Shloka 23
Śukasya Janma-yoga-phalaṁ — Vyāsasya Tapasā Putrārthaḥ (Śānti-parva 310)
ऊर्ध्व॑ स्रोतस्तथा तिर्यगुत्पद्यपि नराधिप । अष्टमं सर्गमित्याहुरेतदार्जवकं स्मृतम्,तदनन्तर जिसका प्रवाह ऊपरकी ओर है, वह प्राण एवं तिरछा चलनेवाले समान, व्यान और उदान--ये सब प्रकट हुए। यह आठवाँ सर्ग है। इसीको आर्जवक सर्ग कहा गया है
ūrdhva-srotaḥ tathā tiryag utpadyāpi narādhipa | aṣṭamaṁ sargam ity āhur etad ārjavakaṁ smṛtam ||
ယာဇ္ဉဝလ္က്യက ပြောသည်— «မင်းကြီးရေ၊ အထက်သို့ စီးဆင်းသော လှိုင်းကြောင်းလည်း ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ထို့အတူ အလျားလိုက်/တိရစ္ဆာန်သို့ ရွေ့လျားသော လှိုင်းကြောင်းလည်း ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ဤတို့ကို အသက်ရှူလှုပ်ရှားမှုများ—ပရာဏ (prāṇa) နှင့် ဘေးဘက်သို့ ရွေ့လျားသော လေများအနက် ဝျာန (vyāna) နှင့် ဥဒါန (udāna) ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ဤသည်ကို အဋ္ဌမ စೃဂ္ဂ ဟု ကြေညာကြပြီး “အာရ္ဇဝက (Ārjavaka) စೃಷ್ಟိ” ဟု မှတ်ယူကြသည်»။
याज़्ञवल्क्य उवाच