Shloka 6
Cāturāśramya-dharma—Marks of the Four Āśramas (चातुराश्रम्यधर्मः)
सर्वोद्योगैराश्रमं धर्ममाहु: क्षात्रं श्रेष्ठ सर्वधर्मोपपन्नम् । स्व॑ स्व॑ धर्म येन चरन्ति वर्णा- स्तांस्तान् धमनन्यथार्थान् वदन्ति
sarvodyogair āśramaṃ dharmam āhuḥ kṣātraṃ śreṣṭhaṃ sarvadharmopapannam | svaṃ svaṃ dharmaṃ yena caranti varṇās tāṃs tān dharmān anyathārthān vadanti ||
အိန္ဒြာက ဆိုသည်— «အမျိုးမျိုးသော ဆက်လက်ကြိုးပမ်းမှုအားလုံးဖြင့် လူတို့က ဓမ္မအဖြစ် ကျင့်သုံးသော ရာဇအာဏာ (kṣātra) ကို အမြင့်ဆုံးဟု ကြေညာကြသည်။ ၎င်းသည် တရားမျှတမှု၏ လိုအပ်ချက်အားလုံးနှင့် ပြည့်စုံသည်။ အကြောင်းမှာ ထို က္ෂာတ်ရဓမ္မ (kṣātra-dharma) ၏ ထောက်ပံ့မှုကြောင့်သာ လူမှုအလွှာ/ဝဏ္ဏများသည် မိမိတို့၏ တာဝန်ကို ကျင့်နိုင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် က္ෂာတ်ရဓမ္မ မရှိလျှင် ထိုတာဝန်များသည် မူလရည်ရွယ်ချက်ကို ဆုံးရှုံး၍ ရည်မှန်းချက်နှင့် ဆန့်ကျင်သွားသည်ဟု ဆိုကြသည်»။
इन्द्र उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that righteous kingship (kṣātra-dharma) is foundational for society: it enables each varṇa to perform its own duties safely and meaningfully; without it, other dharmas become ineffective or even counterproductive.
Indra is explaining a principle of rajadharma within the Śānti Parva discourse: he argues for the primacy of the kṣātra function—protection, enforcement of order, and governance—as the support-system that allows all other life-duties and social obligations to operate.