Shloka 38
Āśrama-dharma: Duties of the Four Life-Stages (आश्रमधर्मः)
तस्माच्छूद्र: पाकयज्जैर्यजेताव्रतवान् स्वयम् । पूर्णपात्रमयीमाहु: पाकयज्ञस्य दक्षिणाम्
tasmāc chūdraḥ pākayajñair yajetāvratavān svayam | pūrṇapātramayīm āhuḥ pākayajñasya dakṣiṇām ||
ဘိဿမက ပြောသည်– ထို့ကြောင့် သုဒ္ဒရသည် ဝေဒဝတ္ထုဝတ္တရား၏ တရားဝင် ဒီက္ခာ (ဝေဒိက ဝရတ-ဒီက္ခာ) ကို မခံယူဘဲ၊ မိမိအားဖြင့် အိမ်တွင်း «ပာကယဇ္ဈ» များ (ဘလိပူဇာ၊ ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ စသည့်) ဖြင့် ပူဇော်ယဇ္ဈပြုရမည်။ ပာကယဇ္ဈ၏ ဒက္ခိဏာဟူသည် «ပြည့်စုံသော အိုး/ခွက်တစ်လုံး»—ပြည့်ဝသင့်တော်၍ စိတ်ရင်းမှန်ကန်စွာ ပေးသော လက်ဆောင်ဟု ဆိုကြသည်။ အဓိပ္ပါယ်မှာ မိမိအရည်အချင်းနှင့် ကိုက်ညီသည့် ဓမ္မကို လိုက်နာရင်း၊ အိမ်ထောင်ရေးပူဇာများဖြင့် စေတနာနှင့် ဂုဏ်ပြုမှုကို ထိန်းသိမ်းရမည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that religious duty should be practiced according to one’s eligibility: a Śūdra should perform household pākayajñas rather than rites requiring Vedic initiatory vows, and should still uphold generosity by giving an appropriate dakṣiṇā, described here as a ‘full vessel’ gift.
In the Śānti Parva’s dharma instruction, Bhīṣma is advising Yudhiṣṭhira on proper conduct and ritual obligations for different social groups, specifying the suitable form of sacrifice for a Śūdra and the customary form of dakṣiṇā for pākayajñas.