Shloka 47
धृतराष्ट्रस्य मूर्च्छा—व्यासोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Collapse and Vyāsa’s Counsel
मम चैव नियोगेन विधेश्चाप्यनिवर्तनात् । पाण्डवानां च कारुण्यात् प्राणान् धारय भारत,अतः भारत! मेरी आज्ञा मानकर, विधाताका विधान टल नहीं सकता, ऐसा समझकर तथा पाण्डवोंपर करुणा करके तुम अपने प्राण धारण करो
mama caiva niyogena vidheś cāpy anivartanāt | pāṇḍavānāṁ ca kāruṇyāt prāṇān dhāraya bhārata ||
ထို့ကြောင့်၊ အို ဘာရတ၊ ငါ၏အမိန့်ကို လိုက်နာခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဖန်ဆင်းရှင်၏ အမိန့်တော်သည် မပြန်လှန်နိုင်ကြောင်း သိမြင်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ ပाण्डဝတို့အပေါ် ကရုဏာထားခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ သင်၏အသက်ကို ထိန်းသိမ်းလော့။
व्यास उवाच
Educational Q&A
One should not abandon life in despair; ethical endurance is urged through three supports: respect for a sage’s injunction, acceptance that providence/fate is not easily reversed, and compassion for those who still depend on one’s presence—here, the Pāṇḍavas.
In the grief-filled context of the Strī Parva, Vyāsa addresses a Bharata-descendant and counsels him to remain alive, grounding the appeal in Vyāsa’s authority, the inevitability of the Creator’s decree, and the need to show mercy toward the bereaved Pāṇḍavas.