Shloka 2
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
संन्यस्यते यथा55त्मायं व्यक्तस्यात्मा यथा च यत् । परं मोक्षस्य यच्चापि तनमे ब्रूहि पितामह
yudhiṣṭhira uvāca | saṁnyasyate yathātmāyaṁ vyaktasyātmā yathā ca yat | paraṁ mokṣasya yaccāpi tan me brūhi pitāmaha ||
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်— «အဘိုးတော်၊ ဤအတ္တသည် မိမိ၏ကပ်လျက်သတ်မှတ်မှုများကို မည်သို့ စွန့်လွှတ်သနည်း။ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော အတ္တသည် ထင်ရှားသော (ကြမ်းသော) ကိုယ်ခန္ဓာကို မည်သို့ စွန့်ပစ်သနည်း၊ ထို့ပြင် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ဆက်နွယ်နေသော ‘ငါ’ ဟူသော သေးငယ်သိမ်မွေ့သော အဟင်္ကာရကိုလည်း မည်သို့ စွန့်လွှတ်သနည်း။ ထိုသို့ စွန့်လွှတ်ခြင်း၏ အမှန်တရားကိုလည်းကောင်း၊ မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ၏ အမြင့်ဆုံး သဘောတရားကိုလည်းကောင်း ကျွန်ုပ်အား ရှင်းပြပါ။»
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames liberation as a matter of renunciation of identification: understanding how the self disengages from the manifest (gross) body and also from subtler layers of embodied ‘I’-sense, and seeking the supreme principle (tattva) of mokṣa beyond both.
In the Śānti Parva’s instruction on peace and dharma, Yudhiṣṭhira respectfully questions Pitāmaha Bhīṣma, asking for a precise explanation of how renunciation operates at death and in spiritual practice, and what constitutes true liberation.