Shloka 3
जनक–सुलभा संवादः
Janaka–Sulabhā Dialogue on Mokṣa and Non-attachment
अजसं त्विह क्रीडार्थ विकरोति जनाधिप । अव्यक्तबोधनाच्चैव बुध्यमानं वदन्त्यपि
ajasaṃ tv iha krīḍārthaṃ vikaroti janādhipa | avyaktabodhanāc caiva budhyamānaṃ vadanty api ||
ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်– လူတို့၏ အရှင်မင်း၊ ဤလောက၌ ဇီဝသည် မိမိ၏ သဘာဝအလှုပ်အရှားကြောင့် ကစားခြင်း (လီလာ) အတွက်သာ ပြောင်းလဲမှုကို ခံယူလေသည်။ ထို့ပြင် မဖော်ပြနိုင်သေးသော အရာ (အဗျက္တ—ပရကృతိ) ကို သတိပြုနိုင်သဖြင့် ရှင်ရဟန်းတို့ကလည်း ၎င်းကို “ဘုဓျမာန” — သိမြင်လာနေသူ ဟု ခေါ်ကြသည်။
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse frames embodied change (vikāra) as a natural, almost playful movement of the jīva within worldly existence, while emphasizing that the jīva is distinguished by cognition—its capacity to apprehend the Unmanifest (avyakta/prakṛti). Hence sages call it ‘budhyamāna’, the self that is actively awakening/knowing.
Vasiṣṭha is instructing a ruler, explaining the nature of the living self in relation to prakṛti: why the jīva appears to transform in the world and how its defining mark is awareness, especially of the subtle, unmanifest ground of experience.