Shloka 13
कालनिर्देशः शोकनिवारणं च
Instruction on Kāla and the Removal of Grief
शरणागतसंत्यागो भृत्यस्यथाभरणं तथा । रसानां विक्रयश्षापि तिर्यग्योनिवधस्तथा,दक्षिणानामदानं च ब्राह्मणस्वाभिमर्शनम् । सर्वाण्येतान्यकार्याणि प्राहुर्धमविदो जना:
śaraṇāgata-santyāgo bhṛtyasyāthābharaṇaṃ tathā | rasānāṃ vikrayaś cāpi tiryag-yoni-vadhas tathā, dakṣiṇānām adānaṃ ca brāhmaṇa-svābhimarśanam | sarvāṇy etāny akāryāṇi prāhur dharmavido janāḥ ||
ဗျာသက «ခိုလှုံလာသူကို စွန့်ပစ်ခြင်း၊ မိမိအပေါ် မူတည်နေသော အလုပ်သမား/ကျွန်ကို သင့်တော်သလို မထောက်ပံ့ မကာကွယ်ခြင်း၊ မူးယစ်စေသော သို့မဟုတ် အာရုံခံစားမှုကို လှုံ့ဆော်သော အရည်အမျိုးမျိုးကို ရောင်းဝယ်ခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်လောကရှိ သတ္တဝါများကို သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ထုံးတမ်းအရ ပေးရမည့် ဒါနများ (အထူးသဖြင့် ယဇ္ဉတွင် ပေးရမည့်) ကို မပေးခြင်း၊ ဗြာဟ္မဏကို ထိပါးစော်ကားခြင်း—ဓမ္မကို အမှန်တကယ် သိသူတို့က ဤအရာအားလုံးကို မလုပ်သင့်သော အမှုများဟု ကြေညာကြသည်» ဟု ဆို၏။
व्यास उवाच
Educational Q&A
Dharma is expressed through specific restraints: never betray one who seeks refuge, fulfill obligations to dependents, avoid harmful/exploitative trade, refrain from needless violence toward animals, honor ritual and charitable dues (dakṣiṇā), and never commit outrage against a brāhmaṇa. These are labeled akṛtya/akārya—actions that must be avoided.
In the Śānti Parva’s instruction on righteous conduct, Vyāsa enumerates concrete examples of prohibited behavior. The verse functions as a didactic list, defining what ‘knowers of dharma’ condemn, thereby guiding the listener toward social responsibility, non-violence, and reverence for sacred persons and obligations.