Shloka 16
राज्ञोऽभिषेकः, अराजकदोषः, दण्डधारणस्य आवश्यकता
Royal Consecration, the Fault of Kinglessness, and the Necessity of Enforcement
मृत्युर्वा रक्षणं वेति यस्य राज्ञो विनिश्चय: । प्राणद्यूते ततस्तस्य ब्रह्माश्रमप्द भवेत्
mṛtyur vā rakṣaṇaṃ veti yasya rājño viniścayaḥ | prāṇadyūte tataḥ tasya brahmāśramapadaṃ bhavet ||
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်—မင်းတစ်ပါးသည် စစ်မြေပြင်၌ မိမိအသက်ကိုပင် လောင်းကစားသကဲ့သို့ ထားကာ ရန်သူကို ရင်ဆိုင်၍ «ငါ သေမည်၊ သို့မဟုတ် နိုင်ငံကို ကာကွယ်မည်» ဟူသော ခိုင်မာသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် တိုက်ခိုက်လျှင် ထိုမင်းအတွက် “ဗြဟ္မ-အာရှရမ” အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခြင်း ပေါ်ပေါက်လာသည်—ဆိုလိုသည်မှာ စန്യാസ (လောကလွှတ်) ဝိနယ၏ သာသနာရေးအကျိုးကို ရရှိသည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler who risks his life with unwavering resolve to protect his realm—accepting death rather than abandoning duty—earns a spiritual merit comparable to that of the renunciant ideal (brahma-āśrama). The verse elevates selfless, duty-bound courage to the level of ascetic spiritual attainment.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs on dharma and right conduct. Here he explains that a king who faces battle with life as the stake, determined either to die or to protect, gains the fruit associated with the Brahma-āśrama—linking righteous kingship and battlefield self-sacrifice with high spiritual reward.