Shloka 346
Prāyaścitta-vidhāna: Tapas, Dāna, Vrata, and Proportional Expiation (प्रायश्चित्तविधानम्)
पूजयित्वा ततः पश्चाद् गृहस्थो भोक्तुमहति । गृहस्थको चाहिये कि वह पहले देवताओं, ऋषियों, मनुष्यों (अतिथियों), पितरों और घरके देवताओंका पूजन करके पीछे अपने भोजन करे
pūjayitvā tataḥ paścād gṛhastho bhoktumarhati |
ဗျာသက သင်ကြားသည်—အိမ်ထောင်ရှင်သည် အစာစားရန် သင့်တော်လာခြင်းမှာ အရင်ဆုံး သင့်လျော်သော ဂုဏ်ပြုခြင်းနှင့် ပူဇော်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ပြီးမှ ဖြစ်သည်။ အစဉ်အလာအတိုင်း နတ်ဘုရားတို့ကို အရင်ပူဇော်ကာ၊ ထို့နောက် ရှင်ရသီတို့၊ လူဧည့်သည်တို့၊ ဘိုးဘွားပိတရ်တို့၊ နှင့် အိမ်တွင်းနတ်တို့ကို ဂုဏ်ပြုပြီးမှ မိမိစားသောက်ရမည်။ အဓိကသဘောတရားမှာ ကိုယ်ပိုင်ပျော်ရွှင်မှုသည် သာသနာရေးနှင့် လူမှုရေးတာဝန်များနောက်မှ လိုက်ရမည်ဟူ၍—အာဟာရကို လက်ခံခြင်းသည် ကျေးဇူးတင်ခြင်း၊ ဧည့်ဝတ်ပြုခြင်း၊ နှင့် ဘဝကို ထောက်ပံ့သော စည်းကမ်းတရားတို့အပေါ် ရိုသေမှုဖြင့် အုပ်ချုပ်ထားသော စည်းကမ်းတကျ အပြုအမူဖြစ်ရမည်။
व्यास उवाच
Educational Q&A
A householder should not treat food as mere personal consumption; one should first fulfill obligations of reverence and offering—honoring the divine, the sages, guests, ancestors, and household deities—so that eating becomes a dharmic act rooted in gratitude and responsibility.
In Śānti Parva’s instruction on conduct, Vyāsa states a rule of household discipline: only after performing prior honors/offerings does the gṛhastha become fit to eat, emphasizing ordered duties before personal enjoyment.