Shloka 41
Saṃhāra-krama (The Sequence of Cosmic Dissolution) — Yājñavalkya’s Discourse
स शीघ्रमचलप्रख्यं कर्म दग्ध्वा शुभाशुभम् । उत्तमं योगमास्थाय यदीच्छति विमुच्यते
sa śīghram acalaprakhyaṃ karma dagdhvā śubhāśubham | uttamaṃ yogam āsthāya yadīcchati vimucyate, amita-parākramī nareśa |
ဘိဿမက မိန့်ကြားသည်— «အတိုင်းမသိသော ရဲရင့်မှုရှိသည့် မင်းကြီးရေ၊ ယောဂီတစ်ဦးသည် တစ်ချက်တည်း စုစည်းသော သမာဓိဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာအလယ်ဗဟိုများ—နာဘိ၊ လည်ချောင်း၊ ခေါင်း၊ နှလုံး၊ ရင်ဘတ်၊ ဘေးဖက်၊ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း—တို့၌ စည်းကမ်းတကျ အတွင်းပိုင်းတည်ကြည်မှုဖြင့် သုက္ခမအတ္တကို ပရမအတ္တနှင့် ပေါင်းစည်းစေသောအခါ၊ ဆန္ဒရှိလျှင် ကောင်းကင်မကောင်းကင် ကမ္မတို့၏ တောင်ကဲ့သို့ စုဆောင်းမှုကို လျင်မြန်စွာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။ အမြင့်ဆုံး ယောဂကို အားကိုးလျက် သူသည် လွတ်မြောက်ခြင်းသို့ ရောက်၏»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the highest yoga—marked by one-pointed dhāraṇā and inner union of the subtle self with the Supreme Self—can rapidly consume accumulated karma, both good and bad, culminating in liberation (mokṣa).
In the Shanti Parva’s instruction-setting, Bhishma addresses the king and explains a yogic path: through concentrated inner practice at various bodily loci and realization of union with Paramātman, a yogin can burn karmic residues and attain release.