Shloka 21
Vyavahāra-Śuddhi and Rājadharma: Clean Administration, Counsel, and Proportional Punishment
Chapter 86
विनयेच्चापि दुर्वृत्तान् प्रहारैरपि पार्थिव: । सान्त्वेनोपप्रदानेन शिष्टांश्ष परिपालयेत्
vinayec cāpi durvṛttān prahārair api pārthivaḥ | sāntvenopapradānena śiṣṭāṁś ca paripālayet ||
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်– မင်းသည် ဆိုးယုတ်၍ အကျင့်ပျက်သူတို့ကို စည်းကမ်းအောက်သို့ ပြန်လည်သွင်းရန် ကြိုးပမ်းရမည်၊ တခါတရံ အပြစ်ပေး၍ ရိုက်နှက်ခြင်းဖြင့်ပင် ဖြစ်စေ။ သို့ရာတွင် ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့၍ သီလရှိသူတို့ကိုမူ နူးညံ့သောစကား၊ နှစ်သိမ့်ခြင်းနှင့် လိုအပ်သော အဆင်ပြေမှုများကို ပေးအပ်ကာ ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရမည်။ ထို့ကြောင့် အုပ်ချုပ်မှုသည် မကောင်းမှုကို တင်းကျပ်စွာ ပြုပြင်ခြင်းနှင့် ကောင်းသူကို လေးစားစွာ ထောက်ပံ့ခြင်းတို့ကို ပေါင်းစည်းရမည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler must apply differentiated means: restrain the wicked through discipline and punishment when needed, while nurturing the virtuous through respectful conciliation and material support—balancing firmness with benevolence as a principle of rājadharma.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma advises Yudhiṣṭhira on practical statecraft: how a king should deal with different kinds of subjects—correcting wrongdoers and sustaining the well-conducted.