Mahabharata — Shanti Parva, Shloka 138
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
शय्यार्ध तस्य चाप्यत्र स्त्रीपूर्वमधितिष्ठति । तदनेन प्रसड़ेन फलेनैवेह युज्यते,उस शगय्याके भी आधे भागपर राजाकी स्त्रीका अधिकार होता है; अतः इस प्रसंगसे वह बहुत अल्प फलका ही भागी होता है
śayyārdhaṃ tasya cāpy atra strī pūrvam adhitiṣṭhati | tad anena prasaṅgena phalenaiveha yujyate ||
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်— “ဤနေရာ၌ပင် ထိုအိပ်ရာ၏ တစ်ဝက်သည် အရင်ဆုံး ဇနီး၏ တရားဝင်အခွင့်အရေးအောက်တွင် ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ဤအကြောင်းအရာတည်းဖြင့်ပင် သူရရှိနိုင်သော အကျိုးအမြတ်သည် အလွန်နည်းပါးသော အစိတ်အပိုင်းသာ ဖြစ်လာ၏။”
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma frames an ethical-legal principle of entitlement: within household arrangements, the wife has a prior and protected claim; therefore a man’s claim to the ‘fruit’ (benefit) in such a context is limited, not absolute.
In Bhīṣma’s instruction on dharma, he uses a concrete domestic example—rights over a bed—to illustrate how precedence of claim affects the distribution of benefit (phala), concluding that the person in question receives only a small share.