Shloka 25
राजधर्मः—प्रमादवर्जनं, दण्डनीतिः, दुर्बलरक्षणम्
Royal Dharma: Vigilance, Just Punishment, Protection of the Vulnerable
यदा युक््त्या नयेदर्थान् कामादर्थवशेन वा । कृपणं याचमानानां तद् राज्ञो वैशसं महत्
yadā yuktyā nayed arthān kāmād arthavaśena vā | kṛpaṇaṃ yācamānānāṃ tad rājño vaiśasaṃ mahat ||
ဥတဿျက ပြောသည်— မင်းသည် လှည့်ကွက်တစ်စုံတစ်ရာဖြင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါး၍ ဒုက္ခထဲတွင် တောင်းပန်နေသော ပြည်သူတို့ထံမှ ငွေကြေးကို လုယူသွားလျှင်—ကိုယ်ပိုင်ဆန္ဒကြောင့်ဖြစ်စေ အမြတ်လိုဘကြောင့်ဖြစ်စေ—ထိုအမှုသည် အလွန်ပြင်းထန်သော ရက်စက်မှုဖြစ်ပြီး မင်း၏ကြီးမားသော ပျက်စီးခြင်းကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသော နိမိတ်လက္ခဏာဖြစ်သည်။ အားနည်းသူတို့အပေါ် အာဏာကို လုယက်သကဲ့သို့ အသုံးချခြင်းသည် ရာဇအာဏာ၏ တရားဝင်မှုကို ဖျက်ဆီးကာ ကျဆုံးမှုကို ဖိတ်ခေါ်သည်ဟု သတိပေးသည်။
उतथ्य उवाच
Educational Q&A
A ruler must not use clever pretexts or administrative power to seize wealth from distressed, pleading subjects; such predatory governance is a grave adharma that signals the king’s impending ruin.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, the sage Utathya warns about a specific royal vice: rejecting the desperate petitions of the poor and instead contriving to appropriate their wealth, which he labels a great cruelty and an omen of downfall.