Brāhmaṇa-Dharma, Āśrama Eligibility, and the Primacy of Rāja-Dharma (Śānti Parva 63)
जो ब्राह्मण यज्ञ करना-कराना
yo brāhmaṇaḥ yajñaṃ karoti kārayati, vidyāṃ paṭhati pāṭhayati, dānaṃ gṛhṇāti dadāti—imeṣu ṣaṭsu karmasu eva pravṛttaḥ san, caturṣu āśrameṣu sthitaḥ sarveṣāṃ dharmāṇāṃ pālanaṃ karoti; dharmamaya-kavacena saṃrakṣitaḥ, manaḥ vaśīkṛtya vartate; yasya manasi kācanāpi kāmanā na vidyate; yaḥ bahiḥ-antaḥ-śuddhaḥ, tapasvī, udāraś ca—sa avināśān lokān prāpnoti. yo yasmin kurute karma yādṛśaṃ yena yatra ca, tādṛśaṃ tādṛśenaiva sa guṇaṃ pratipadyate.
ယုဓိဋ္ဌိရက စစ်မှန်သော ဗြာဟ္မဏ၏ ဘဝကို မေးမြန်းသည်– ယဇ్ఞ ပြုခြင်းနှင့် ပြုစေခြင်း၊ ဗေဒပညာကို သင်ယူခြင်းနှင့် သင်ကြားခြင်း၊ လှူဒါန်းခြင်းနှင့် လှူဒါန်းခြင်းကို လက်ခံခြင်းဟူသော ရိုးရာခြောက်ပါးသော ကာရမများ၌သာ အာရုံစိုက်၍၊ အာရှရမ် လေးပါး၏ စည်းကမ်းဓမ္မအားလုံးကို သစ္စာရှိစွာ လိုက်နာသူဖြစ်သည်။ ဓမ္မဖြင့် ပြုလုပ်ထားသကဲ့သို့သော ကာကွယ်ကာဝတ်ဖြင့် ကာကွယ်ခံရ၍၊ ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ ဆန္ဒကင်းစင်ကာ၊ အပြင်အတွင်း သန့်ရှင်း၍၊ တပသ္ယာ၌ မျှော်မှန်းကာ၊ ရက်ရောသူဖြစ်လျှင် မပျက်မယွင်းသော လောကများကို ရရှိသည်။ ထို့နောက် သူသည် ကမ္မ၏ အကြောင်းအကျိုးကိုလည်း ဆင်ခြင်သည်– လူတစ်ယောက်သည် မည်သည့်အခြေအနေ၌မဆို၊ မည်သည့်နေရာ သို့မဟုတ် အချိန်၌မဆို၊ မည်သည့်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်မဆို၊ မည်သို့သော အလုပ်ကို ပြုလုပ်သနည်းဆိုသော်—ထိုအရည်အသွေးနှင့် ထိုရည်ရွယ်ချက်အတိုင်းပင် သက်ဆိုင်ရာ အကျိုးကို ပြန်လည်ခံစားရသည်။
युधिषछ्िर उवाच
A life grounded in dharma—expressed through disciplined duties, purity, generosity, and mastery of the mind—leads to enduring spiritual attainment; and actions yield results that correspond to their quality, intention, and context.
In the Śānti Parva’s instruction-setting, Yudhiṣṭhira articulates (as a question/statement within the dialogue) the marks of an ideal brāhmaṇa and then generalizes the principle of karmic correspondence: the fruit of an act matches the nature of the act and the agent’s disposition.