Shloka 123
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
Devanagari script
न चैषामत्ययो राजन् लक्ष्यते प्रभवो न च । अवस्थायामवस्थायां दीपस्येवार्चिषो गति:
Translation
အို မင်းကြီး၊ ဤစွမ်းရည်များသည် အခြေအနေတစ်ခုချင်းစီတွင် ပျောက်ကွယ်ခြင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်ခြင်းကို ဆက်တိုက်ခံယူနေသော်လည်း မမြင်သာပေ။ မီးခွက်၏ မီးလျှံသည် ခဏခဏတိုင်း ပျက်သွားပြီး ပြန်ပေါ်လာနေသော်လည်း မျက်စိဖြင့် မခွဲခြားမြင်နိုင်သကဲ့သို့ပင်။
Word by Word
nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
eṣāmof these
eṣām:
Sambandha
TypePronoun
Rootidam (etad)
Formmasculine/neuter, genitive, plural
atyayaḥpassing away, dissolution
atyayaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootatyaya
Formmasculine, nominative, singular
rājanO king
rājan:
TypeNoun
Rootrājan
Formmasculine, vocative, singular
lakṣyateis perceived/seen
lakṣyate:
TypeVerb
Root√lakṣ (lakṣayati)
Formpresent, indicative, passive, 3rd, singular
prabhavaḥorigin, arising
prabhavaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootprabhava
Formmasculine, nominative, singular
nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
avasthāyāmin a state/condition
avasthāyām:
Adhikarana
TypeNoun
Rootavasthā
Formfeminine, locative, singular
avasthāyāmin (each) state
avasthāyām:
Adhikarana
TypeNoun
Rootavasthā
Formfeminine, locative, singular
dīpasyaof a lamp
dīpasya:
Sambandha
TypeNoun
Rootdīpa
Formmasculine, genitive, singular
ivalike, as
iva:
TypeIndeclinable
Rootiva
arciṣaḥof the flame
arciṣaḥ:
Sambandha
TypeNoun
Rootarcis
Formfeminine, genitive, singular
gatiḥmovement/course (succession)
gatiḥ:
Karta
TypeNoun
Rootgati
Formfeminine, nominative, singular
rājanO king
rājan:
TypeNoun
Rootrājan
Formmasculine, vocative, singular
Speaker
भीष्य उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes