātyaki, the Draupadeyas, Śikhaṇḍin, Abhimanyu, Virāṭa, Drupada, and others), signaling the chapter’s transition from moral protest to a structured inquiry about posthumous destinies.
Chapter Arc: जनमेजय, व्यास की आज्ञा से वैशम्पायन स्वर्गारोहण के अद्भुत प्रसंग का द्वार खोलते हैं—युधिष्ठिर और उनके पूर्वज त्रिविष्टप में क्या देखते हैं, यह सुनो। → स्वर्ग में पहुँचकर धर्मराज युधिष्ठिर एक चमकते सूर्य-सम तेजस्वी दृश्य देखते हैं: देवों-साध्यों के बीच दुर्योधन को वीर-लक्ष्मी से विभूषित, उच्च आसन पर। यह दृश्य युधिष्ठिर के भीतर असह्य विरोध और नैतिक प्रश्न जगा देता है—जिसने पृथ्वी का विनाश कराया, वह यहाँ कैसे? → युधिष्ठिर का तीखा प्रतिवाद फूट पड़ता है: यदि दुर्योधन को ‘सनातन’ वीरलोक मिले हैं, तो फिर धर्म-अधर्म का न्याय कहाँ? वे नारद से अपने प्रिय पाण्डव-पक्षीय वीरों—धृष्टद्युम्न, सात्यकि, द्रौपदेय, शिखण्डी, अभिमन्यु, विराट-द्रुपद आदि—को दिखाने की माँग करते हैं। → नारद/देवर्षि क्षत्रधर्म का सिद्धान्त सामने रखते हैं: जिन्होंने रण में शरीर की आहुति दी, भय में न डिगे, वे वीरगति के अधिकारी हुए—यही दुर्योधन के स्वर्ग-स्थान का कारण है। पर युधिष्ठिर की तृप्ति नहीं होती; वे अपने जनों को देखे बिना स्वर्ग को स्वीकार नहीं करते। → युधिष्ठिर की दृष्टि अपने प्रिय वीरों को खोजती रह जाती है—वे कहाँ हैं, और स्वर्ग का न्याय किस रूप में प्रकट होगा?
Shlokas
Verse 1
दक्षिण भारतीय पाठसे लिये गये अ प्रहाप्रस्थानिकपर्वकी कुल एलोकसंख्या-- ११४॥। नशा रत (0) आज अत +- ॥| ३० श्रीपरमात्मने नमः ।।
ဇနမေဇယက ပြောသည်– «အို မုနိ၊ ကျွန်ုပ်၏ ရှေးဘိုးဘွားများဖြစ်သော ပाण्डဝတို့နှင့် ဓృతရာෂ္ဌရ၏ သားတို့သည် တိရိဝိဋ္ဌပ (သုံးဆယ့်သုံးပါး နတ်တို့၏ ကောင်းကင်) သို့ ရောက်သော် မည်သူမည်ဝါသည် မည်သည့် အဘိုဒ်၊ မည်သည့် နေရာတို့ကို ရရှိကြသနည်း»။
Verse 2
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं सर्वविच्चासि मे मतः । महर्षिणाभ्यनुज्ञातो व्यासेनादूभुतकर्मणा,मैं यह सब सुनना चाहता हूँ। आप अदभुतकर्मा महर्षि व्यासकी आज्ञा पाकर सर्वज्ञ हो गये हैं--ऐसा मेरा विश्वास है
ဇနမေဇယက ပြောသည်– «ဤအရာအားလုံးကို ငါ ကြားလိုသည်။ အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသော ကုသိုလ်ကံတော်ရှိသည့် မဟာရိရှိ ဗျာသ၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရရှိထားသဖြင့် သင်သည် အလုံးစုံသိသူဖြစ်သည်ဟု ငါ ယုံကြည်၏။ ထို့ကြောင့် အဖြစ်မှန်အတိုင်း ငါ့အား ပြောပြပါ»။
Verse 3
