Shloka 109
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
सुखासुखे जरामृत्यू लाभालाभौ प्रियाप्रिये । इति चैकोनविंशो<यं द्वन्द्रयोग इति स्मृत:
sukhāsukhe jarāmṛtyū lābhālābhau priyāpriye | iti caikonaviṁśo ’yaṁ dvandrayoga iti smṛtaḥ ||
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်– «ချမ်းသာနှင့် ဆင်းရဲ၊ အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်း၊ အမြတ်နှင့် အရှုံး၊ ချစ်မြတ်နိုးရာနှင့် မချစ်မနှစ်သက်ရာ—ဤဒွန္ဒများကို တည်ငြိမ်သောစိတ်ဖြင့် တူညီစွာ ရင်ဆိုင်နိုင်ခြင်း၊ ဒွန္ဒတို့နှင့် ယောဂပြုသကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက် နေခြင်းကို ဆယ့်ကိုးမြောက်သော ဂုဏ်ဟု မှတ်ယူကြသည်။»
भीष्य उवाच
Educational Q&A
To cultivate steadiness toward life’s opposites—pleasure/pain, gain/loss, dear/undesired, and even aging/death—so that one’s conduct remains aligned with dharma rather than driven by fluctuating circumstances.
In Śānti Parva’s instruction section, Bhīṣma is advising Yudhiṣṭhira on virtues and disciplines. Here he enumerates a specific quality—‘dvandva-yoga,’ the practice of equanimity toward dualities—and identifies it as the nineteenth in the list being taught.