Shloka 2
Yudhiṣṭhira’s Lament for Karṇa and Renunciation-Oriented Self-Assessment (शोक-प्रलापः / त्याग-प्रवृत्तिः)
Devanagari script
आविष्टो दुःखशोकाशभ्यां नि:श्वसंश्ष पुन: पुनः । दृष्टवार्जुनमुवाचेदं वचनं शोककर्शित:,दुःख और शोकसे आविष्ट हो वे बारंबार लंबी साँस खींचने लगे और अर्जुनको देखकर शोकसे पीड़ित हो इस प्रकार बोले
Transliteration
āviṣṭo duḥkhaśokābhyāṃ niḥśvasan punaḥ punaḥ | dṛṣṭvārjunam uvācedaṃ vacanaṃ śokakarśitaḥ ||
Translation
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ ဒုက္ခနှင့် ဝမ်းနည်းမှုတို့က လွှမ်းမိုးသဖြင့် သူသည် ထပ်ခါထပ်ခါ နက်ရှိုင်းသော သက်ပြင်းများ ချလိုက်၏။ ထို့နောက် အာဇုနကို မြင်သောအခါ၊ ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် မောပန်းနွမ်းနယ်နေသဖြင့် ဤစကားများကို ပြောလေ၏—အကြံဉာဏ်မပေးမီ စိတ်ပေါ်သို့ ဒုက္ခနှင့် တာဝန်ခံမှုတို့ ဖိစီးနေသည့် သမာဓိဆန်သော အမှောင်ရိပ်ကို ချမှတ်ပေးသည်။
Word by Word
आविष्टःovercome, possessed
आविष्टः:
Karta
TypeAdjective
Rootआविष्ट (√विश् + आ- उपसर्ग, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
दुःख-शोकाभ्याम्by sorrow and grief
दुःख-शोकाभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootदुःख + शोक
FormMasculine, Instrumental, Dual
नि:श्वसन्sighing, breathing heavily
नि:श्वसन्:
Karta
TypeVerb
Rootनि:श्वसत् (√श्वस् + नि- उपसर्ग, शतृ)
FormMasculine, Nominative, Singular
पुनःagain
पुनः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुनः
पुनःagain (repeatedly)
पुनः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुनः
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootदृष्ट्वा (√दृश्, त्वा)
अर्जुनम्Arjuna
अर्जुनम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Accusative, Singular
उवाचsaid, spoke
उवाच:
Karta
TypeVerb
Root√वच्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
वचनम्speech, words
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Accusative, Singular
शोक-कर्शितःafflicted by grief
शोक-कर्शितः:
Karta
TypeAdjective
Rootशोक + कर्शित (√कृश्/√कर्श्, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaA
ArjunaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes