Shloka 176

Rājapurohita-lakṣaṇa and Purūravas–Vāyu Saṃvāda

Varṇa, Sovereignty, and Abhaya-dāna

Devanagari script

तस्य धर्मस्य सर्वस्य भागी राजपुरोहित: । क्षत्रियधर्ममें तत्पर रहनेवाला

Transliteration

tasya dharmasya sarvasya bhāgī rājapurohitaḥ |

Translation

က்ஷတ္ရိယဓမ္မကို အလေးအနက်ထား၍ မာနကင်းစင်ကာ ပုရောဟိတ်၏ အကြံဉာဏ်ကို နားထောင်လိုစိတ်ပြင်းပြသော မင်းသည် ထိုသဘောထားတစ်ရပ်တည်းဖြင့်ပင် ဂုဏ်သိက္ခာကို ရရှိသည်။ ထိုသို့ ပညာရှိသော မင်းသည် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထင်ရှားကျော်ကြားနေတတ်ပြီး၊ ရာဇပုရောဟိတ်သည်လည်း မင်း၏ ဓမ္မတစ်လုံးလုံးကို မျှဝေခံစားသူ ဖြစ်လာသည်—အကြောင်းမူကား တရားသဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်းသည် အာဏာတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ နှိမ့်ချမှုနှင့် လမ်းညွှန်မှုတို့ဖြင့်သာ တည်တံ့နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Word by Word

• तस्य: of that
• तस्य: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine/Neuter, Genitive, Singular

• धर्मस्य: of dharma/duty
• धर्मस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: धर्म
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• सर्वस्य: of all/entire
• सर्वस्य: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Masculine/Neuter, Genitive, Singular

• भागी: a sharer/participant
• भागी: Karta
• Type: Adjective
• Root: भागिन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• राजपुरोहितः: the king's priest (royal chaplain)
• राजपुरोहितः: Karta
• Type: Noun
• Root: राजपुरोहित
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

ऐल उवाच

Characters & Entities

• ऐल (Aila)
• राजपुरोहित (royal priest)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Righteous kingship is upheld by humility and receptivity to wise counsel; therefore the royal priest, who guides the king in dharma, becomes a participant in the king’s total dharmic merit and responsibility.

What is happening in the narrative?

Aila states a principle of rājadharma: when a learned king remains devoted to kṣatriya-duty and listens to his purohita without ego, he gains lasting fame, and the royal priest is counted as sharing in the king’s dharma.