वैशग्पायन उवाच स्वर्ग त्रिविष्टपं प्राप्प तव पूर्वपितामहा: । युधिष्ठिरप्रभूतयो यदकुर्वत तच्छूणु
ဝৈသမ္ပာယနက ပြော၏—အို ဇနမေဇယ၊ လောကသုံးပါးကို အတွင်း၌ ထည့်သွင်းထားသကဲ့သို့သော တြိဝိဋ္ဌပ စွဂ္ဂသို့ ရောက်ပြီးနောက် သင်၏ ရှေးဘိုးဘွားကြီးများ—ယုဓိဋ္ဌိရတို့ အစရှိသူတို့—ပြုလုပ်ခဲ့သမျှကို ငါပြောမည်၊ နားထောင်လော့။
Verse 4
स्वर्ग त्रिविष्टपं प्राप्प धर्मराजो युधिष्ठिर: । दुर्योधन श्रिया जुष्टं ददर्शासीनमासने
တြိဝိဋ္ဌပ စွဂ္ဂသို့ ရောက်သော် ဓမ္မရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရသည် ဒုရျောဓနကို မြင်၏။ သူသည် ကောင်းကင်ဘုံ၏ ရောင်ဝါဖြင့် ပြည့်စုံကာ နတ်ဘုရားတို့နှင့် ကုသိုလ်ကံရှိသော သာဓျာတို့နှင့်အတူ တန်ခိုးတော်မူသော ထိုင်ခုံပေါ်၌ ထိုင်လျက် ရှိ၏။
Verse 5
भ्राजमानमिवादित्यं वीरलक्ष्म्याभिसंवृतम् । देवैभ्राजिष्णुभि: साध्यै: सहितं पुण्यकर्मभि:
သူသည် နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပလျက်၊ သူရဲကောင်းတို့၏ ဂုဏ်ရောင်ဝါဖြင့် ဝန်းရံခံရကာ၊ တောက်ပသော နတ်ဘုရားတို့နှင့် ကုသိုလ်ကံပြည့်စုံသော သာဓျာတို့နှင့်အတူ ရှိ၏။
Verse 6
ततो युधिष्छिरो दृष्टवा दुर्योधनममर्षित: । सहसा संनिवृत्तो5भूच्छियं दृष्टवा सुयोधने
ထို့နောက် ယုဓိဋ္ဌိရသည် ဒုရျောဓနကို မြင်သော် မနာလိုဒေါသ ထကြွလာ၏။ သို့သော် စုယောဓနပေါ်၌ စည်းစိမ်နှင့် ရောင်ဝါ တည်နေသည်ကို မြင်လျှင် ချက်ချင်းပင် မိမိကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်ကာ ရပ်တန့်သွား၏။
Verse 7
दुर्योधनको ऐसी अवस्थामें देख उसे मिली हुई शोभा और सम्पत्तिका अवलोकन कर राजा युधिष्ठिर अमर्षसे भर गये और सहसा दूसरी ओर लौट पड़े ।।
ဝৈသမ္ပာယနက ပြော၏—ဒုရျောဓနကို ထိုသို့သော အခြေအနေဖြင့် မြင်၍ သူရရှိထားသော ရောင်ဝါနှင့် စည်းစိမ်ကို ကြည့်ရှုသော် ယုဓိဋ္ဌိရမင်းသည် ဒေါသဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ချက်ချင်း အခြားဘက်သို့ လှည့်သွား၏။ ထို့နောက် ထိုနေရာရှိသူတို့အား အသံမြင့်စွာ ပြောလေ၏—“အို နတ်ဘုရားတို့! လောဘကြီး၍ အမြင်တိုသော ဒုရျောဓနနှင့်အတူ နေရမည်ဆိုလျှင် ဤကုသိုလ်လောကတို့ကို ငါမလိုလား။ သူ့ကြောင့်ပင် ငါတို့သည် အတင်းအကျပ် စစ်ပွဲသို့ ဝင်ကာ မိတ်ဆွေ၊ ဆွေမျိုးတို့ကို သတ်ဖြတ်ပြီး မြေပြင်ကို ပျက်စီးစေခဲ့ရ၏။ ယခင်ကလည်း မဟာတော၌ ငါတို့ကို ပြင်းထန်သော ဒုက္ခပေးခဲ့၏။ ထို့ပြင် အပြစ်ကင်း၍ ဓမ္မကို အားထားသော ငါတို့၏ ဇနီး ဒြော်ပဒီ—ပာဉ္စာလ မင်းသမီး—ကို အကြီးအကဲများရှေ့၊ အစည်းအဝေးခန်းမထဲသို့ ဆွဲခေါ်လာခဲ့သူလည်း သူပင်ဖြစ်၏။”
Verse 8
यत्कृते पृथिवी सर्वा सुहृदो बान्धवास्तथा । हतास्माभि: प्रसह्याजौ क्लिष्टै: पूर्व महावने
