Shloka 24
अध्याय ३५१ — उञ्छवृत्ति-व्रतसिद्धेः मानुषस्य परमगतिः
Sūrya–Nāga Dialogue on the Perfected Gleaner-Ascetic
स तामैश्वर्ययोगस्थां बुद्धि गतिमतीं सतीम् । उवाच वचन देवो बुद्धि वै प्रभुरव्यय:,“अविनाशी प्रभु नारायणदेवने ऐश्वर्ययोगमें स्थित हुई उस सती-साध्वी प्रगतिशील बुद्धिसे कहा--
sa tām aiśvaryayogasthāṁ buddhiṁ gatimatīṁ satīm | uvāca vacanaṁ devo buddhiṁ vai prabhur avyayaḥ ||
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ထို့နောက် မပျက်မယွင်းသော အရှင် နာရာယဏ၊ အာဏာရှင်တော်သည် တန်ခိုးအာဏာ၏ ယောဂ၌ တည်ရှိသော သီလသမာဓိပြည့်ဝ၍ ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သော ဘုဒ္ဓိအား စကားတော်ဖြင့် မိန့်ကြားတော်မူ၏။ ထိုစကားတော်တို့သည် မှန်ကန်သော နားလည်မှုကို ဓမ္မကျင့်သုံးမှု၏ အခြေခံအဖြစ် တည်ဆောက်ပေး၏။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse sets up a didactic moment: the imperishable Lord (Nārāyaṇa) instructs Buddhi, implying that ethical life and dharma depend on rightly ordered understanding—an intellect established in higher yoga (aiśvarya-yoga) becomes the vehicle for discerning proper action and truth.
Vaiśampāyana narrates that Nārāyaṇa, described as the imperishable sovereign, addresses Buddhi—portrayed as a virtuous, insightful principle established in divine yoga—introducing a discourse where the Lord’s guidance is delivered through the medium of personified intellect.