Shloka 52
Mantri-Parīkṣā — Testing Ministers, Securing Counsel, and Ethical Criteria for Advisers (अध्याय ८४)
विद्वान् पुरुष कहते हैं कि राज्यका मूल है गुप्तचर और उसका सार है गुप्त मन्त्रणा। मन्त्रीलोग तो यहाँ अपनी जीविकाके लिये ही राजाका अनुसरण करते हैं ।।
saṃvinīya madakrodhau mānam īrṣyā ca nirvṛtāḥ | nityaṃ pañcopadhātītair mantrayet saha mantribhiḥ ||
ဘီရှ္မက ပြောသည်။ မူးယစ်မှုနှင့် ဒေါသကို ထိန်းချုပ်၍ မာနနှင့် မနာလိုမှုကင်းစင်သော မင်းသည်၊ ကိုယ်ကာယလုပ်ရပ်မှ ဖြစ်သော လှည့်ဖြားမှု၊ စကားမှ ဖြစ်သော လှည့်ဖြားမှု၊ စိတ်မှ ဖြစ်သော လှည့်ဖြားမှု၊ ရည်ရွယ်ချက်ရှိစွာ စီမံတီထွင်သော လှည့်ဖြားမှု၊ လျှို့ဝှက်အချက်ပြမှ ဖြစ်သော လှည့်ဖြားမှု—ဤလှည့်ဖြားမှု ငါးမျိုးကို ကျော်လွန်ပြီးသား မန္တ្រីများနှင့်သာ အမြဲ လျှို့ဝှက်အကြံပေးမှုကို ပြုလုပ်သင့်သည်။ သင်ခန်းစာမှာ ရာဇာအာဏာ၏ တည်ငြိမ်မှုသည် လျှို့ဝှက်မှုနှင့် စည်းကမ်းရှိသော အကြံပေးများပေါ် မူတည်သည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ မူဝါဒကို စိတ်ကူးယဉ်အလိုဆန္ဒနှင့် ပြိုင်ဆိုင်မနာလိုမှုတို့က မလှုပ်ရှားနိုင်သောသူများကသာ သီးသန့်အတွင်း၌ ချမှတ်ရမည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king’s confidential policy-making should be done only with ministers of disciplined character—those who have conquered intoxication and anger and are free from pride and jealousy—because secrecy and integrity in counsel are foundational to stable rule.
In the Shanti Parva’s instruction on righteous governance, Bhishma teaches Yudhishthira principles of statecraft, emphasizing that the king must deliberate in secret with trustworthy ministers who are not susceptible to deception or inner vices.