Shloka 4
Puruṣaikatva-vyākhyāna: The One Virāṭ Puruṣa and the Many ‘Puruṣas’
Rudra–Brahmā Saṃvāda
ऋषय ऊचु: बीजैर्यज्ञिषु यष्टव्यमिति वै वैदिकी श्रुति: । अजरसंज्ञानि बीजानि च्छागं नो हन्तुमर्हथ
ṛṣaya ūcuḥ—bījair yajñeṣu yaṣṭavyam iti vai vaidikī śrutiḥ | ajarasaṃjñāni bījāni chāgaṃ no hantum arhatha ||
ရိရှီတို့က ပြောသည်– «အို ဒေဝတို့၊ ဝေဒသြရုတိတွင် ယဇ္ဉကိစ္စများကို မျိုးစေ့/စပါးသီးနှံတို့ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ဆိုထားသည်။ မျိုးစေ့တို့ကိုယ်တိုင် ‘အဇ’ ဟူသော အမည်ဖြင့် ခေါ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဆိတ်ကို သတ်ရန် ကျွန်ုပ်တို့အား တောင်းဆိုခြင်းသည် မသင့်တော်ပါ။ သြရုတိ၏ အဓိပ္ပါယ်မှန်အတိုင်း အကြမ်းဖက်မှုမရှိဘဲ ယဇ္ဉကို ပြီးမြောက်စေပါ»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse argues for non-violence in sacrifice by appealing to Vedic authority: true yajña can be performed with offerings like seeds/grains, and one should not justify killing a goat when the śruti can be understood in a non-violent way.
Within Bhīṣma’s instruction, the sages present a reasoned objection: they cite śruti to claim that offerings should be made with seeds, and they use the term ‘aja’ (a name associated here with seeds) to argue that demanding a goat’s slaughter is improper.