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «သူ့ကြောင့်ပင် မြေကြီးတစ်လုံးလုံး ပျက်စီးသွားခဲ့၍၊ စစ်မြေပြင်တွင် ကျွန်ုပ်တို့က မိတ်ဆွေသဟာယနှင့် ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ကို အတင်းအကျပ် သတ်ဖြတ်ခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် ယခင်ကလည်း မဟာတောကြီးအတွင်း၌ ပြင်းထန်သော ဒုက္ခဝေဒနာကို ခံစားခဲ့ရသည်—»
Verse 9
फिर उच्चस्वरसे उन सब लोगोंसे बोले--'देवताओ! जिसके कारण हमने अपने समस्त सुहृदों और बन्धुओंका हठपूर्वक युद्धमें संहार कर डाला और सारी पृथ्वी उजाड़ डाली
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– ထို့နောက် အသံမြှင့်၍ သူတို့အားလုံးကို ပြောလေသည်– «အို နတ်တို့ရေ! သူ့ကြောင့်ပင် ကျွန်ုပ်တို့သည် အတင်းအကျပ် စစ်ပွဲတွင် မိတ်ဆွေသဟာယနှင့် ဆွေမျိုးသားချင်းအားလုံးကို သတ်ဖြတ်ကာ မြေကြီးတစ်လုံးလုံးကို ပျက်စီးစေခဲ့သည်။ ယခင်ကလည်း မဟာတောကြီးအတွင်း၌ ပြင်းထန်သော ဒုက္ခကို ခံစားစေခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အပြစ်ကင်းသော ကိုယ်အင်္ဂါရှိ၍ ဓမ္မကို အလေးထားသော ကျွန်ုပ်တို့၏ ဇနီး—ပာဉ္စာလမင်းသမီး ဒြောပဒီကို—လူစည်ကားသော အစည်းအဝေးခန်းမတွင် အကြီးအကဲများရှေ့၌ ဆွဲခေါ်လာခဲ့သည်။ ထိုလောဘကြီး၍ အမြင်တိုသော ဒုရျောဓနနှင့် အတူနေကာ ဤကုသိုလ်လောကများကို ရယူလိုစိတ် မရှိ»
Verse 10
अस्ति देवा न मे काम: सुयोधनमुदीक्षितुम् । तत्राहं गन्तुमिच्छामि यत्र ते भ्रातरो मम,“देवगण! मैं दुर्योधनको देखना भी नहीं चाहता; मेरी तो वहीं जानेकी इच्छा है, जहाँ मेरे भाई हैं!
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို နတ်တို့ရေ! ကျွန်ုပ်သည် စုယောဓန (ဒုရျောဓန) ကို မျက်နှာချင်းဆိုင်ကြည့်ရန်တောင် ဆန္ဒမရှိ။ ကျွန်ုပ်သွားလိုသည်မှာ—ကျွန်ုပ်၏ ညီအစ်ကိုများ ရှိရာသို့ပင်»
Verse 11
नैवमित्यब्रवीत् तं तु नारद: प्रहसन्निव । स्वर्गे निवासे राजेन्द्र विरुद्ध चापि नश्यति
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– နာရဒက အနည်းငယ် ရယ်မောသကဲ့သို့ ပြုံးလျက် ပြန်ပြောသည်– «အို မင်းမြတ်၊ အဲဒီလို မပြောပါနှင့်။ ကောင်းကင်ဘုံ၌ နေထိုင်လျှင် ယခင်က ရန်ငြိုးနှင့် ဆန့်ကျင်မှုတို့တောင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်»
Verse 12
युधिष्ठिर महाबाहो मैवं वोच: कथंचन । दुर्योधनं प्रति नृपं शृणु चेदं वचो मम,“महाबाहु युधिष्छिर! तुम्हें राजा दुर्योधनके प्रति किसी तरह ऐसी बात मुँहसे नहीं निकालनी चाहिये। मेरी इस बातको ध्यान देकर सुनो
