Shloka 27

Adhyāya 302: Guṇa-vicāra, Gati-bheda, and the Imperishable State

Yājñavalkya–Janaka

Devanagari script

श्रोत्रं त्वक्‌ चक्षुषी जिह्ला प्राणमेव च पठचमम्‌ | वाक्‌ च हस्तौ च पादौ च पायुर्मेढ्रंतथैव च

Transliteration

śrotraṁ tvak cakṣuṣī jihvā prāṇam eva ca pañcamam | vāk ca hastau ca pādau ca pāyur meḍhraṁ tathaiva ca |

Translation

ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်– «နားကြားခြင်း၊ ထိတွေ့ခြင်း၊ မြင်ခြင်း၊ အရသာခံခြင်း၊ ထို့ပြင် ပဉ္စမအဖြစ် အသက်ရှူသက်တမ်း (ပရာဏ) —ဤတို့သည် ဉာဏအင်္ဒြိယ ငါးပါး ဖြစ်၏။ စကားပြောခြင်း၊ လက်များ၊ ခြေများ၊ အနောက်ပေါက်၊ နှင့် မျိုးပွားအင်္ဂါ—ဤတို့သည် ကမ္မအင်္ဒြိယ ငါးပါး ဖြစ်၏။ အို မြေသခင်၊ ဤအရာအားလုံးသည် စိတ် (မန) နှင့်အတူ ဤရုပ်ဝတ္ထုဖန်ဆင်းခြင်းအတွင်း တပြိုင်နက်တည်း ပေါ်ထွန်းလာ၏»။

Word by Word

• {'śrotram': 'ear

• the faculty of hearing', 'tvak': 'skin

• the faculty of touch', 'cakṣuṣī (cakṣus)': 'eyes

• the faculty of sight', 'jihvā': 'tongue

• the faculty of taste/speech-organ (here: taste)', 'prāṇa': 'vital breath

• life-force', 'pañcamam': 'the fifth', 'vāk': 'speech

• the faculty of utterance', 'hastau': 'hands

• the faculty of grasping/doing', 'pādau': 'feet

• the faculty of locomotion', 'pāyuḥ': 'anus

• the excretory organ', 'meḍhram': 'generative organ

• organ of procreation', 'tathaiva': 'and likewise

• also', 'pṛthvīnātha': 'lord of the earth

• king (vocative address)', 'manas': 'mind

Speaker

वसिष्ठ उवाच

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• pṛthvīnātha (the king addressed)