Shloka 20
Vyavahāra-Śuddhi and Rājadharma: Clean Administration, Counsel, and Proportional Punishment
Chapter 86
अपराधानुरूपं च दण्डं पापेषु धारयेत् । वियोजयेद् धनैर््रद्धानधनानथ बन्धनै:
aparādhānurūpaṃ ca daṇḍaṃ pāpeṣu dhārayet | viyojayet dhanair āḍhyān adhanān atha bandhanaiḥ ||
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်– ပြစ်မှု၏အရွယ်အစားနှင့် ကိုက်ညီသည့် အပြစ်ဒဏ်ကို အထူးသဖြင့် မကောင်းမှုများတွင် ချမှတ်ရမည်။ ပြစ်သူသည် ချမ်းသာသူဖြစ်လျှင် ဒဏ်ကြေး သို့မဟုတ် ပစ္စည်းသိမ်းယူခြင်းဖြင့် သူ၏ ဥစ္စာမှ ခွဲထုတ်ရမည်။ ဆင်းရဲသူဖြစ်လျှင် ချည်နှောင်၍ ထိန်းသိမ်းကာ အကျဉ်းချရမည်။ ထို့ကြောင့် တရားစီရင်ခြင်းသည် မတရားသလို မဟုတ်ဘဲ ပြုပြင်ကာ သင့်တင့်ညီမျှရမည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Punishment (daṇḍa) must be proportionate to the offence (aparādha-anurūpa). The ruler should apply suitable penalties: financial deprivation for the wealthy and custodial restraint for the poor, aiming at fair and effective justice.
In the Shanti Parva’s instruction on rāja-dharma, Bhishma advises Yudhishthira on how a king should administer justice, specifying practical modes of punishment depending on the offender’s means.