Shloka 5
Chapter 78: Royal Responsibility for Wealth, Social Order, and the Protection of Dvijas
Kekaya Exemplum
अभिशस्तमिवात्मानं मन्यन्ते येन कर्मणा । तस्माद् राजर्षय: सर्वे ब्राह्मणानन्वपालयन्
abhiśastam ivātmānaṃ manyante yena karmaṇā | tasmād rājarṣayaḥ sarve brāhmaṇān anvapālayan |
ဘိဿမက ပြောသည်– «ဗြာဟ္မဏနှင့် ဆက်နွယ်၍ မင်းအပေါ် အပြစ်တင်စေသော မည်သည့်လုပ်ရပ်ကြောင့်မဆို မင်းသည် မိမိကိုယ်ကို လူအများရှေ့တွင် အပြစ်တင်ခံရသကဲ့သို့ ထင်မြင်လာ၏။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မကို သတိပြု၍ မိမိ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကိုလည်း ထိန်းသိမ်းလိုသော ရာဇဣသီတို့အားလုံးသည် ဗြာဟ္မဏတို့ကို အစဉ်အမြဲ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခဲ့ကြသည်»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler’s moral legitimacy is tied to how he treats brāhmaṇas and the learned; wrongdoing that brings blame in relation to them makes the king feel ‘condemned,’ so wise kings protect and support them as a matter of rajadharma.
In Bhīṣma’s instruction on kingship in the Śānti Parva, he explains why earlier royal sages consistently safeguarded brāhmaṇas: any censurable act involving them stains the king’s conscience and reputation, so protection of brāhmaṇas is presented as a practical and ethical duty of rule.