Shloka 20
अध्याय ७२ — राजधर्मः: प्रजारक्षण, कर-नीति, दण्ड-नीति, अमात्य-नियोजन
Chapter 72 — Royal Duty: protection of subjects, taxation, punishment, and appointments
मालाकारोपमो राजन् भव मा<5<ड्रारिकोपम: । तथायुक्तश्रिरं राज्यं भोक्त शक्ष्यसि पालयन्
mālākāropamo rājan bhava māṇḍrārikopamaḥ | tathāyuktaśrīraṁ rājyaṁ bhoktuṁ śakṣyasi pālayan, yudhiṣṭhira ||
ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်– အို မင်းကြီး၊ ဥယျာဉ်မှူးကဲ့သို့ ဖြစ်ပါစေ၊ မီးသွေးဖုတ်သူကဲ့သို့ မဖြစ်ပါနှင့်။ ဥယျာဉ်မှူးသည် အမြစ်ကိုရေချ၍ သစ်ပင်ကိုကာကွယ်ပြီးမှ ပန်းနှင့်အသီးကို ခံစားသည်။ မီးသွေးဖုတ်သူကတော့ သစ်ပင်ကို အမြစ်မှစ၍ ဖျက်ဆီးသည်။ ထိုနည်းတူ သင်သည် နိုင်ငံကို ထိန်းသိမ်းပံ့ပိုး၍ ပြည်သူ့အကျိုးကို အမြဲစိတ်ထားကာ အုပ်ချုပ်လျှင်၊ ယုဓိဋ္ဌိရ၊ အချိန်ကြာမြင့်စွာ အာဏာ၏စည်းစိမ်ကို ခံစားနိုင်လိမ့်မည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler should govern like a gardener—nourishing and protecting the roots of the realm (the people and institutions) and taking only rightful benefit—rather than like a charcoal-maker who gains by destroying the very source of prosperity.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma counsels King Yudhiṣṭhira using a vivid metaphor: sustainable, protective rule yields long-lasting prosperity, whereas exploitative rule ruins the kingdom.