Previous Verse
Next Verse

Mahabharata — Shanti Parva, Shloka 333

Prāyaścitta-vidhāna: Tapas, Dāna, Vrata, and Proportional Expiation (प्रायश्चित्तविधानम्)

अपेयाश्षाप्यभ क्ष्याक्ष ब्राह्मणैर्गुहमेधिभि: । “खीर, खिचड़ी, फलका गूदा और पूए यदि देवताके उद्देश्यसे न बनाये गये हों तो गृहस्थ ब्राह्मणोंके लिये खाने-पीने योग्य नहीं हैं

apeyāḥ śāpyabha-kṣyākṣā brāhmaṇair gṛha-medhibhiḥ | kṣīra-khicāḍī-phalakā-gūda-pūā yadi devatā-uddeśyena na kṛtāḥ, na gṛhastha-brāhmaṇānāṃ bhojya-peyāḥ ||

ဗျာသက မိန့်ကြားသည်—အိမ်ထောင်ရှင်အဖြစ် နေထိုင်သော ဗြာဟ္မဏတို့အတွက် အချို့သော အစားအစာနှင့် သောက်စရာတို့သည် နတ်ဘုရားတို့ကို ရည်ရွယ်၍ ပြုလုပ်ထားခြင်း မဟုတ်လျှင် စားသောက်ရန် မသင့်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ နို့ဖြင့်ပြုလုပ်သော အချိုပွဲများ (kṣīra/ခီရ), ဆန်နှင့်ပဲရောဟင်း (khicṛī), သစ်သီးပျော့အချို သို့မဟုတ် သစ်သီးကိတ်မုန့်, နှင့် ပူအာ (pūā) ကဲ့သို့သော ကြော်မုန့်တို့သည် ပူဇော်သက္ကာအဖြစ် သို့မဟုတ် သန့်ရှင်းသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် မပြုလုပ်ထားလျှင် မသင့်တော်ဟု ယူဆရသည်။ အဓိကသဘောတရားမှာ အိမ်ထောင်ရှင်၏ အစားအစာသည် အလိုဆန္ဒတစ်ခုတည်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ ပူဇော်ခြင်းနှင့် ရိုးရာသဘောတရားအညီ စည်းကမ်းဖြင့် ထိန်းညှိရသည်—အစာသည် ဓမ္မနှင့် နတ်ဘုရားတို့အပေါ် ရိုသေမှုနှင့် ကိုက်ညီသောအခါမှသာ တရားဝင်ဖြစ်လာသည်။

अपेयाःnot fit to be drunk
अपेयाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअपेय (a-peya)
FormFeminine, Nominative, Plural
अशाप्याःnot fit to be eaten
अशाप्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootअशाप्य (a-śāpya)
FormFeminine, Nominative, Plural
अभक्ष्याःinedible / forbidden to eat
अभक्ष्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootअभक्ष्य (a-bhakṣya)
FormFeminine, Nominative, Plural
ब्राह्मणैःby/for Brahmins
ब्राह्मणैः:
Karana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Instrumental, Plural
गृहमेदिभिःby householders (householder-Brahmins)
गृहमेदिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootगृहमेदिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural

व्यास उवाच

V
Vyāsa
B
Brahmins (householder Brahmins)
D
Deities (devatāḥ)
F
Food items: kṣīra, khicāḍī, phalakā, gūda, pūā

Educational Q&A

A householder Brahmin’s eating is regulated by dharma: foods become proper when prepared with sacred intention—especially as offerings or with the gods in view—rather than merely for personal enjoyment.

Vyāsa is laying down a normative rule within a dharma-discussion: he lists certain common dishes and states that, for household Brahmins, they are not to be consumed if they were not prepared for a divine purpose (i.e., not connected to offering/ritual intent).