Shloka 5
Rājapurohita-lakṣaṇa and Purūravas–Vāyu Saṃvāda
Varṇa, Sovereignty, and Abhaya-dāna
वर्णानां परिचर्यार्थ त्रयाणां भरतर्षभ | वर्णश्तुर्थ: पश्चात् तु पद्धयां शूद्रो विनिर्मित:,भरतश्रेष्ठ इसके बाद इन तीनों वर्णोकी सेवाके लिये ब्रह्माजीके दोनों पैरोंसे चौथे वर्ण शूद्रकी रचना हुई
varṇānāṃ paricaryārthaṃ trayāṇāṃ bharatarṣabha | varṇaś caturthaḥ paścāt tu pādābhyāṃ śūdro vinirmitaḥ ||
ပုရူရဝသက ပြောသည်— «အို ဘာရတမျိုး၏ နွားထီးကဲ့သို့သော သူရဲကောင်း! ထိုသုံးဝဏ္ဏတို့ကို စောင့်ရှောက်ဝန်ဆောင်ရန်အတွက် နောက်မှ စတုတ္ထဝဏ္ဏကို ဖန်ဆင်းခဲ့သည်— အဲဒါက ဘြဟ္မာ၏ ခြေထောက်နှစ်ဖက်မှ ဖန်ဆင်းထားသော ရှူဒ္ဒရ ဖြစ်၏»။ ဤစကားသည် လူမှုဓမ္မကို လုပ်ဆောင်ချက်အဖြစ် ချမှတ်ထားပြီး—ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ထောက်ပံ့မှုကို အခြားဝဏ္ဏတို့အတွက် ဖန်တီးထားသော နৈতিকအစီအစဉ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်အဖြစ် ဖော်ပြသည်။
पुरूरवा उवाच
Educational Q&A
The verse presents a normative model of social duty: the fourth varṇa (Śūdra) is described as created for the service (paricaryā) of the other three, grounding social roles in a cosmogonic account and linking ethics to prescribed function and support.
Purūravas is speaking to a Bharata interlocutor, explaining an origin account of the varṇas: after the three varṇas, the Śūdra is said to have been created later from Brahmā’s feet, specifically to serve the others.