Shloka 41
Bhīṣma’s Śara-śayyā Stuti to Vāsudeva and Yogic Preparation for Dehotsarga
Body-Relinquishment
(हुताशनमुखैर्देवैर्धार्यतेी सकल॑ जगत् । हवि:प्रथमभोक्ता यस्तस्मै होत्रात्मने नमः ।।
bhīṣma uvāca |
hutāśanamukhair devair dhāryate sakalaṁ jagat | haviḥprathamabhoktā yas tasmai hotrātmane namaḥ ||
mahatas tamasaḥ pāre puruṣaṁ hṛtitejasam | yaṁ jñātvā mṛtyum atyeti tasmai jñeyātmane namaḥ ||
ဘိဿမက ပြောသည်—မီးကို မျက်နှာအဖြစ်ထားသော ဒေဝတို့က စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို ထမ်းဆောင်ထားကြ၏။ ဟဝိစ်ကို အရင်ဆုံး သုံးဆောင်သူ၊ ယဇ္ဉပုရောဟိတ်၏ အတ္တဖြစ်တော်မူသော ထိုအရှင်ထံသို့ နမස්ကာရပြု၏။ ထို့ပြင် အဝိဇ္ဇာဟူသော ကြီးမားသော အမှောင်ကို ကျော်လွန်၍ အတွင်းအလင်းတော်ဖြင့် တောက်ပသော ပုရုෂရှိ၏။ သူ့ကို သိမြင်လျှင် လူသည် မရဏကို ကျော်လွန်၏။ သိရမည့်အရာ၏ အတ္တဖြစ်တော်မူသော ထိုအရှင်ထံသို့ နမස්ကာရပြု၏။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse links ritual and realization: the same Supreme is present as Agni who receives offerings in sacrifice and as the inner, knowable Reality beyond ignorance; knowing that Reality leads to freedom from death (mokṣa).
In the Śānti Parva’s instruction setting, Bhīṣma offers a reverential praise (namaskāra) to the Supreme—first through the Vedic-sacrificial image of Agni and then through a jñāna-oriented description of the transcendent Puruṣa.