Shloka 9

राजवृत्त-रक्षा-प्रणिधि-षाड्गुण्योपदेशः

Royal Conduct, Protection, Intelligence, and Policy Measures

Devanagari script

राजा होवाखिलं लोकं॑ समुदीर्ण समुत्सुकम्‌ । प्रसादयति धर्मेण प्रसाद्य च विराजते

Transliteration

rājā hovākhilaṃ lokaṃ samudīrṇaṃ samutsukam | prasādayati dharmeṇa prasādya ca virājate |

Translation

ဝသုမနာက ပြောသည်။ မင်းသည် ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီစွာ အုပ်ချုပ်ခြင်းဖြင့်—လူတို့သည် ဆန္ဒအလိုဆန္ဒကြောင့် လှုပ်ရှား၍ စိတ်လှုပ်ရှားနေကြသော်လည်း—လောကတစ်လောကလုံး၏ စိတ်ကျေနပ်မှုကို ရယူနိုင်သည်။ ထိုသို့ သူတို့ကို ကျေနပ်စေပြီးနောက် မင်းသည် ကိုယ်တိုင်လည်း ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ကာ ရာဇဂုဏ်တန်ခိုးဖြင့် တောက်ပလင်းလက်နေသည်။

Word by Word

• [{'term': 'rājā', 'definition': 'king

• ruler'}, {'term': 'akhilam', 'definition': 'entire

• whole'}, {'term': 'lokam', 'definition': 'the world

• the people'}, {'term': 'samudīrṇam', 'definition': 'agitated

• aroused'}, {'term': 'samutsukam', 'definition': 'eager

• anxious for attainment'}, {'term': 'prasādayati', 'definition': 'he pleases

• brings to favor/contentment'}, {'term': 'dharmeṇa', 'definition': 'by dharma

• through righteous law and conduct'}, {'term': 'prasādya', 'definition': 'having pleased/pacified

• having won over'}, {'term': 'virājate', 'definition': 'he shines

Speaker

वसुमना उवाच

Characters & Entities

• वसुमना (Vasumanā)
• राजा (the king)
• लोक (the people/world)

Educational Q&A

What is the core teaching?

A king’s true power is dharma-based governance: by ruling justly he pacifies even a restless, desire-driven populace, and his own prosperity and radiance arise from that righteousness.

What is happening in the narrative?

Vasumanā is describing the effect of righteous rule: the king maintains public contentment through dharma, and as a result both the realm and the ruler become stable, pleased, and illustrious.