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို လက်တန်ခိုးကြီးသော ယုဓိဋ္ဌိရ၊ ဒုရျောဓန မင်းကြီးအပေါ် အဲဒီလို စကားမျိုးကို မည်သို့မျှ မပြောသင့်။ ငါ့စကားကို အာရုံစိုက်၍ နားထောင်လော့»
Verse 13
एष दुर्योधनो राजा पूज्यते त्रिदशै: सह । सद्धिश्व॒ राजप्रवरैर्य इमे स्वर्गवासिन:
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြော၏— «ကြည့်လော့၊ ဒုရျောဓန မင်းကြီးသည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ဒေဝတားတို့နှင့်အတူ ဂုဏ်ပြုခံရ၏။ ထို့ပြင် ထိုသုခဘုံ၌ နေထိုင်သော သိဒ္ဓတို့နှင့် မင်းတို့အထဲမှ အထွတ်အမြတ်တို့ကလည်း ပူဇော်လေးစားကြ၏»။
Verse 14
वीरलोकगति): प्राप्ता युद्धे हुत्वा55त्मनस्तनुम् । यूयं सर्वे सुरसमा येन युद्धे समासिता:
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြော၏— «သူတို့သည် စစ်မြေပြင်၌ ကိုယ်ခန္ဓာကို အာဟုတိအဖြစ် ပူဇော်၍ သူရဲကောင်းတို့၏ ဂတိကို ရရှိကြ၏။ ဒေဝတားတူ တောက်ပသော ညီအစ်ကိုတို့ အားလုံးကို ရင်ဆိုင်ကာ စစ်တွင် မလျော့မရဲ တည်ကြည်ခဲ့ကြသဖြင့်၊ တိုက်ပွဲ၌ မဆုတ်မနစ် သေဆုံးခြင်းအားဖြင့် က္ଷတ္တရိယဓမ္မက ပေးအပ်သော အဆင့်သို့ ရောက်ကြ၏»။
Verse 15
स एष क्षत्रधर्मेण स्थानमेतदवाप्तवान् | भये महति यो5भीतो बभूव पृथिवीपति:
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြော၏— «ဤမင်းကြီးသည် က္ෂတ္တရိယဓမ္မအတိုင်း ဤအဆင့်ကို ရရှိခဲ့၏။ ကြောက်မက်ဖွယ် အန္တရာယ်ကြီးအလယ်၌ပင် စိတ်မလျော့ခဲ့၊ မကြောက်မရွံ့ တည်ကြည်နေသဖြင့် မြေကြီး၏ အရှင်သည် ဤအဆင့်ကို အနိုင်ရခဲ့၏»။
Verse 16
न तन्मनसि कर्ताव्यं पुत्र यद् द्यूतकारितम् । द्रौपद्याश्न परिक्लेशं न चिन्तयितुमहसि
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြော၏— «သားရေ၊ လောင်းကစားကြောင့် ဖြစ်ခဲ့သော အမှားကို စိတ်ထဲ၌ မထားသင့်။ ထို့ပြင် သူတို့ကြောင့် ဒရော်ပဒီ ခံစားခဲ့ရသော ဒုက္ခကိုလည်း ဆက်လက် မတွေးမိစေသင့်။ စိတ်မှ လွှတ်ချလိုက်လော့»။
Verse 17
ये चान्येडपि परिक्लेशा युष्माकं ज्ञातिकारिता: । संग्रामेष्वथ वान्यत्र न तान् संस्मर्तुमहसि
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြော၏— «ထို့ပြင် သင်တို့၏ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ကြောင့် သင်တို့ ခံခဲ့ရသော အခြားဒုက္ခများ—စစ်ပွဲများတွင်ဖြစ်စေ အခြားနေရာများတွင်ဖြစ်စေ—ဤနေရာ၌ ထပ်မံ သတိရနေခြင်းသည် မသင့်တော်»။
Verse 18
समागच्छ यथान्यायं राज्ञा दुर्योधनेन वै | स्वर्गोड्यं नेह वैराणि भवन्ति मनुजाधिप,“अब तुम राजा दुर्योधनके साथ न्यायपूर्वक मिलो। नरेश्वर! यह स्वर्गलोक है, यहाँ पहलेके वैर-विरोध नहीं रहते हैं!
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «တရားသဘောနှင့် ကိုက်ညီသကဲ့သို့ မင်း ဒုရ္ယောဓနနှင့် နီးကပ်၍ ပေါင်းစည်းလော့။ အို လူတို့၏ အရှင်၊ ဤသည်မှာ ကောင်းကင်ဘုံဖြစ်၏။ ဤနေရာ၌ ယခင်က ရန်ငြိုးရန်စွဲနှင့် ဆန့်ကျင်မှုတို့ မတည်မနေတော့»။
Verse 19
नारदेनैवमुक्तस्तु कुरुराजो युधिष्ठिर: । भ्रातृन् पप्रच्छ मेधावी वाक्यमेतदुवाच ह,नारदजीके ऐसा कहनेपर बुद्धिमान् कुरुराज युधिष्ठिरने अपने भाइयोंका पता पूछा और यह बात कही--
နာရဒက ထိုသို့ ပြောပြီးနောက်၊ ကုရုတို့၏ ပညာရှိမင်း ယုဓိဋ္ဌိရသည် မိမိ၏ ညီအစ်ကိုများအကြောင်း မေးမြန်းကာ ဤစကားကို ဆို하였다။
Verse 20
यदि दुर्योधनस्यैते वीरलोका: सनातना: । अधर्मज्ञस्थ पापस्य पृथिवीसुद्ददां द्रुह:
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «သူရဲကောင်းတို့အတွက် ထာဝရသတ်မှတ်ထားသော ဤကောင်းကင်ဘုံများကို ဒုရ္ယောဓန—အပြစ်သား၊ ဓမ္မကို မသိသူ၊ သစ္စာဖောက်၍ မြေပြင်တစ်လျှောက်ကို မြင်း၊ ဆင်၊ လူတို့နှင့်အတူ ပျက်စီးစေသူ—က ရရှိခဲ့လျှင်၊ ထိုအခါ ငါ၏ ညီအစ်ကိုတို့—သူရဲကောင်း၊ မဟာစိတ်ရှိသူ၊ မဟာဝရတကို တည်ကြည်သူ၊ သစ္စာကတိတည်သူ၊ ကမ္ဘာလောကတွင် ကျော်ကြားသော ရဲရင့်သူ၊ သစ္စာကို ပြောဆိုသူ—တို့သည် ယခု မည်သည့်လောကကို ရောက်ကြသနည်း။ ငါ သူတို့ကို မြင်လို၏။ ထို့ပြင် သစ္စာ၌ တည်ကြည်သော ကုန္တီ၏ သား မဟာစိတ်ရှိ ကာဏ္ဏကိုလည်း တွေ့လို၏»။
Verse 21
यत्कृते पृथिवी नष्टा सहया सनरद्विपा । वयं च मन्युना दग्धा वैरं प्रतिचिकीर्षव:
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «သူ့ကြောင့် မြေပြင်သည် မြင်း၊ ဆင်၊ လူတို့နှင့်အတူ ပျက်စီးခဲ့ရ၏။ ထိုရန်ငြိုးကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်လိုသော ဆန္ဒကြောင့် ငါတို့လည်း ဒေါသမီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းခဲ့ရ၏»။
Verse 22
ये ते वीरा महात्मानो भ्रातरो मे महाव्रता: । सत्यप्रतिज्ञा लोकस्य शूरा वै सत्यवादिन:
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «ထိုသူရဲကောင်းများ—ငါ၏ ညီအစ်ကိုများ—သည် မဟာစိတ်ရှိ၍ မဟာဝရတကို တည်ကြည်ကာ သစ္စာကတိကို မပျက်မကွက် ထိန်းသိမ်းသူများ၊ လောက၌ ကျော်ကြားသော ရဲရင့်သူများ၊ သစ္စာကို အလေးထား၍ သစ္စာပြောသူများ ဖြစ်ကြ၏။ ဓမ္မ၏ အမည်ကိုတောင် မသိသူ၊ မြေပြင်တစ်လျှောက်ရှိ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းအားလုံးကို တစ်သက်လုံး သစ္စာဖောက်သူ၊ သူ၏ ရန်ငြိုးကြောင့် မြင်း၊ ဆင်၊ လူတို့နှင့်အတူ ကမ္ဘာမြေ ပျက်စီးခဲ့ရပြီး၊ အပြန်အလှန် လက်စားချေလိုသော ဒေါသကြောင့် ငါတို့လည်း လောင်ကျွမ်းခဲ့ရသော အပြစ်သား ဒုရ္ယောဓနက ဤထာဝရ သူရဲကောင်းလောကများကို ရရှိခဲ့လျှင်၊ ငါ၏ ညီအစ်ကိုတို့သည် ယခု မည်သည့်လောကကို ရောက်ကြသနည်း။ ငါ သူတို့ကို မြင်လို၏။ ထို့ပြင် သစ္စာ၌ တည်ကြည်သော ကုန္တီ၏ သား မဟာစိတ်ရှိ ကာဏ္ဏကိုလည်း တွေ့လို၏»။
Verse 23
तेषामिदानीं के लोका द्रष्टमिच्छामि तानहम् | कर्ण चैव महात्मानं कौन्तेयं सत्यसंगरम्
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «ယခု ငါသည် သူတို့ရောက်ရှိသွားသော လောကများကို မြင်လို၏။ ထို့ပြင် စိတ်ဓာတ်ကြီးမြတ်သော ကုန္တီ၏သား ကර්ဏ—သစ္စာ၌ တည်ကြည်၍ စစ်ပွဲ၌ မလှုပ်မယှက်သူ—ကိုလည်း မြင်လို၏»။
Verse 24
धृष्टद्युम्नं सात्यकिं च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजान् | येच शस्त्रैर्वधं प्राप्ता: क्षत्रधर्मेण पार्थिवा:
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «(ငါသည်) ဓೃဋ္ဍျုမ್ನ၊ စာတျကိ၊ ဓೃဋ္ဍျုမ்ன၏ သားများကို မြင်လို၏။ ထို့ပြင် က္ෂတ္ရိယဓမ္မအတိုင်း လက်နက်ဖြင့် သေဆုံးသွားသော ဘုရင်များသည် ဘယ်မှာနည်း။ ငါသည် ဤနေရာ၌ ထိုအုပ်စိုးရှင်တို့ကို မမြင်ရ။ ထိုဘုရင်အားလုံးနှင့် တွေ့လိုလှ၏»။
Verse 25
क्व नु ते पार्थिवान् ब्रद्मुन्नैतान् पश्यामि नारद । विराटद्रुपदौ चैव धृष्टकेतुमुखांश्व॒ तान्
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို ရှင်ပညာရှိ၊ ထိုဘုရင်တို့သည် ဘယ်မှာနည်းဟု ငါ့အား ပြောပါ။ အို နာရဒ၊ ငါသည် သူတို့ကို ဤနေရာ၌ မမြင်ရ။ ဗိရာဋ္ဌနှင့် ဒြုပဒ၊ ထို့ပြင် ဓೃဋ္ဍကေတု ဦးဆောင်သူတို့သည် ဘယ်မှာနည်း။ ပာဉ္စာလ၏ ရှိခဏ္ဍိန်၊ ဒြൗပဒီ၏ သားအားလုံးနှင့် မအနိုင်ယူနိုင်သော သူရဲကောင်း အဘိမန်ယူကိုလည်း ငါ မြင်လို၏»။
Verse 26
शिखण्डिनं च पाज्चाल्यं द्रौपदेयांक्ष सर्वश: । अभिमन्यु च दुर्धर्ष द्रष्ठमिच्छामि नारद
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို နာရဒ၊ ပာဉ္စာလ၏ ရှိခဏ္ဍိန်၊ ဒြောပဒီ၏ သားအားလုံးနှင့် မအနိုင်ယူနိုင်သော သူရဲကောင်း အဘိမန်ယူကို ငါ မြင်လို၏»။
Frequently Asked Questions
Yudhiṣṭhira confronts a dissonance between lived ethical memory (harm, humiliation, and loss attributed to Duryodhana) and the heavenly spectacle of Duryodhana’s honor, raising the problem of how justice is assessed beyond human courts.
The chapter teaches that svarga is characterized by the cessation of hostility and that posthumous standing may reflect role-duty fulfilled (especially kṣatriya conduct in battle), urging restraint from reactivating past grievances in a realm where their oppositional force is dissolved.
No explicit phalaśruti appears in this chapter segment; its meta-function is interpretive, reframing the epic’s moral calculus by distinguishing human grievance from the text’s portrayal of cosmic adjudication and reconciliation.